Рассказ

1. Эпик турга мансуб кичик ҳажмли жанр бўлиб, у ўзига хос имконият ва ҳаётий қамровга эга. Ҳикояда тасвирланган воқеа ўз моҳияти ва аҳамияти жиҳатидан эпик турнинг роман, повест каби жанрларидан фарқланмаса ҳам, бироқ тасвирнинг кўлами, сюжет ва композициянинг нисбатан соддалиги, баённинг асосан бир шахс томонидан олиб борилиши жиҳатидан фарқланиб туради. Ҳикоя шаклий жиҳатдан кўпроқ прозаик ифодага эга бўлса-да, айрим ҳолларда у шеърий шаклда ҳам яратилади. Реалистик ўзбек ҳикоячилиги хусусан Улуғ Октябрь социалистик революциясидан кейин ривож топди. Ўзбек совет ҳикоясининг энг яхши намуналари А. Қодирий, А. Қаҳҳор, Ҳ. Шамс, Ғ. Ғулом, Ойдин, О. Ёқубов, С. Аҳмад, С. Зуннунова, Ў. Умарбеков каби ёзувчилар томонидан яратилди. Адабиёцҳуносликка оид тадқиқотларда, одатда, нисбатан кичикроқ ҳажмга ҳамда озроқ персонажларга эга бўлган ҳикоялар новелла (қ.) деб юритилади. Бироқ ҳикоя ва новелла мустақил жанрми ёки айни бир жанрнинг икки хил номланишидан иборатми, ҳозирга қадар адабиёцҳуносликда бу масала борасида узил-кесил ва ягона хулосага келингани ёʻқ., ҳикоя

2. Ҳикоя термини кенгроқ мазмунда бирор воқеани гапириб бериш маъносида ҳам қўлланилади. Бироқ сўзлаб берилган ҳаётий воқеликнинг қамрови, ҳажми ва бошқа жиҳатлари роман ёки повестга хос бўлиши мумкин. Бундай ҳолларда ҳикоя термини жанр атамаси маъносида тушунилмайди. Қолаверса, ўзбек классик адабиётида айрим қиссалар ҳам ҳикоя (ҳикоят)