{"headword": "РАСТВОРЫ БУРОВЫЕ МАЛОГЛИНИСТЫЕ", "key": "rastvori burovie maloglinistie", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "417"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tarkibida gilli faza kam, zichligi va qovushqoqligi past boʻlgan eritmalar. Bunday eritmalar suvli, neftli va gazli qatlamlarning qatlam bosimi past, yaʼni quduqdagi chuchuk suv gidrostatik bosimidan katta boʻlmaganda qoʻllaniladi. Bunday eritmalar barqarorligi yuqori dispersli bentonitlar va yuqori molekulyar organik kimyoviy reagentlar yordamida erishiladi. Ishqalanish koeffitsiyentini kamaytirish va moylash xossasini yaxshilash maqsadida unga 5 dan 15% gacha neft qoʻshiladi. K.g.b.e. anʼanaviy gilli eritmalarga nisbatan quyidagi afzalliklarga ega: 1) quduq tubiga tushadigan yuvuvchi suyuqlik ustuni bosimining kamligi hisobiga burgʻilash tezligining oshishi; 2) gil jinslar sarfining kamayishi; 3) yuvuvchi suyuqlik tannarxining pasayishi; 4) gidravlik qarshilikning kamayishi; 5) yuvuvchi suyuqlik yemirish xususiyatini kamayishi; 6) qovushqoqlikning va siljish kuchlanishining pasayishi. Burgʻilash chogʻida K.g.b.e. qattiq fazasining past konsentratsiyasini saqlash lozim, buning uchun maydalangan jins zarralarini eritma ichidan chiqarish, past zichlikni (1,04—1,07 g/sm³) oshib ketishiga yoʻl qoʻymaslik kerak.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "РАСТВОРЫ БУРОВЫЕ МАЛОГЛИНИСТЫЕ — Кам гилли бурғилаш эритмалари", "raw_meaning": "таркибида гилли фаза кам, зичлиги ва қовушқоқлиги паст бўлган эритмалар. Бундай эритмалар сувли, нефтли ва газли қатламларнинг қатлам босими паст, яъни қудуқдаги чучук сув гидростатик босимидан катта бўлмаганда қўлланилади. Бундай эритмалар барқарорлиги юқори дисперсли бентонитлар ва юқори молекуляр органик кимёвий реагентлар ёрдамида эришилади. Ишқаланиш коэффициентини камайтириш ва мойлаш хоссасини яхшилаш мақсадида унга 5 дан 15% гача нефть қўшилади. К.г.б.э. анъанавий гилли эритмаларга нисбатан қуйидаги афзалликларга эга: 1) қудуқ тубига тушадиган ювувчи суюқлик устуни босимининг камлиги ҳисобига бурғилаш тезлигининг ошиши; 2) гил жинслар сарфининг камайиши; 3) ювувчи суюқлик таннархининг пасайиши; 4) гидравлик қаршиликнинг камайиши; 5) ювувчи суюқлик емириш хусусиятини камайиши; 6) қовушқоқликнинг ва силжиш кучланишининг пасайиши. Бурғилаш чоғида К.г.б.э. қаттиқ фазасининг паст концентрациясини сақлаш лозим, бунинг учун майдаланган жинс зарраларини эритма ичидан чиқариш, паст зичликни (1,04—1,07 г/см³) ошиб кетишига йўл қўймаслик керак."}}]}