{"headword": "qotmoq", "key": "qotmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Nami, suvi qochib, qattiq holga kelmoq, qattiq boʻlmoq; zid. yumshamoq.", "examples": [{"text": "Alebastr tez qotadi. Yelim qurib, qotib qolibdi. Qotgan non. Xamir toshdek qotibdi.", "source": ""}, {"text": "Ular oʻz qadamlarining tarashaday qotgan yer bilan urishib taraqlashidan boʻlak sharpa eshitmasdilar.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "— Xizmat haqini allaqachon olganmiz, — dedi kurakchasidagi qotib qolgan loyni tozalarkan.", "source": "N. Aminov, Suvarak"}]}, {"order": 2, "text": "Qimirlash, harakatlanish xususiyatini yoʻqotmoq (tana aʼzolari haqida).", "examples": [{"text": "Gardani qotmoq.", "source": ""}, {"text": "Ertalabki gimnastika shalpayish va qotib qolganlikni yoʻqotadi, qon aylanishini tezlashtiradi", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Kela-kelguncha mashinada oʻtiraverib, beli qotib ketgan Hojimurod u yoq-bu yoqqa yurib, chigilini yozmoqchi boʻldi.", "source": "S. Ahmad, Jimjitlik"}]}, {"order": 3, "text": "Qoʻrquv, hayrat va boshqalar sabab bilan harakatini toʻxtatib, qimir etmagan holda boʻlmoq.", "examples": [{"text": "U na yurishini, na yurmasini bilmay, joyida tek qotdi.", "source": "M. Hazratqulov, Jurʼat"}, {"text": "Saratonda muallaq qotgan havo gʻubori shabnam bilan yana oʻz onasi — tuproq ogʻushiga ohista choʻkdi.", "source": "Saodat"}, {"text": "Oxund bilan qori boshlari yerga teggudek boʻlib, taʼzimda qotgan edilar.", "source": "S. Siyoyev, Avaz"}]}, {"order": 4, "text": "Harakatsiz, rivojlanishsiz holda boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Adabiyot qotib qolgan narsa emas.", "source": ""}, {"text": "U eski, sunʼiy yoʻldan yurgan, sheʼrda qotib qolgan, hozirgi hayot maʼnosini tushunmaydigan qalbaki shoirlarga qamchin sola boshladi.", "source": "Oybek, Nur qidirib"}, {"text": "Bu domla [Salimxon Obidiy] qotib qolgan odam., professor unvonini oʻsha vaqtda olib qoldi-yu, yigirma yildan buyon hech nima qilgani yoʻq.", "source": "Mirmuhsin, Umid"}]}, {"order": 5, "text": "Qattiq sovqotmoq, toʻngmoq, muzlamoq.", "examples": [{"text": "Sovuqdan bolaning oyoq-qoʻli qotib ketibdi.", "source": ""}, {"text": "Qotib oʻlasanmi, haromi, isinmasang nima qiladi?", "source": "Oydin, Hazil emish"}]}, {"order": 6, "text": "Pishiqmoq, chiniqmoq.", "examples": [{"text": "Uning tani quyoshda qoraydi, muskullari qotdi.", "source": ""}]}, {"order": 7, "text": "Toʻxtovsiz, qattiq kulmoq yoki yigʻlamoq.", "examples": [{"text": "Uning gapiga rosa qotdik. Bola qotib-qotib yigʻlar edi.", "source": ""}, {"text": "Aleksey va Elmurod uning hikoyasini huzur qilib tinglab, kula-kula qotdilar.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Bobom kulgidan qotib qoladi.", "source": "Oybek, Bolalik"}]}, {"order": 8, "text": "Qattiq uyquga ketmoq; dong qotmoq.", "examples": [{"text": "bizning qism komandiri mehmondorchilikdan sahar paytida kelib, qotib qolgan ekan.", "source": "T. Rustamov, Mangu jasorat"}]}, {"order": 9, "text": "Aralashtirmoq, qorishtirmoq, qormoq.", "examples": [{"text": "Borib kirsam maydonga, Achchigʻim tarqatsam, deb. Dushmanlarning qonini Boʻz tuproqqa qotsam, deb.", "source": "Ravshan"}]}, {"order": 10, "text": "Juda ozmoq, oriqlamoq.", "examples": [{"text": "Bolam bechorani tinch qoʻyasanmi, yoʻqmi? Yegan-ichgani tatimay, kundan-kunga turnadek qotib ketyapti oʻzi.", "source": "O. Husanov, Nay"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/qot"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "248"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qattiq holga kelmoq, qattiq boʻlmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҚОТМОҚ", "raw_meaning": "SERTLEŞMEK Қаттиқ ҳолга келмоқ, қаттиқ бўлмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "139"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(quyuqlashmoq)", "examples": []}, {"order": 2, "text": "(oʻrnashib qolmoq)", "examples": []}, {"order": 3, "text": "(sovuqda)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qotmoq", "raw_meaning": "1. (quyuqlashmoq) fest werden, gerinnen vi s; 2. (o‘rnashib qolmoq) verhärten vi s, sich verhärten, verharschen vi s, erstarren vi s; 3. (sovuqda) erkälten vi s, frieren vi s"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "557"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "toshday qotmoq", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "sovuqqa qotmoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qotmoq", "raw_meaning": "1. затвердевать; застывать; засыхать; toshday ~ окаменеть; 2. застывать (на морозе); sovuqqa ~ замерзать; ◊ qotib kulmoq смеяться до упаду; boshi ~ растеряться; qotib uxlamoq крепко спать."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "605"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qotmoq", "raw_meaning": "v solidify, jell; sovuq ~ be cold"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "122"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}, {"order": 5, "text": "", "examples": []}, {"order": 6, "text": "", "examples": []}, {"order": 7, "text": "", "examples": []}, {"order": 8, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QOTMOQ", "raw_meaning": "1. qatıw, qattı halǵa keliw; 2. qıymıldamaw; 3. tońıw, muzlaw; 4. shınıǵıw (shınıqqan); 5.awıs. qattı kúliw yamasa jılaw; 6. qattı uyqılaw; 7. aralastırıw; 8. azıw, júdew."}}]}