{"headword": "sentimentalizm", "key": "sentimentalizm", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "18-asrning ikkinchi yarmi va 19-asr boshlarida Yevropa va AQSh adabiyoti va sanʼatidagi oqim.", "examples": [{"text": "Sentimentalizmda hissiyot yaxshilik va yomonlikni belgilovchi, insonning qadr-qimmatini aniqlovchi asosiy meʼyor sifatida talqin qilinadi.", "source": "OʻzME"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/sentimentalizm"}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "270"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "фр. sentiment — ҳис, ҳис қилиш сўзидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "XVIII asr oxirida Yevropa adabiyotida paydo boʻlgan adabiy oqim. Sentimentalizm feodal jamiyati inqirozga yuz tutib, kapitalistik munosabatlar rivojlanayotgan davrda Angliyada paydo boʻldi. Sentimentalizm tarafdorlari boʻlgan sentimentalistlar maʼrifatchilarning tarixiy protsesssida aqlning yetakchi roli haqidagi fikrlariga skeptik munosabatda boʻldilar. Chunki ular hayot maʼrifatchilar nazariyasini tasdiqlamaganining guvohi boʻldilar. Sentimentalistlar insonning ruhiy dunyosini, kapitalistik munosabatlar sharoitida bu ruhiy dunyo fojiasini tasvirladilar. Sentimentalistlar maqsad jihatidan bir boʻlsalar ham, hayotga, jamiyatga munosabat jihatidan turlicha fikrda edilar. Ular shu nuqtayi nazardan aktiv va passiv sentimentalistlarga boʻlinadi. Aktiv sentimentalistlar Russo boshchiligida jamiyatni oʻzgartirish masalasini koʻtarib chiqishdi. Passiv sentimentalistlar esa jamiyatni oʻzgartmasdan turib, kishilarni", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Сентиментализм", "raw_meaning": "(фр. sentiment — ҳис, ҳис қилиш сўзидан) — сентиментализм. XVIII аср охирида Европа адабиётида пайдо бўлган адабий оқим. Сентиментализм феодал жамияти инқирозга юз тутиб, капиталистик муносабатлар ривожланаётган даврда Англияда пайдо бўлди. Сентиментализм тарафдорлари бўлган сентименталистлар маърифатчиларнинг тарихий процесссида ақлнинг етакчи роли ҳақидаги фикрларига скептик муносабатда бўлдилар. Чунки улар ҳаёт маърифатчилар назариясини тасдиқламаганининг гувоҳи бўлдилар. Сентименталистлар инсоннинг руҳий дунёсини, капиталистик муносабатлар шароитида бу руҳий дунё фожиасини тасвирладилар. Сентименталистлар мақсад жиҳатидан бир бўлсалар ҳам, ҳаётга, жамиятга муносабат жиҳатидан турлича фикрда эдилар. Улар шу нуқтаи назардан актив ва пассив сентименталистларга бўлинади. Актив сентименталистлар Руссо бошчилигида жамиятни ўзгартириш масаласини кўтариб чиқишди. Пассив сентименталистлар эса жамиятни ўзгартмасдан туриб, кишиларни"}}, {"dictionary": {"name": "Psixologiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "153"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(фр. Sentimentalisme — сезувчанлик)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "sensor sezgirlikdan farq qiluvchi haddan tashqari emotsional sezgirlik, narsa va hodisalarga oʻta emotsional (sentimental) munosabatda boʻlish.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СЕНТИМЕНТАЛИЗМ", "raw_meaning": "(фр. Sentimentalisme — сезувчанлик) — сентиментализм; сенсор сезгирликдан фарқ қилувчи ҳаддан ташқари эмоционал сезгирлик, нарса ва ҳодисаларга ўта эмоционал (сентиментал) муносабатда бўлиш."}}]}