{"headword": "quruq", "key": "quruq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Suvi, nami batamom yoki qis-man qochgan, suvini, namini batamom yoki qisman yoʻqotgan; suvi, nami yoʻq yoki oz.", "examples": [{"text": "Quruq oʻtin. Quruq shamol. Toʻqayga oʻt tushsa, hoʻl-u quruq baravar yonar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Normat rotaga kelishi hamon starshina Vanya Velikan uni blindajda yechintirib, quruq kiyimlarga oʻradi.", "source": "I. Rahim, Chin muhabbat"}, {"text": "Toʻtiqiz tomning quruq koʻkatlari ustida koʻchani tomosha qilib, gilos yeb yotdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 2, "text": "Yogʻingarchilik kam boʻlgan yoki boʻladigan; yogʻin-chochinsiz.", "examples": [{"text": "Quruq iqlim. Bu yil yoz quruq keldi.", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "Maxsus quritilgan, qurigan.", "examples": [{"text": "Quruq meva. Quruq beda. Quruq choy. Quruq goʻsht.", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "Quruqshagan, qurushiq.", "examples": [{"text": "Quruq lablarini bazoʻr qimirlatib, harsillab dedi Gulnor: — badanim yonib boradi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 5, "text": "Suvi yoʻq; suvi qurigan.", "examples": [{"text": "Quruq sahro. Quruq daryo.", "source": ""}, {"text": "Karvonlar oʻzgartirdilar yoʻlni, Tashlab bu quruq choʻlni", "source": "Z. Diyor"}, {"text": "— Yozda bu yerga ham suv keladi, — dedi Hamidjon mening quruq gʻisht ariqlarga tikilib borayotganimni koʻrib.", "source": "Oʻ. Umarbekov, Choʻlda bir kun"}]}, {"order": 6, "text": "Ichida hech narsasi yoʻq, boʻsh.", "examples": [{"text": "Quruq uyga koʻchib kirmoq. Quruq qoshiq ogʻiz yirtadi.", "source": "Maqol"}, {"text": "[Boy] Xatni kursi ustidagi quruq patnis tagiga qistirdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Mudofelarga inʼomlar ulashilib bitdi-da, hudaychi oʻzining quruq xurjuni bilan Azizbek qoshiga kelib qulluq qildi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 7, "text": "Biror narsa toʻshalmagan, yalangʻoch.", "examples": [{"text": "— Ostingga nima toʻshaysan? — Qishda poxol, yozda quruq yerda yota beraman.", "source": "S. Ayniy, Qullar"}, {"text": "Gulnor ayvonda quruq boʻyra ustida oʻtirib, mahsi kiyish bilan ovora ekan, Un-sin kirib keldi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 8, "text": "Hech narsasiz.", "examples": [{"text": "Toʻyga quruq bormoq. Bozordan quruq kelmoq. Ovdan quruq qaytmoq.", "source": ""}, {"text": "Boʻta quruq choyni nonsiz issiq-issiq hoʻplab oʻrnidan turdi.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}, {"text": "Usmonjon uni [pulni] yoʻlkira qilib, uyga quruq kirib keldi.", "source": "S. Zunnunova, Gulxan"}]}, {"order": 9, "text": "Faqat, birgina.", "examples": [{"text": "Maktabda shunaqa narsalarni oʻrgatmasa, nimani oʻrgatadi? Quruq ilm bilan bola bola boʻlar ekanmi?", "source": "A. Qahhor, Ayb kimda?"}]}, {"order": 10, "text": "Amalga oshmaydigan, behuda, puch.", "examples": [{"text": "Quruq xayol. Quruq vaʼda. Quruq gap qilmoq. Quruq gap quloqqa yoqmas.", "source": "Matal"}, {"text": "Oʻtgan yil ham xuddi shunday boʻlgandi: Quruq soʻzga silosxona toʻlgandi.", "source": "A. Poʻlat"}, {"text": "Olifta yigit, quruq qochirimga bu belbogʻlar yechilmaydi.", "source": "Hamza, Paranji sirlari"}]}, {"order": 11, "text": "Tagi puch, asossiz, uydirma.", "examples": [{"text": "Quruq daʼvo. Quruq raqamlar.", "source": ""}, {"text": "Daʼvongizga biror isbotingiz bormi yoki quruq bir gapmi, isbot qila olasizmi?", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Quruq ovoza — turarjoy emasligini oʻzing ham bilsang kerak, direktor [dedi Suvonqul].", "source": "Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli"}, {"text": "Yusufbek hoji yuqorida oʻtgan gaplarni quruq va asossiz aytmagan edi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 12, "text": "Astoydil yoki samimiy boʻlmagan, shunchaki, yuzaki.", "examples": [{"text": "Quruq poʻpisa. Quruq mulozamat. Quruqqina koʻrishmoq.", "source": ""}, {"text": "Lekin quruq doʻq quruqligicha qolaveribdi", "source": "T. Obidov, Yusufjon qiziq"}, {"text": "Gap quruq boʻlmasin uchun, ikki ellik xat yozib ber, olib boray.", "source": "A. Qahhor, Sarob"}]}, {"order": 13, "text": "Biror foydali ish-amali yoʻq, biror maʼno chiqmaydigan.", "examples": [{"text": "Quruq olim.", "source": ""}, {"text": "Qurolov dangasa emas. Lekin oʻta quruq odam, unda iroda degan gap yoʻq.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Klubda bu kadar sovuq, quruq koʻringan bu odam shunday xushchaqchaq, shunday gapga usta ekanki, asti koʻying.", "source": "A. Qahhor, Quyushqon"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/quruq"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "251"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Suvi, nami batamom yoki qisman qochgan; nami yoʻq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҚУРУҚ", "raw_meaning": "KURU Суви, нами батамом ёки қисман қочган; нами йўқ."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "560"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "quruq", "raw_meaning": "1. сухой, засохший, высохший; 2. пустой, напрасный; бесполезный; голый; необоснованный; ~ va’da пустые обещания; ~ gap пустые разговоры; ~ da’vo необоснованная претензия; ~ raqamlar голые цифры; ~ odam пустой человек; ◊ ~ qolmoq лишиться всего; остаться ни с чем; ~ bo‘yi ни гроша за душой; ~dan ~ ketyapsiz этикет я вас хорошенько не смог угостить (вы так спешите)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "607"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "bozordan quruq keldim", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "quruq", "raw_meaning": "a dry; ~ gap (so'z) chatter, jabber, twaddle; ~ uy vacant house; bozordan ~ keldim I came from the market empty- handed"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "125"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qurǵaq", "examples": []}, {"order": 2, "text": "jawınshashınsız", "examples": []}, {"order": 3, "text": "qurıǵan", "examples": []}, {"order": 4, "text": "qaqsaǵan", "examples": []}, {"order": 5, "text": "suwı joq", "examples": []}, {"order": 6, "text": "qurı", "examples": []}, {"order": 7, "text": "hesh nárse tóselmegen", "examples": []}, {"order": 8, "text": "tek", "examples": []}, {"order": 9, "text": "biyhuwda", "examples": []}, {"order": 10, "text": "tiykarsız", "examples": []}, {"order": 11, "text": "júzeki", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QURUQ", "raw_meaning": "1. qurǵaq, quwhólsiz, kepken; 2. jawınshashınsız; 3. qurıǵan; 4. qaqsaǵan; 5. suwı joq; suwı qurıǵan; 6. awıs. qurı, bos; 7. hesh nárse tóselmegen, jalańash; 8. tek, tek ǵana; 9. awıs. biyhuwda, ámelge aspaytuǵın; 10. awıs. tiykarsız, toqıma; 11. júzeki."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "140"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "quruq", "raw_meaning": "trocken, dürr, vertrocknet; ~ gap Geschwätz n, Gerede n"}}]}