{"headword": "РЕАГЕНТ КАРБОНАТА НАТРИЯ (КАЛЬЦИНИРОВАННАЯ СОДА)", "key": "reagent karbonata natriya kaltsinirovannaya soda", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "423"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "burgʻilash eritmasini tayyorlashda gil jinslar va gilli kukunlar sifatini yaxshilash, qattiq faza zarralarini parchalash, suspenziyalarini barqarorlashtirish, kalsiy ionini choʻktirish va rN qiymatini oshirish uchun ishlatiladigan oq rangli kukun modda. CaCO₃ moddasini qayta ishlash orqali olinadi. Burgʻilash eritmasiga quruq holda 0,5% gacha yoki suyuq holatdagisi 2—3% miqdorda qoʻshiladi. N.k.r.ning zichligi 2,5 g/sm³. Kaustik sodadan farqli oʻlaroq kalsinatsiyalangani gilga yumshoqroq taʼsir etadi. Gips, angidrit jinslarni hamda sement tiqinlarni burgʻilashda, eritmaga xlorkalsiyli suvlar qoʻshilganda, mahalliy gil jinslardan tayyorlangan eritmalar sifatini yaxshilash uchun ishlatiladi (R.2-jadval).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "РЕАГЕНТ КАРБОНАТА НАТРИЯ (КАЛЬЦИНИРОВАННАЯ СОДА) — Натрий карбонати (кальцинацияланган сода) реагенти", "raw_meaning": "— бурғилаш эритмасини тайёрлашда гил жинслар ва гилли кукунлар сифатини яхшилаш, қаттиқ фаза зарраларини парчалаш, суспензияларини барқарорлаштириш, кальций ионини чўктириш ва рН қийматини ошириш учун ишлатиладиган оқ рангли кукун модда. CaCO₃ моддасини қайта ишлаш орқали олинади. Бурғилаш эритмасига қуруқ ҳолда 0,5% гача ёки суюқ ҳолатдагиси 2—3% миқдорда қўшилади. Н.к.р.нинг зичлиги 2,5 г/см³. Каустик содадан фарқли ўлароқ кальцинациялангани гилга юмшоқроқ таъсир этади. Гипс, ангидрит жинсларни ҳамда цемент тиқинларни бурғилашда, эритмага хлоркальцийли сувлар қўшилганда, маҳаллий гил жинслардан тайёрланган эритмалар сифатини яхшилаш учун ишлатилади (Р.2-жадвал)."}}]}