{"headword": "robot", "key": "robot", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Inson hayoti uchun xavfli sharoitlarda, odam borishi qiyin boʻlgan obyektlarda uning funksiyasini — murakkab harakatlarini qisman yoki toʻla bajaruvchi mashina-odam; avtomat.", "examples": [{"text": "Robotlar faqat inson hayotini yengillatish uchungina yaratiladi.", "source": "O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv"}, {"text": "Oʻzimni odam emas, qandaydir bir maʼlum vazifani bajaradigan robotdek his eta boshladim.", "source": "N. Qobil, Unutilgan sohillar"}, {"text": "Sanoat robotlari mashinalarning yangi vakili sifatida dunyoga keldi.", "source": "Fan va turmush"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/robot"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "534"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Belirli bir işi yerine getirmek için manyetizma ile kendisine çeşitli işler yaptırılabilen otomatik araç.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Başkasının buyruğu ile iş yapan, kendi akıl ve iradesini kullanmayan kimse.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ROBOT", "raw_meaning": "РОБОТ 1.Belirli bir işi yerine getirmek için manyetizma ile kendisine çeşitli işler yaptırılabilen otomatik araç. 2.Başkasının buyruğu ile iş yapan, kendi akıl ve iradesini kullanmayan kimse."}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "205"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oʻzgaruvchan tashqi sharoitda maqsad sari yoʻnalgan xulq-atvorga qodir tizim. “Robot” atamasi chex tilidagi “robata” – “ish” soʻzidan kelib chiqqan. Bu gʻoya ilk bor 1921 yili Karel Chapekning “RUR” (Rossumning hammabop robotlari) pesasida ifodalangan. Fantast yozuvchi Ayzek Azimov ularni 1951 yili chiqqan “Men, Robot” hikoyasi va “Robotlar seriyasi” kitoblari seriyasi bilan mashhur qildi. Robot - sunʼiy intellekt va mexanikaning qorishmasidir. Uning asosi kompyuter yoki kompyuterlar guruhidan iborat. Kompyuter tashqi qurilmalar - rivojlangan aʼzolarni boshqaradi. Tashqi qurilmalar detallar, asboblar yoki robotning oʻzini fazoda va burchak ostida harakatlarini taʼminlaydi. Oʻz vazifalarini bajarish uchun robot datchiklardan (sunʼiy koʻrish, eshitish aʼzolari, sensor qurilmalar) kelayotgan axborotga ishlov beradi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Internetda “robot” yoki “bot” atamasi dasturiy agentni bildirib, u, masalan, veb-resurslarni izlashda qoʻllaniladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "робот", "raw_meaning": "ингл: robot рус: робот 1 Ўзгарувчан ташқи шароитда мақсад сари йўналган хулқ-атворга қодир тизим. “Робот” атамаси чех тилидаги “робата” – “иш” сўзидан келиб чиққан. Бу ғоя илк бор 1921 йили Карел Чапекнинг “RUR” (Россумнинг ҳаммабоп роботлари) пьесасида ифодаланган. Фантаст ёзувчи Айзек Азимов уларни 1951 йили чиққан “Мен, Робот” ҳикояси ва “Роботлар серияси” китоблари серияси билан машҳур қилди. Робот - сунъий интеллект ва механиканинг қоришмасидир. Унинг асоси компьютер ёки компьютерлар гуруҳидан иборат. Компьютер ташқи қурилмалар - ривожланган аъзоларни бошқаради. Ташқи қурилмалар деталлар, асбоблар ёки роботнинг ўзини фазода ва бурчак остида ҳаракатларини таъминлайди. Ўз вазифаларини бажариш учун робот датчиклардан (сунъий кўриш, эшитиш аъзолари, сенсор қурилмалар) келаётган ахборотга ишлов беради. 2 Интернетда “робот” ёки “бот” атамаси дастурий агентни билдириб, у, масалан, веб-ресурсларни излашда қўлланилади."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "306"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "ʼrəʊbɒt", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "robot ['rəʊbɒt]", "raw_meaning": "robot"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "614"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "robot n", "raw_meaning": "robot"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha-ruscha oʻquv lugʻati", "title": "INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI", "kind": "Tarjima", "imprint": "Jo‘rayev, Lutfullo (2018). INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI. Tashkent: IJOD-PRESS.", "url": "https://til.uz/lugatlar/inglizcha-ozbekcha-ruscha-oquv-lugati/", "page": "332"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "ʼrəʊbɒt", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "robot ['rəʊbɒt] n", "raw_meaning": "robot робот"}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "513"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "robot", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "robot", "raw_meaning": "робот"}}]}