қуймоқ
quymoqқуймоқ
фл. 1. Суюқликни бир идишдан бошқа идишга туширмоқ, солмоқ.
Графиндан стаканга сув қуймоқ. Косаларга сут қуймоқ.
[Хотин] Дастурхонни ёзиб, устига нонни қўйди-да, пиёлага иссиқ чой қуйиб, эрига тутди. — С. Зуннунова, Гулхан
Қурбон ота иккинчи самоварга хумдан сув олиб қуймоқда эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
2. Маълум мақсадда (масалан, ювиниш ва шу кабилар учун) ёʻналтирмоқ, оқизмоқ (сув ҳақида).
Экинларга сув қуймоқ. Қўлга сув қуймоқ.
Гулнор бир обдастага сув тўлдириб, дадасига тутди. — Қуй ўзинг, — деди Ёрмат, ҳам айвоннинг лабига ўтириб, этик ювишга бошлади. — Ойбек, Танланган асарлар
3. Қаттиқ, шиддат билан ёғмоқ (ёмғир, сел, жала ҳақида).
Эрта куз жаласи тоғлик жойларга хос ҳафсала билан қуяр, ёмғир суви темир ёʻлнинг икки томонидан дарё бўлиб оқар эди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз
Бу вилоятнинг самоси ғалвирдай сув тутмас бўлганидан, ёмғир ёз бўйи роса қуйди. — Ойбек, Қуёш қораймас
4. Жуда кўп миқдорда, мўл-кўл оқизмоқ, тўкмоқ.
— Нимага йиғламай, кошки кўзим оқиб тушса, ҳеч нимани кўрмасам — кўз ёшларини қуйиб сўзлади Гулсунбиби. — Ойбек, Танланган асарлар
5. кўчма Ёғдирмоқ, тўкмоқ, сочмоқ.
Офтоб осмондан олов қуйяпти. — С. Аҳмад, Таъзим
Мусаффо осмонда тўлин ой ялтирар, жамолидан бутун ер юзига зиё қуйгандек. — Н. Сафаров, Оловли излар
6. Тайёр қолипга эриган, суюқ, юмшоқ нарса солиб, буюм тайёрламоқ.
Шам қуймоқ. Қозон қуймоқ. Ғишт қуймоқ.
Завод қайтадан қурилиб, ускуналаниб, миномётлар учун снарядлар қуя бошладик. — Н. Сафаров, Оловли излар
- Тагига сув қуймоқ Ёʻқотишга қаратилган иш қилмоқ; ёʻқотмоқ. Жўраевнинг бу иши ҳаромхўрларга ёқмаган бўлса керак, унинг тагига сув қуйиш учун тирноғи орасидан кир қидира бошладилар. — Муштум
- Қуйиб қўйгандек 1. Жуда келишган, хушбичим. Низомжон Зебихонга тикилиб туриб, унинг қоп-қора қошларига, қуйиб қўйгандек келишимли қоматига маҳлиё бўлиб қолди. С. — Аҳмад, Уфқ;Адл қад, хипча белига қуйиб қўйгандек ёпишиб турган гимнастёркаси бирам ўзига ярашган. — З. Фатхуллин, Сўнмас юлдуз;Ўзиям шундай Раҳимагинанинг ўзи-да, қуйиб қўйгандек. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
қуймоқ
от Тухумга ун чалиб, ёғда қовуриб тайёрланган овқат.
Қуймоқ пиширмоқ.
Жаннат хола шошиб ун чалиб, қуймоқ солди. — С. Аҳмад, Уфқ
Кичик-кичик товачаларда жизиллаб турган қуймоқ тортилди. — Ж. Абдуллахонов, Орият