{"headword": "Saga", "key": "saga", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь литературоведческих терминов", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "265"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "скандинавча saga — қисса сўзидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "saga. Qadimgi skandinaviyaliklar va irlandlarning qahramonlik dostoni. Sagalar dastlab qadimgi kelt qabilalarida yaratilgan. Bu qabilalardagi qoʻshiqchilar bardlar va filidlarga boʻlingan. Bardlar lirik poeziya, filidlar esa epik poeziya bilan shugʻullanganlar. Sagalarning yaratilishi filidlar faoliyati bilan bogʻliq. Filidlar epik hikoyalarni sistemalashtirib, ularda qabila hayoti, urf-odatini badiiy ifoda eta boshlaganlar. Filidlarning oʻtmish sarguzashtlari haqidagi hikoyalari nasriy yoʻl bilan bayon qilingani uchun saga nomini olgan. Keyincha sagalarga sheʼriy parchalarni kiritish odat boʻla boshlagan. VII—VIII asrlarda irland sagalarini yozib olgan monaxlar ularga xristianlikning aqidalarini singdirmoqchi boʻlganlar. Shunga qaramay, irland sagalarida maʼjusiylikka xos aqida va odatlar ifodasi saqlanib qolgan. Irland sagalari Gʻarbiy Yevropa adabiyotiga sezilarli taʼsir koʻrsatgan. Ilk oʻrta asrlarda Skandinaviya mamlakatlari — Daniya, Shvetsiya, Norvegiya va Islandiyada edda qoʻshiqlari, skaldlar poeziyasi bilan bir qatorda prozaik qissalar — sagalar ham keng tarqaldi. Skandinaviya adabiyotida sagalar asosan X—XIV asrlarda yaratilgan. Bu sagalarda tarixiy va maishiy voqealar bilan bir qatorda dengiz sayohatlari, qahramonlik ertaklari ham oʻz ifodasini topgan. Hozirgi vaqtda island va norveg adabiyotida tarixiy yoki qahramonlik temasidagi povest, hikoya, ertaklar saga deb yuritiladi. Bunday sagalar asosan nasrda yoziladi, lekin ularda sheʼriy parchalar ham uchrab turadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Сага", "raw_meaning": "(скандинавча saga — қисса сўзидан) — сага. Қадимги скандинавияликлар ва ирландларнинг қаҳрамонлик достони. Сагалар дастлаб қадимги кельт қабилаларида яратилган. Бу қабилалардаги қўшиқчилар бардлар ва филидларга бўлинган. Бардлар лирик поэзия, филидлар эса эпик поэзия билан шуғулланганлар. Сагаларнинг яратилиши филидлар фаолияти билан боғлиқ. Филидлар эпик ҳикояларни системалаштириб, уларда қабила ҳаёти, урф-одатини бадиий ифода эта бошлаганлар. Филидларнинг ўтмиш саргузаштлари ҳақидаги ҳикоялари насрий йўл билан баён қилингани учун сага номини олган. Кейинча сагаларга шеърий парчаларни киритиш одат бўла бошлаган. VII—VIII асрларда ирланд сагаларини ёзиб олган монахлар уларга христианликнинг ақидаларини сингдирмоқчи бўлганлар. Шунга қарамай, ирланд сагаларида маъжусийликка хос ақида ва одатлар ифодаси сақланиб қолган. Ирланд сагалари Ғарбий Европа адабиётига сезиларли таъсир кўрсатган. Илк ўрта асрларда Скандинавия мамлакатлари — Дания, Швеция, Норвегия ва Исландияда эдда қўшиқлари, скальдлар поэзияси билан бир қаторда прозаик қиссалар — сагалар ҳам кенг тарқалди. Скандинавия адабиётида сагалар асосан X—XIV асрларда яратилган. Бу сагаларда тарихий ва маиший воқеалар билан бир қаторда денгиз саёҳатлари, қаҳрамонлик эртаклари ҳам ўз ифодасини топган. Ҳозирги вақтда исланд ва норвег адабиётида тарихий ёки қаҳрамонлик темасидаги повесть, ҳикоя, эртаклар сага деб юритилади. Бундай сагалар асосан насрда ёзилади, лекин уларда шеърий парчалар ҳам учраб туради."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "310"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "ʼsɑ:gə", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "saga ['sɑ:gə]", "raw_meaning": "saga, rivoyat, daston, qissa"}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекско-русский учебный словарь", "title": "INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI", "kind": "Переводной", "imprint": "Jo‘rayev, Lutfullo (2018). INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI. Tashkent: IJOD-PRESS.", "url": "https://til.uz/lugatlar/inglizcha-ozbekcha-ruscha-oquv-lugati/", "page": "340"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "ʼsɑ:gə", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "saga ['sɑ:gə] n", "raw_meaning": "saga, rivoyat, doston, qissa сага"}}]}