{"headword": "remarka", "key": "remarka", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Dramatik asarda qahramonlar tashqi qiyofasi, yoshi, xulqi, xatti-harakati, sahna manzarasi va boshqalar haqida muallif tomonidan beriladigan izohlar.", "examples": [{"text": "Aktyorlar obraz yaratishda avtor remarkalarini, rejissyor aytgan va koʻrsatganlarini amalga oshirish bilan kifoyalanardilar.", "source": "F. Joʻrayev, Obid Jalilov"}]}, {"order": 2, "text": "Gravyuraning ochiq hoshiyasiga ishlangan, koʻpincha asar syujeti bilan bogʻliq boʻlmagan kichik hajmdagi tasvir.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/remarka"}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "250"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(фр. remarque — изоҳ сўзидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Dramatik asardagi avtor izohi. Remarkada asarda ishtirok etuvchi shaxslarning yoshi, tashqi koʻrinishi, xatti-harakati, kiyinishi, qalb kechinmasi, soʻzidagi intonatsiya, shuningdek, voqealar kechadigan shart-sharoit, payt va oʻrin kabilar izohlanishi mumkin. Remarkaning xarakteri, shakli dramatik janrning uslubi bilan bogʻliq holda turlicha boʻladi. Masalan, XIX asr hamda XX asr boshlaridagi realistik maishiy dramalarda, A. N. Ostrovskiy, A. F. Pisemskiy asarlarida tasviriy remarkalar koʻp qoʻllanilgan. Naturalistik asarlarda remarka oʻta detallashtirilgan holda berilsa, G. Ibsen va A. P. Chexov dramalarida ramziy xarakterdagi remarkalar koʻp ishlatilgan. Bernard Shou pesalarida esa remarka gʻoyat oʻziga xos boʻlib, ular oʻz xarakteri jihatidan avtorning asar haqidagi falsafiy-publitsistik sharhiga oʻxshab ketadi va hajm jihatidan butun asarning uchdan bir qismiga teng keladi. L. Leonov, Vs. Vishnevskiy kabi ayrim sovet dramaturglari asarlaridagi remarkalar voqealarga emotsional baho beruvchi obrazli, istiorali tilda yozilgan. Hamza, F. Zafariy, K. Yashin, A. Qahhor, Uygʻun, M. Shayxzoda kabi oʻzbek dramaturglari ham oʻz asarlarida remarkadan keng va oʻrinli foydalanganlar. Remarka pesani tushunish, sahnaga qoʻyish va rollarni toʻgʻri oʻynashda muhim ahamiyat kasb etadi. Asar sahnaga qoʻyilgach, bunday izohlar bevosita personajlar harakatida, sahna bezagida koʻrinadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ремарка", "raw_meaning": "(фр. remarque — изоҳ сўзидан) — ремарка. Драматик асардаги автор изоҳи. Ремаркада асарда иштирок этувчи шахсларнинг ёши, ташқи кўриниши, хатти-ҳаракати, кийиниши, қалб кечинмаси, сўзидаги интонация, шунингдек, воқеалар кечадиган шарт-шароит, пайт ва ўрин кабилар изоҳланиши мумкин. Ремарканинг характери, шакли драматик жанрнинг услуби билан боғлиқ ҳолда турлича бўлади. Масалан, XIX аср ҳамда XX аср бошларидаги реалистик маиший драмаларда, А. Н. Островский, А. Ф. Писемский асарларида тасвирий ремаркалар кўп қўлланилган. Натуралистик асарларда ремарка ўта деталлаштирилган ҳолда берилса, Г. Ибсен ва А. П. Чехов драмаларида рамзий характердаги ремаркалар кўп ишлатилган. Бернард Шоу пьесаларида эса ремарка ғоят ўзига хос бўлиб, улар ўз характери жиҳатидан авторнинг асар ҳақидаги фалсафий-публицистик шарҳига ўхшаб кетади ва ҳажм жиҳатидан бутун асарнинг учдан бир қисмига тенг келади. Л. Леонов, Вс. Вишневский каби айрим совет драматурглари асарларидаги ремаркалар воқеаларга эмоционал баҳо берувчи образли, истиорали тилда ёзилган. Ҳамза, F. Зафарий, К. Яшин, А. Қаҳҳор, Уйғун, М. Шайхзода каби ўзбек драматурглари ҳам ўз асарларида ремаркадан кенг ва ўринли фойдаланганлар. Ремарка пьесани тушуниш, саҳнага қўйиш ва ролларни тўғри ўйнашда муҳим аҳамият касб этади. Асар саҳнага қўйилгач, бундай изоҳлар бевосита персонажлар ҳаракатида, саҳна безагида кўринади."}}]}