{"headword": "shishmoq", "key": "shishmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Organizmda yoki uning biror qismida tashqi taʼsir yoki kasallik tufayli shish hosil boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Uning oyogʻi shishib ketibdi.", "source": ""}, {"text": "Koʻp yigʻlaganlikdan.", "source": ""}, {"text": "[Kumushning] koʻzlari qizargan, qovoqlari shishgan, yuzlari boʻrtgan edi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Chol qoʻylar shishib oʻlgan oʻsha baxtsiz hodisadan beri oʻgʻliga bunchalik shirin gapirmagan edi.", "source": "S. Anorboyev, Oqsoy"}]}, {"order": 2, "text": "Boʻrtib kattalashmoq; boʻrtmoq.", "examples": [{"text": "U har tosh koʻtarganda, bilagidagi, boʻyinlaridagi tomirlari barmoqdek-barmoqdek boʻlib shishib chiqadi.", "source": "S. Ahmad, Yoʻlda"}]}, {"order": 3, "text": "Havo, gaz va shu kabilar bilan toʻlib kengaymoq, qappaymoq.", "examples": [{"text": "Bola qancha puflasa ham, pufak shishmadi.", "source": ""}, {"text": "Nusratbek katta uyning bir tabaqa derazasini balkonga qaratib ochib qoʻydi. Toʻrpardalar shishib, uyga iliq shabada kirdi. S.", "source": "Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi"}]}, {"order": 4, "text": "Semirmoq, semirib ketmoq, toʻlishmoq.", "examples": [{"text": "— Men shishib ketsam, sen sim-yogʻochdek qolibsan! — dedi Xoʻjaqul va qiy-qirib kuldi.", "source": "O. Yoqubov, Tilla uzuk"}]}, {"order": 5, "text": "Gʻururlangan, dimogʻi koʻtarilgan holatda boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Matjon bobo, shishmang, koʻpirmang, Sizni koʻkka olib chiqdi bang.", "source": "E. Rahim, Yangi qadam"}, {"text": "Bunaqa qulayliklarga u ilgari ham osonlikcha erishardi tugʻma talantim bor, deb koʻkragiga urib qoʻyardi. Hozir esa talantga shishadigan xonasi emas.", "source": "Yoshlik"}]}, {"order": 6, "text": "Nima qilarini bilmay hayron holatda boʻlmoq; boshi qotmoq.", "examples": [{"text": "Eshitdim, lekin nima chora qilasiz? Shu kunda hammaning boshi shishgan.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Doyacha kim nechta erkak va nechta xotin aytila-dir va kimlar? — mana shuningdek masalalar bilan Oʻzbek oyimning miyasi juda shishgan edi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/shish"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Organizmda yoki uning biror qismida tashqi taʼsir yoki kasallik tufayli shish hosil boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Uning oyogʻi shishib ketibdi.", "source": ""}, {"text": "Koʻp yigʻlaganlikdan.", "source": ""}, {"text": "[Kumushning] koʻzlari qizargan, qovoqlari shishgan, yuzlari boʻrtgan edi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Chol qoʻylar shishib oʻlgan oʻsha baxtsiz hodisadan beri oʻgʻliga bunchalik shirin gapirmagan edi.", "source": "S. Anorboyev, Oqsoy"}]}, {"order": 2, "text": "Boʻrtib kattalashmoq; boʻrtmoq.", "examples": [{"text": "U har tosh koʻtarganda, bilagidagi, boʻyinlaridagi tomirlari barmoqdek-barmoqdek boʻlib shishib chiqadi.", "source": "S. Ahmad, Yoʻlda"}]}, {"order": 3, "text": "Havo, gaz va shu kabilar bilan toʻlib kengaymoq, qappaymoq.", "examples": [{"text": "Bola qancha puflasa ham, pufak shishmadi.", "source": ""}, {"text": "Nusratbek katta uyning bir tabaqa derazasini balkonga qaratib ochib qoʻydi. Toʻrpardalar shishib, uyga iliq shabada kirdi. S.", "source": "Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi"}]}, {"order": 4, "text": "Semirmoq, semirib ketmoq, toʻlishmoq.", "examples": [{"text": "— Men shishib ketsam, sen sim-yogʻochdek qolibsan! — dedi Xoʻjaqul va qiy-qirib kuldi.", "source": "O. Yoqubov, Tilla uzuk"}]}, {"order": 5, "text": "Gʻururlangan, dimogʻi koʻtarilgan holatda boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Matjon bobo, shishmang, koʻpirmang, Sizni koʻkka olib chiqdi bang.", "source": "E. Rahim, Yangi qadam"}, {"text": "Bunaqa qulayliklarga u ilgari ham osonlikcha erishardi tugʻma talantim bor, deb koʻkragiga urib qoʻyardi. Hozir esa talantga shishadigan xonasi emas.", "source": "Yoshlik"}]}, {"order": 6, "text": "Nima qilarini bilmay hayron holatda boʻlmoq; boshi qotmoq.", "examples": [{"text": "Eshitdim, lekin nima chora qilasiz? Shu kunda hammaning boshi shishgan.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Doyacha kim nechta erkak va nechta xotin aytila-dir va kimlar? — mana shuningdek masalalar bilan Oʻzbek oyimning miyasi juda shishgan edi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/shish"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "204"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Organizmda yoki uning biror qismida tashqi taʼsir yoki kasallik tufayli shish hosil boʻlmoq; qabarmoq, boʻrtmoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Havo, gaz va sh.k. bilan toʻlib kengaymoq, kattalashmoq.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Semirmoq, semirib ketmoq, toʻlishmoq.", "examples": []}, {"order": 4, "text": "Boyib ketmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ШИШМОҚ", "raw_meaning": "ŞİŞMEK 1.Организмда ёки унинг бирор қисмида ташқи таъсир ёки касаллик туфайли шиш ҳосил бўлмоқ; қабармоқ, бўртмоқ. 2.Ҳаво, газ ва ш.к. билан тўлиб кенгаймоқ, катталашмоқ. 3.Семирмоқ, семириб кетмоқ, тўлишмоқ. 4.Бойиб кетмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "686"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "пухнуть", "examples": [{"text": "oyogʻi shishdi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "shishmoq", "raw_meaning": "пухнуть, опухать, распухать; раздуваться; отекать; oyogʻi shishdi у него распухла нога; ◊ miyam shishib ketdi у меня вспухла голова; dimogʻi shishibdi он загордился, стал высокомерным."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "694"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "shishmoq", "raw_meaning": "v swell, inflate; blow up"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "247"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "isiw", "examples": []}, {"order": 2, "text": "bórtiw", "examples": []}, {"order": 3, "text": "jelleniw", "examples": []}, {"order": 4, "text": "semiriw", "examples": []}, {"order": 5, "text": "qayqayıw", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SHISHMOQ", "raw_meaning": "– 1. isiw, isik payda bolıw; 2. bórtiw, bórtpesh shıģıw, jara shıģıw, bujır bolıw; 3. jelleniw, kómpeyiw, qampayıw, jel tolıw, samal kiriw; 4. awıs. semiriw, may baylaw, may basıw, bilshıyıw; 5. awıs. qayqayıw, gárdiyiw."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "215"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(auf)schwellen vi, s", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "shishmoq", "raw_meaning": "(auf)schwellen vi, s, (auf)quellen vi, s"}}]}