{"headword": "qosh", "key": "qosh", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qovoq tepasidagi yoysimon tukli qatlam.", "examples": [{"text": "Quyuq qosh. Payvasta qosh. Qosh(ni) boʻyamoq. Qosh(ni) termoq. Qosh(ni) chimirmoq. Qosh(ni) qoqmoq.", "source": ""}, {"text": "Samandarov bir qoshi past va bir qoshi baland boʻlib, oʻchib qolgan maxorkasini chiroqdan tutatib oldi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "— Hoy-hoy, — kotib tutash qoshlarini uchirib qoʻyib, Akbarga koʻz qisdi.", "source": "A. Obidjon, Akang qaragʻay Gulmat"}]}, {"order": 2, "text": "Baʼzi narsalarning old qismi, turtib chiqqan joyi.", "examples": [{"text": "Ayvonning qoshi.", "source": ""}, {"text": "Xizmatkorlar qoʻltigʻimdan koʻtarib, otga mingashtirmoqchi boʻlganlarida, oyogʻim uzangidan toyib, burnim egarning qoshiga tegib ketdi.", "source": "Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda"}]}, {"order": 3, "text": "Uzuk, isirgʻa kabi buyumlarga oʻyib solingan yoysimon gul — bezak.", "examples": [{"text": "Kanizlarning qoʻllarida qoshlari brilliant oltin bilaguzuklar, boʻyinlarida zebigardonlar.", "source": "J. Sharipov, Xorazm"}]}, {"order": 4, "text": "(3-shaxs egalik va makon kelishiklari shaklida — qoshiga, qoshida, qoshidan) Makon munosabatlarini bildiradi.", "examples": [{"text": "Hech kim rahm aylamas qolish yoshimga, Shakar aka, kelgin mening qoshimga.", "source": "Shirin bilan Shakar"}, {"text": "Qoshimdan noz-istigʻno bilan ketding, yomon boʻldi, Qoshimga noz-istigʻno bilan kelsang, yomon boʻlmas.", "source": "J. Kamol"}, {"text": "Uch qizim bor, bir oʻgʻlim bor qoshimda, Baxt-u davlat keldi yetmish yoshimda.", "source": "Habibiy"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/qosh"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "249"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qovoq tepasida i tuklardan tashkil topgan yoysimon tukli chiziq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҚОШ", "raw_meaning": "KAŞ\tҚовоқ тепасида и туклардан ташкил топган ёйсимон тукли чизиқ."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "254"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ikkita, birga qoʻshilgan, birga ishlatiladigan, qoʻshaloq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Bir vaqtda sodir boʻlgan; birga kelgan.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Safarda vaqtinchalik qarorgoh.", "examples": []}, {"order": 4, "text": "Toʻda, toʻp.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҚЎШ", "raw_meaning": "1.ÇİFT 2.AYNI ZAMANDA OLAN, ZAMANDAŞ 1.Иккита, бирга қўшилган, бирга ишлатиладиган, қўшалоқ. 2.Бир вақтда содир бўлган; бирга келган. 3.Сафарда вақтинчалик қароргоҳ. 4.Тўда, тўп."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "557"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "biznikiga mehmon keldi, hammasining qoshi qora", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "qoshimga kelmang", "source": ""}, {"text": "bu masala yuzasidan qoshingizga keldim", "source": ""}, {"text": "institut qoshida kutubxona bor", "source": ""}, {"text": "qoshingizda kim bor edi?", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qosh", "raw_meaning": "1. бровь; брови; biznikiga mehmon keldi, hammasining ~i qora загадка к нам пришли гости, у всех у них брови чёрные (Фасоль); 2. служеб. сл. ~iga к (ко); ~imga kelmang не приходите ко мне; ~ida при, возле, около, перед; bu masala yuzasidan ~ingizga keldim по этому вопросу я пришёл к вам; institut ~ida kutubxona bor при институте есть библиотека; ~ingizda kim bor edi? кто был возле вас?; ◊ ~ qo‘yaman deb, ko‘z chiqarmoq погов. (букв. желая навести брови, выдавить глаз) соотв. оказать медвежью услугу; ~ qoraydi наступили сумерки."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "565"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "qoʻsh haydasang, kuz hayda, kuz haydamasang, yuz hayda", "source": ""}, {"text": "qoʻsh xotinlikning qulogʻi tinmas", "source": ""}, {"text": "tom ustida qoʻsh chiroq", "source": ""}, {"text": "qoʻsh inda qoʻsh sichqon oʻynaydi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qo‘sh", "raw_meaning": "двойной; парный; пара волов, запряженных в плуг (телегу); qo‘sh ho‘kiz пара волов; qo‘sh haydasang, kuz hayda, kuz haydamasang, yuz hayda посл. будешь пахать землю — паши осенью, а осенью не вспашешь — сто раз придётся вспахивать; qo‘sh haydamoq пахать (на паре волов); qo‘sh xotinlikning qulog‘i tinmas погов. у кого две жены, тому нет покоя; tom ustida qo‘sh chiroq загадка наверху дома пара светильников (Глаза); qo‘sh inda qo‘sh sichqon o‘ynaydi загадка в двух норах две мыши играют (Глаза); ◊ qo‘sh qo‘llab... обеими руками; не жалея (отдать); от души; qo‘shdan chiqib molaga с места в карьер (букв. выйдя из плуга да в борону впрячься)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "606"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qosh", "raw_meaning": "n anat. eyebrow, brow"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "609"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qo'sh", "raw_meaning": "a pair; harness"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "123"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QOSH", "raw_meaning": "qas."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "128"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qos", "examples": []}, {"order": 2, "text": "qos (jer súriwde)", "examples": []}, {"order": 3, "text": "áskeriy lager", "examples": []}, {"order": 4, "text": "topar", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QO‘SH", "raw_meaning": "1. qos, jup, ekew; 2. qos (jer súriwde); 3. áskeriy lager, toqtaw ornı; 4. topar."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "139"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Augenbraue f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qosh", "raw_meaning": "Augenbraue f; ~ chimirmoq die Stirn runzeln; ~ qo‘yaman deb, ko‘z chiqarmoq einen Bärendienst erweisen"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "142"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qo‘sh I", "raw_meaning": "doppelt, Zweifach, Doppel-"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "143"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Zwei(er)ochsengespann n", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qo'sh II", "raw_meaning": "Zwei(er)ochsengespann n"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "143"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "qoʻsh tashlamoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qo'sh III", "raw_meaning": "Lager n; ~ tashlamoq sein Lager aufschlagen, sich lagern"}}]}