{"headword": "shifrlash", "key": "shifrlash", "entries": [{"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "276"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kriptografik usullardan (shifrmatnga va dastlabki matnga oʻgirish, elektron raqamli imzoni shakllantirish va tekshirish, xesh-funksiyani shakllantirish va tekshirish) foydalanishga asoslangan axborotni oʻzgartirish jarayoni. Axborotni shifrlash uni begonalar tomonidan oʻrganish yoki oʻzgartirish imkoniyatini yoʻqqa chiqaradi. Shuningdek, maʼlumotlarga va dasturlarga, ulardan noqonuniy foydalanish maqsadida, ruxsatsiz raqamli imzo tizimiga kirishning oldini olishni taʼminlaydi. Shifrlashning ikki usuli mavjud: simmetrik va asimmetrik. Simmetrik shifrlashda kodlash va kodni ochish uchun birgina kalitning oʻzidan foydalaniladi. Asimmetrik shifrlashda ikkita kalitdan foydalaniladi. Ulardan biri (ochiq kalit) dastlabki matnni shifrmatnga oʻgirishni, ikkinchisi esa (yopiq kalit) shifrmatnni dastlabki matnga oʻgirishni taʼminlaydi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "шифрлаш", "raw_meaning": "ингл: encryption рус: шифрование Криптографик усуллардан (шифрматнга ва дастлабки матнга ўгириш, электрон рақамли имзони шакллантириш ва текшириш, хеш-функцияни шакллантириш ва текшириш) фойдаланишга асосланган ахборотни ўзгартириш жараёни. Ахборотни шифрлаш уни бегоналар томонидан ўрганиш ёки ўзгартириш имкониятини йўққа чиқаради. Шунингдек, маълумотларга ва дастурларга, улардан ноқонуний фойдаланиш мақсадида, рухсатсиз рақамли имзо тизимига киришнинг олдини олишни таъминлайди. Шифрлашнинг икки усули мавжуд: симметрик ва асимметрик. Симметрик шифрлашда кодлаш ва кодни очиш учун биргина калитнинг ўзидан фойдаланилади. Асимметрик шифрлашда иккита калитдан фойдаланилади. Улардан бири (очиқ калит) дастлабки матнни шифрматнга ўгиришни, иккинчиси эса (ёпиқ калит) шифрматнни дастлабки матнга ўгиришни таъминлайди."}}]}