{"headword": "relyatsion maʼlumotlar bazasi", "key": "relyatsion malumotlar bazasi", "entries": [{"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "204"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Tarkibiy qismlar munosabatlari toʻplami shaklida mantiqiy tashkillashtirilgan maʼlumotlar bazasi. Relyatsion MBning alohida xususiyati uning tuzilmasi jadval shaklida ekanligidadir. Bunday jadvallarning qatorlari – yozuvlarga, ustunlari – atributlarga (saqlanayotgan maʼlumotlarning alomatlariga) mos keladi. Relyatsion maʼlumotlar bazasidan foydalanish quyidagi imkoniyatlarni beradi: - maʼlumotlarni jadval shaklida yigʻish va saqlash; - ularning mazmunini yangilash; - atributlar yoki yozuvlar boʻyicha turli axborotni olish; - olingan maʼlumotlarni diagramma yoki jadval shaklida aks ettirish; - baza materiallari boʻyicha kerakli hisoblarni bajarish.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "реляцион маълумотлар базаси", "raw_meaning": "ингл: relational database (RDB) рус: реляционная база данных Таркибий қисмлар муносабатлари тўплами шаклида мантиқий ташкиллаштирилган маълумотлар базаси. Реляцион МБнинг алоҳида хусусияти унинг тузилмаси жадвал шаклида эканлигидадир. Бундай жадвалларнинг қаторлари – ёзувларга, устунлари – атрибутларга (сақланаётган маълумотларнинг аломатларига) мос келади. Реляцион маълумотлар базасидан фойдаланиш қуйидаги имкониятларни беради: - маълумотларни жадвал шаклида йиғиш ва сақлаш; - уларнинг мазмунини янгилаш; - атрибутлар ёки ёзувлар бўйича турли ахборотни олиш; - олинган маълумотларни диаграмма ёки жадвал шаклида акс эттириш; - база материаллари бўйича керакли ҳисобларни бажариш."}}]}