{"headword": "РАСТВОРЫ БУРОВЫЕ", "key": "rastvori burovie", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "415"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "quduq tubida burgʻilash uskunasi (doloto, koronka va b.)ni sovutish, jinslarning maydalanishini yengillashtirish, maydalangan jins zarralari (shlam)ni yer yuzasiga chiqarish, eritma aylanishi toʻxtatilganda zarralarni muallaq saqlanishini taʼminlash; quduqda suv-, neft- va gaz namoyonlanishining oldini olish, quduq devorlariga taʼsir etadigan bosim hosil qilish, quduq devorini oʻpirilishidan saqlash va unga fizik-kimyoviy taʼsir etish uchun ishlatiladigan eritma. Hozirgi vaqtda foydalanilayotgan B.e. ikki sinfga boʻlinadi: suv va uglevodorodlar (neft) asosida tayyorlanadigan eritmalar. Suv asosida tayyorlanadigan eritmalar keng ishlatiladi; neft asosida tayyorlanadiganlari esa qimmatbaho va murakkab jarayonli boʻlganligi sababli faqat suv asosidagilaridan foydalanib boʻlmaydigan sharoitlarda qoʻllaniladi (q. Rastvori na neftyanoy osnove). Suv eng oddiy burgʻilash suyuqligidir. Zarbali burgʻilashdan aylanma burgʻilash usuliga oʻtishda suv birlamchi B.e. vazifasini oʻtaydi. Suvning boshqa B.e. ga nisbatan birqancha afzalliklari mavjud: mas., turbobur va dolotaning ishlash tezligi oshadi, burgʻilash tezlashadi, 1m oʻtish tannarxi kamayadi, B.e. ni tayyorlashga sarflanadigan mablagʻ tejaladi. Suv chuqurligi kam (1500-1700 m), boʻsh va yumshoq jinslardan xoli, anomal yuqori", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "РАСТВОРЫ БУРОВЫЕ", "raw_meaning": "Бурғилаш эритмалари — қудуқ тубида бурғилаш ускунаси (долото, коронка ва б.)ни совутиш, жинсларнинг майдаланишини енгиллаштириш, майдаланган жинс зарралари (шлам)ни ер юзасига чиқариш, эритма айланиши тўхтатилганда зарраларни муаллақ сақланишини таъминлаш; қудуқда сув-, нефть- ва газ намоёнланишининг олдини олиш, қудуқ деворларига таъсир этадиган босим ҳосил қилиш, қудуқ деворини ўпирилишидан сақлаш ва унга физик-кимёвий таъсир этиш учун ишлатиладиган эритма. Ҳозирги вақтда фойдаланилаётган Б.э. икки синфга бўлинади: сув ва углеводородлар (нефть) асосида тайёрланадиган эритмалар. Сув асосида тайёрланадиган эритмалар кенг ишлатилади; нефть асосида тайёрланадиганлари эса қимматбаҳо ва мураккаб жараёнли бўлганлиги сабабли фақат сув асосидагиларидан фойдаланиб бўлмайдиган шароитларда қўлланилади (қ. Растворы на нефтяной основе). Сув энг оддий бурғилаш суюқлигидир. Зарбали бурғилашдан айланма бурғилаш усулига ўтишда сув бирламчи Б.э. вазифасини ўтайди. Сувнинг бошқа Б.э. га нисбатан бирқанча афзалликлари мавжуд: мас., турбобур ва долотанинг ишлаш тезлиги ошади, бурғилаш тезлашади, 1м ўтиш таннархи камаяди, Б.э. ни тайёрлашга сарфланадиган маблағ тежалади. Сув чуқурлиги кам (1500-1700 м), бўш ва юмшоқ жинслардан холи, аномал юқори"}}]}