{"headword": "РЕАГЕНТ ОКИСЛЁННЫЙ ЛИГНИН (НИТРОЛИГНИН)", "key": "reagent okislyonniy lignin nitrolignin", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "424"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "azot kislotasi yoki azot-oltingugurt aralashmasi (melanji) taʼsirida gidrolizlangan ligninning oksidlangan mahsuloti. Gidrolizlangan (murakkab moddalarning suv taʼsirida tarkibiy qismlarga ajralishidan hosil boʻlgan) lignin — spirt-gidrolizi chiqindisi boʻlib, nitrolignin uchun xomashyo hisoblanadi. Rangi sariq-qoʻngʻir, tarkibidagi suv miqdori 60% gacha, kukun koʻrinishida ishlab chiqariladi. Reagent ishqorli eritmalarda 10:1, 10:2, 10:3 nisbatlarda yaxshi eriydi va amaliyotda 5% eritma holida ishlatiladi. Ishqorning 1,5% li eritmasida reagent eruvchanligi 65% dan koʻp boʻlishi kerak. Nitrolignin rN=9,5÷10 boʻlganda yaxshi samara beradi; eritmani suyultirish uchun 0,2—0,5% quruq nitrolignin qoʻshilsa kifoya. Oksidlangan lignindan tashqari, sulfatlangan nitrolignin va igetan reagentlari ham mavjud. Birinchisi 14—18% li suvda yaxshi eriydigan, ishqorliligi rN=7 boʻlgan qora rangli suyuqlik. Ikkinchisi qora rangli 50% namlikka ega boʻlgan kukun modda. Gidrolizlangan ligninning azot kislotasi va kaltsiyli soda bilan qayta ishlash orqali olinadi. Eritmaga 0,2—0,3% qoʻshilsa yaxshi natija beradi. Igetan KMS, gipan va kraxmal bilan ishlov berilgan, kuchli minerallashgan eritmalarni yaxshi suyultiradi. O.l.r.dan burgʻilash chogʻida eritmaga doimo ishlov berib turish, BQBni quduqqa tushirib-koʻtarishda eritmani suyultirish va elektrometrik ishlarni bajarishda foydalanish tavsiya etiladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "РЕАГЕНТ ОКИСЛЁННЫЙ ЛИГНИН (НИТРОЛИГНИН)", "raw_meaning": "Оксидланган лигнин (нитролигнин) реагенти — азот кислотаси ёки азот-олтингугурт аралашмаси (меланжи) таъсирида гидролизланган лигниннинг оксидланган маҳсулоти. Гидролизланган (мураккаб моддаларнинг сув таъсирида таркибий қисмларга ажралишидан ҳосил бўлган) лигнин — спирт-гидролизи чиқиндиси бўлиб, нитролигнин учун хомашё ҳисобланади. Ранги сариқ-қўнғир, таркибидаги сув миқдори 60% гача, кукун кўринишида ишлаб чиқарилади. Реагент ишқорли эритмаларда 10:1, 10:2, 10:3 нисбатларда яхши эрийди ва амалиётда 5% эритма ҳолида ишлатилади. Ишқорнинг 1,5% ли эритмасида реагент эрувчанлиги 65% дан кўп бўлиши керак. Нитролигнин рН=9,5÷10 бўлганда яхши самара беради; эритмани суюлтириш учун 0,2—0,5% қуруқ нитролигнин қўшилса кифоя. Оксидланган лигниндан ташқари, сульфатланган нитролигнин ва игетан реагентлари ҳам мавжуд. Биринчиси 14—18% ли сувда яхши эрийдиган, ишқорлилиги рН=7 бўлган қора рангли суюқлик. Иккинчиси қора рангли 50% намликка эга бўлган кукун модда. Гидролизланган лигниннинг азот кислотаси ва кальцийли сода билан қайта ишлаш орқали олинади. Эритмага 0,2—0,3% қўшилса яхши натижа беради. Игетан КМЦ, гипан ва крахмал билан ишлов берилган, кучли минераллашган эритмаларни яхши суюлтиради. О.л.р.дан бурғилаш чоғида эритмага доимо ишлов бериб туриш, БҚБни қудуққа тушириб-кўтаришда эритмани суюлтириш ва электрометрик ишларни бажаришда фойдаланиш тавсия этилади."}}]}