{"headword": "Развязка", "key": "razvyazka", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "243"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Badiiy asar asosida yotuvchi konfliktning hal etilishini bayon etuvchi syujet qismi. Yechim asardagi tugunning mantiqiy yakuni sifatida yuzaga kelgandagina oʻquvchini ishontira oladi. Yechimning xarakteri ijodkorning dunyoqarashi, mahorati bilan bogʻliq boʻlishidan tashqari, u adabiyotdagi hukmron ijodiy metod, yoʻnalish va oqimlar bilan ham bevosita bogʻliqdir. Masalan, romantik ijod tipiga mansub xalq dostonlari, ertaklarida asar xalq ideali bilan bogʻliq holda asosan muvaffaqiyat qozonish yechimi asosida yakunlanadi. Biroq realistik adabiyotda yechim xarakteri real voqelik, shart-sharoit taqozosiga bogʻliq. Masalan, Abdulla Qahhorning «Sinchalak» povestidagi yechim Saidaga xos partiyaviy prinsipiallikning gʻalabasi va manmanlik, oʻzboshimchalik hamda shaxsiyatparastlikning yengilishida ifodalanadi. Demak, realistik adabiyotda asar yechimi asar tugunining mantiqiy rivoji, tasvirlangan shart-sharoit taqozosi bilan bogʻliq holda yuzaga keladi. Yechimning asar kompozitsiyasidagi oʻrni aksariyat hollarda syujetning kulminatsiyasidan keyin boʻlsa ham, biroq baʼzan yozuvchining xohishi, manerasiga bogʻliq ravishda syujetning boshlanishida ham uchraydi, yaʼni avval yechim berilib, soʻngra shu yechimni asoslovchi voqealar tizmasi bayon etilishi mumkin.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Развязка", "raw_meaning": "— ечим. Бадиий асар асосида ётувчи конфликтнинг ҳал этилишини баён этувчи сюжет қисми. Ечим асардаги тугуннинг мантиқий якуни сифатида юзага келгандагина ўқувчини ишонтира олади. Ечимнинг характери ижодкорнинг дунёқараши, маҳорати билан боғлиқ бўлишидан ташқари, у адабиётдаги ҳукмрон ижодий метод, йўналиш ва оқимлар билан ҳам бевосита боғлиқдир. Масалан, романтик ижод типига мансуб халқ достонлари, эртакларида асар халқ идеали билан боғлиқ ҳолда асосан муваффақият қозониш ечими асосида якунланади. Бироқ реалистик адабиётда ечим характери реал воқелик, шарт-шароит тақозосига боғлиқ. Масалан, Абдулла Қаҳҳорнинг «Синчалак» повестидаги ечим Саидага хос партиявий принципиалликнинг ғалабаси ва манманлик, ўзбошимчалик ҳамда шахсиятпарастликнинг енгилишида ифодаланади. Демак, реалистик адабиётда асар ечими асар тугунининг мантиқий ривожи, тасвирланган шарт-шароит тақозоси билан боғлиқ ҳолда юзага келади. Ечимнинг асар композициясидаги ўрни аксарият ҳолларда сюжетнинг кульминациясидан кейин бўлса ҳам, бироқ баъзан ёзувчининг хоҳиши, манерасига боғлиқ равишда сюжетнинг бошланишида ҳам учрайди, яъни аввал ечим берилиб, сўнгра шу ечимни асословчи воқеалар тизмаси баён этилиши мумкин."}}]}