{"headword": "shakl", "key": "shakl", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Narsaning tashqi koʻrinishi, sirtqi qiyofasi, ifodasi.", "examples": [{"text": "Uchburchak shaklidagi jism. Ayiq shaklidagi qoya. Shaklini oʻzgartirmoq. Biror shaklga kiritmoq.", "source": ""}, {"text": "Deraza oynalariga turli shaklda qiyiq qogʻozlar yopishtirilgan.", "source": "Oybek, Quyosh qoraymas"}, {"text": "Doʻkondor ularga qalin kitob shaklida bir nimani tutqazdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Maʼlum koʻrinish, qolipdagi narsa, figura.", "examples": [{"text": "Geometrik shakllar.", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "Jismning holati, koʻrinishi.", "examples": [{"text": "Muz suvning qattiq shaklidir.", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "Mazmunning ifoda tomoni, tashqi koʻrinishi, ifodalanishi.", "examples": [{"text": "Bu ajoyib asar-obidada ming-minglab oʻzbek oilalarining jasorati umumlashma shaklida ifodalangan.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Yangi davr qoʻshiqlari anʼanaviy shakllar tasvir vositalarisiz tugʻilishi hamda yoyilishi mumkin emas edi, albatta.", "source": "OʻTA"}]}, {"order": 5, "text": "Biror narsani amalga oshirish yoʻsini; usul.", "examples": [{"text": "Sen bilan ikkimiz ikki shaklda oʻylaymiz.", "source": ""}, {"text": "Paxta frontidagi ijobiy mehnat xilma-xil shakllar kasb etyapti.", "source": "H. Gʻulom, Ishonch"}, {"text": "Adabiy aloqalarimiz yangi-yangi shakllar bilan boyidi.", "source": "Gazetadan"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/shakl"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "197"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror narsaning tashqi koʻrinishi, sirtqi qiyofasi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Maʼlum shakldagi narsa, figura.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Biror narsani amalga oshirish yoʻsini; usul.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ШАКЛ", "raw_meaning": "ŞEKİL 1.Бирор нарсанинг ташқи кўриниши, сиртқи қиёфаси. 2.Маълум шаклдаги нарса, фигура. 3.Бирор нарсани амалга ошириш йўсини; усул."}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "275"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Veb-sahifaning axborot kiritishga moʻljallangan elementi. Shaklning maydonlari matn bilan toʻldirilishi yoki roʻyxatdagi qiymatlardan tanlab olinishi mumkin. Maʼlumotlarni uzatish tugmachani bosish bilan bajariladi. Foydalanuvchilar Internetda ishlab, koʻpincha turli shakllarni toʻldiradilar, masalan, izlash mashinasiga soʻrov berishda, qaysidir saytda roʻyxatdan oʻtishda, veb-pochtadan xat yuborishda va h.k.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "шакл", "raw_meaning": "ингл: form рус: форма Веб-саҳифанинг ахборот киритишга мўлжалланган элементи. Шаклнинг майдонлари матн билан тўлдирилиши ёки рўйхатдаги қийматлардан танлаб олиниши мумкин. Маълумотларни узатиш тугмачани босиш билан бажарилади. Фойдаланувчилар Интернетда ишлаб, кўпинча турли шаклларни тўлдирадилар, масалан, излаш машинасига сўров беришда, қайсидир сайтда рўйхатдан ўтишда, веб-почтадан хат юборишда ва ҳ.к."}}, {"dictionary": {"name": "Iqtisodiyot: oʻzbekcha-ruscha qisqacha lugʻat", "title": "ИҚТИСОДИЁТ ўзбекча-русча қисқача луғат / ЭКОНОМИКА русско-узбекский краткий словарь", "kind": "Terminologik", "imprint": "Юсупов, Ахмадбек Таджиевич; Ходиев, Баходир Юнусович (2012). ИҚТИСОДИЁТ ўзбекча-русча қисқача луғат / ЭКОНОМИКА русско-узбекский краткий словарь. Tashkent: O‘zbekiston» НМИУ.", "url": "https://til.uz/lugatlar/iqtisodiyot-ozbekcha-ruscha-qisqacha-lugat-ekonomika-russko-uzbekskiy-kratkiy-slovar/", "page": "215"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Shakl", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Shakl", "raw_meaning": "Shakl"}}, {"dictionary": {"name": "Pedagogik atamalar lugʻati", "title": "ПЕДАГОГИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Мусурманова, О.; Палуанова, Х.; Рискулова, К.; Курбаниязова, З. (2019). ПЕДАГОГИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: TURON-IQBOL.", "url": "https://til.uz/lugatlar/pedagogik-atamalar-lugati/", "page": "396"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(lot. forma – tashqi koʻrinish, ichki belgi, qurilma) – faoliyat", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Шакл (лот. forma – ташқи кўриниш, ички белги, қурилма) – фаолият", "raw_meaning": "Форма (от лат. forma - наружный вид, внешнее очертание, устройство) -\tForm (from Latin forma, - external appearance, external outline, device) - the nature of"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "681"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "shakli oʻxshar oʻroqqa, doim tutar soʻroqqa", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "shakl", "raw_meaning": "1. форма; ~ini o‘zgartirmoq изменить форму; shar ~idagi jism шарообразное тело; ~i o‘xshar o‘roqqa, doim tutar so‘roqqa загадка схож с серпом, но не дорос, вечно он чинит допрос (Вопросительный знак)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "691"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "shakl", "raw_meaning": "n form, figure, geometrik ~lar geometrical figures"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "239"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "sekil", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SHAKL", "raw_meaning": "1. sekil, sırtqı kórinis, forma, pishin; 2. mat. figura; 3. fiz. denenin jaģdayı, kórnisi; 4. awıs. usıl, ádis, jol."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "211"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Form f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "shakl", "raw_meaning": "Form f, Gestalt f, Unrisse pl; ~ni o‘zgartirmoq deformieren vt, verformen vt"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "301"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "boshkarish (boshkaruv) shaklini (usulini) tanlamok", "source": ""}, {"text": "demokratiya shakllari", "source": ""}, {"text": "diplomatik kurash shakllari (usullari)", "source": ""}, {"text": "jamoat xayotini tashkil etish shakllari", "source": ""}, {"text": "zuravonlik shakllari", "source": ""}, {"text": "iktisodiy alokalarning yangi shakllarini rivojlantirmok", "source": ""}, {"text": "kamsitishning xar kanday shaklini rad etmok", "source": ""}, {"text": "konfrontatsiya shakllari", "source": ""}, {"text": "kurashning barcha shakllariga ega bulmok", "source": ""}, {"text": "norozilikning siyosiy shakllari", "source": ""}, {"text": "faoliyat shakllari", "source": ""}, {"text": "xalkaro aloka shakllari", "source": ""}, {"text": "shakl va mazmun", "source": ""}, {"text": "ekspluatatsiya kilish shakllari", "source": ""}, {"text": "karshilik kursatish shakllari", "source": ""}, {"text": "konun bilan belgilab kuyilgan shakl", "source": ""}, {"text": "xamkorlik shakllari", "source": ""}, {"text": "xukmronlik shakllari", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "шакл", "raw_meaning": "shape, form, mould; бошкариш (бошкарув) шаклини (усулини) танламок choose a form of government; демократия шакллари forms of democracy; дипломатик кураш шакллари (усуллари) diplomatic forms of strife; жамоат хаётини ташкил этиш шакллари forms of organizing social life; зуравонлик шакллари forms of violence; иктисодий алокаларнинг янги шаклларини ривожлантирмок develop new forms of economic ties; камситишнинг хар кандай шаклини рад этмок reject all forms of discrimination; конфронтация шакллари forms of confrontation; курашнинг барча шаклларига эга булмок master all forms of combat; норозиликнинг сиёсий шакллари political forms of protest; фаолият шакллари forms of activity; халкаро алока шакллари forms of international relations; шакл ва мазмун form and content; эксплуатация килиш шакллари forms of exploitation; каршилик курсатиш шакллари forms of resistence; конун билан белгилаб куйилган шакл statutory formality; хамкорлик шакллари forms of cooperation; хукмронлик шакллари forms of domination."}}, {"dictionary": {"name": "Iqtisodiyot: oʻzbekcha-ruscha qisqacha lugʻat", "title": "ИҚТИСОДИЁТ ўзбекча-русча қисқача луғат / ЭКОНОМИКА русско-узбекский краткий словарь", "kind": "Terminologik", "imprint": "Юсупов, Ахмадбек Таджиевич; Ходиев, Баходир Юнусович (2012). ИҚТИСОДИЁТ ўзбекча-русча қисқача луғат / ЭКОНОМИКА русско-узбекский краткий словарь. Tashkent: O‘zbekiston» НМИУ.", "url": "https://til.uz/lugatlar/iqtisodiyot-ozbekcha-ruscha-qisqacha-lugat-ekonomika-russko-uzbekskiy-kratkiy-slovar/", "page": "140"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Шакл", "raw_meaning": "– Форма"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "176"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Шакл", "raw_meaning": "форма\tform; shape\tforme configuration, contour\tشَكْلٌ (أَشْكَالٌ)"}}]}