{"headword": "ртуть (hg)", "key": "rtut hg", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь металлургических терминов", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "271"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "davriy jadvalning II guruxiga mansub kumushsimon — oq, ogʻir metall. t.r 80; at.m. 200,59, oddiy sharoitda yagona suyuq metall. Tugʻma simob eramizdan 2000 yil oldin maʼlum boʻlgan. Yerda tarqalishi 4,5·10⁻⁶ %. minerallari hgs - kinovar; hgs·2sb₂s₃-levingstonit va hgte – kolorodit. Simob olish uchun ruda kuydiriladi. hgs+o₂ = hg+so₂ simob har xil oʻlchash asboblarida (barometr, termometr va h.k.), ishqor olishda katod vazifasini bajaradi. Uning birikmalari meditsinada, qishloq xoʻjaligida ishlatiladi, simobning bugʻi oʻta zaharli.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ртуть (hg)", "raw_meaning": "mercury[mз:kjərı] симоб: даврий жадвалнинг II гурухига мансуб кумушсимон — оқ, оғир металл. т.р 80; ат.м. 200,59, оддий шароитда ягона суюқ металл. Туғма симоб эрамиздан 2000 йил олдин маълум бўлган. Ерда тарқалиши 4,5·10⁻⁶ %. минераллари hgs - киновар; hgs·2sb₂s₃-левингстонит ва hgte – колородит. Симоб олиш учун руда куйдирилади. hgs+o₂ = hg+so₂ симоб ҳар хил ўлчаш асбобларида (барометр, термометр ва ҳ.к.), ишқор олишда катод вазифасини бажаради. Унинг бирикмалари медицинада, қишлоқ хўжалигида ишлатилади, симобнинг буғи ўта заҳарли."}}]}