{"headword": "Retardatsiya", "key": "retardatsiya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Словарь педагогических терминов", "title": "ПЕДАГОГИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Мусурманова, О.; Палуанова, Х.; Рискулова, К.; Курбаниязова, З. (2019). ПЕДАГОГИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: TURON-IQBOL.", "url": "https://til.uz/lugatlar/pedagogik-atamalar-lugati/", "page": "277"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "лот. retardatio — кечикиш, секинлаштириш", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "bolalarning rivojlanishdagi orqada qolish.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ретардация (лот. retardatio — кечикиш, секинлаштириш)", "raw_meaning": "болаларнинг ривожланишдаги орқада қолиш.\tРетардация (от лат. retardatio — задержка, замедление) - отставание детей в развитии\tRetardation (from Latin retardatio - delay, deceleration) - lagging behind children in development"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь литературоведческих терминов", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "251"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(лат. retardotio — кечиниш сўзидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qoʻshimcha personajlar, epizod yoki voqealar, lirik chekinishlar, tabiat tasvirlari kabilarni kiritish orqali asardagi voqealar rivojini kechiktirishdan iborat badiiy usul. Retardatsiya sentimental yozuvchilarga xos boʻlishidan tashqari, sarguzasht adabiyotida ham keng qoʻllaniladi. Folklor asarlarida esa u koʻproq ayrim epizodlarni takrorlash orqali sekin-asta syujet voqealarini rivojlantirish shaklida namoyon boʻladi. Masalan, jahon xalqlarining koʻpchiligiga mansub ertaklarda bir narsaning uch marta takrorlanishi universal holdagi retardatsiya hisoblanadi. Umuman, retardatsiya badiiy usul sifatida asar voqealari rivojiga nisbatan oʻquvchida boʻlgan qiziqishni kuchaytiradi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ретардация", "raw_meaning": "(лат. retardotio — кечиниш сўзидан) — ретардация. Қўшимча персонажлар, эпизод ёки воқеалар, лирик чекинишлар, табиат тасвирлари кабиларни киритиш орқали асардаги воқеалар ривожини кечиктиришдан иборат бадиий усул. Ретардация сентиментал ёзувчиларга хос бўлишидан ташқари, саргузашт адабиётида ҳам кенг қўлланилади. Фольклор асарларида эса у кўпроқ айрим эпизодларни такрорлаш орқали секин-аста сюжет воқеаларини ривожлантириш шаклида намоён бўлади. Масалан, жаҳон халқларининг кўпчилигига мансуб эртакларда бир нарсанинг уч марта такрорланиши универсал ҳолдаги ретардация ҳисобланади. Умуман, ретардация бадиий усул сифатида асар воқеалари ривожига нисбатан ўқувчида бўлган қизиқишни кучайтиради."}}]}