{"headword": "saxiy", "key": "saxiy", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Hech kimdan narsasini ayamaydigan; hotam; hotamtoy; tanti.", "examples": [{"text": "Saxiy odam. Saxiy topsa, boʻlib yer, baxil topsa, bosib yer.", "source": "Maqol"}, {"text": "Saxiy bilan baxil bir quduqdan suv ichmas.", "source": "Maqol"}, {"text": "Vaqt-bevaqt birovnikiga bir mehmon kelsa, otini ushlab koʻnglini xushlab joʻnatsa, bul odam— saxiy.", "source": "Alpomish"}]}, {"order": 2, "text": "Kishilardan oʻz yordamini, xizmatini ayamaydigan, gʻamxoʻr; mehribon.", "examples": [{"text": "Saxiy ustoz.", "source": ""}, {"text": "Saxiy pedagog Mehri opa tarbiyalagan yoshlarni respublikamizning hamma joyida uchratish mumkin.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 3, "text": "Tabiiy boyliklarga boy; toʻkin, moʻl; moʻl-koʻl.", "examples": [{"text": "Saxiy yer. Saxiy yoz.", "source": ""}, {"text": "Yer! Qanday boysan, saxiysan, goʻzalsan.", "source": "R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi"}, {"text": "Urushdan qaytgan gʻolib otadek Qoʻni-qoʻnji toʻlib saxiy kuz keldi.", "source": "Gʻ. Gʻulom"}]}, {"order": 4, "text": "Nurini ayamay toʻkuvchi; yuqori haroratli (quyoshga nisbatan).", "examples": [{"text": "Ana, yoʻlning ikkala beti boʻylab saxiy quyosh nurini bearmon emib, yastanib yotgan tokzorlar orqada qoldi.", "source": "Sharq yulduzi"}, {"text": "Xazina yer, zilol suv, Yoz boʻyi saxiy quyosh.", "source": "Gʻayratiy"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/saxiy"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "144"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kishidan hech narsasini ayamaydigan; hotam.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "САХИЙ", "raw_meaning": "CÖMERT, ELİ AÇIK Кишидан ҳеч нарсасини аямайдиган; ҳотам."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "577"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "saxiy", "raw_meaning": "щедрый; ~ odam щедрый человек; ~ topsa bo‘lib yer, baxil topsa, bosib yer погов. если щедрый найдёт – поделится, а скупец – съест, прикрыв и не показав никому."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "621"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "saxiy", "raw_meaning": "a generous, open-handed"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "139"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "saqıy", "examples": []}, {"order": 2, "text": "gʻamxor", "examples": []}, {"order": 3, "text": "mol", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SAXIY", "raw_meaning": "1. saqıy, qolı ashıq, beregen; 2. gʻamxor, miyirman; 3. awıs. mol, kóp, agʻıl-tegil, mol-molaqay."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "150"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "freigebig", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "saxiy", "raw_meaning": "freigebig, großzügig"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "124"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Сахий", "raw_meaning": "щедрый generous, kind, openhanded; liberal généreux سَخِيٌّ (أَسْخِيَاءُ)"}}]}