{"headword": "qoqmoq", "key": "qoqmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Zarb bilan kiritmoq (qoziq, mix kabilar haqida).", "examples": [{"text": "Yerga qoziq qoqmoq. Yogʻochga mix qoqmoq. || Ungur chuqurlashgan sari qoziqlar shu zaylda qoqib borilsa, yoʻldan adashmaymiz.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "[Unsin] Ichkari uyda oʻtirib, mahsilarga shon qoqadi, shondan tushiradi, pardozlaydi, qoragul, lok surkaydi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Mixlab yopishtirmoq, mahkamlamoq.", "examples": [{"text": "Pol qoqmoq. Otga taqa qoqmoq. Tomga tunuka qoqmoq.", "source": ""}, {"text": "Nima uchun devorlarga gilam qoqmadinglar?", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Nima boʻldi-yu, hech kim bilan kengashmay pravleniyening eshigiga shunday bir eʼlonnoma qoqib qoʻydi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 3, "text": "Urib ovoz chiqarmoq, taqillatmoq, dukullatmoq.", "examples": [{"text": "Hamma uxlaganda, u mullavachchaning hujrasini qattiqroq qoqsangiz, hammasini koʻrasiz.", "source": "J. Sharipov, Xorazm"}, {"text": "Samandarov qalamning orqasi bilan stolni qoqib, gʻovurni bosdi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "[Sharofat] Uyning narigi devorini qoqib, qoʻshnini chaqirish uchun oʻrnidan arang turdi.", "source": "H. Ziyoxonova, Arzanda"}]}, {"order": 4, "text": "Yelkaga yoki orqaga kaft bilan sekingina urmoq, shappatilamoq.", "examples": [{"text": "Kerishayotgan jangchining yelkasiga panjasi bilan qoqib: — Ketdikmi, Dehqonboy! — dedi oʻzbek tilida bir jangchi.", "source": "N. Safarov, Jangchi shoir"}, {"text": "Bobom meni qattiq quchib, qoʻli bilan orqamni bir-ikki qoqadi, tagʻin ishga tutinadi.", "source": "Oybek, Bolalik"}]}, {"order": 5, "text": "Urib, chertib, silkitib va boshqalar yoʻl bilan ichidagi, ustidagi narsani tushirmoq, shu yoʻl bilan tozalamoq.", "examples": [{"text": "Gilamning changini qoqmoq. Iliq qoqmoq. Burnini qoqmoq. Dasturxonni qoqmoq. Kiyimlarni qoqmoq. Telpakning qorini qoqmoq.", "source": ""}, {"text": "U etakka ilashib qolgan paxtalarni qoqayotganda, boshidagi chopon birdan sirgʻalib, tushib ketdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Imom, toʻpolonda boshidan tushib, tuproqqa qorishgan sallasini qoqib-qoqib, qaytadan oʻrarkan, oʻz qavmiga vaʼz-nasihat qildi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Siz kelguningizcha, men koʻrpachalaringizni qoqib, supurib qoʻyaman.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 6, "text": "Urib yoki silkib, mevalarni tushirmoq.", "examples": [{"text": "Jiyda qoqmoq. Olma qoqmoq. Shaftoli qoqmoq.", "source": ""}, {"text": "Salomatning onasi ellikboshining bogʻidagi azim tup yongʻogʻini qoqayotganda, yiqilib yotib qoldi.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}, {"text": "Men sizga aytsam, bahorda gul terib, kuzda oʻrik qoqib berib, koʻnglini olib yurdim.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}]}, {"order": 7, "text": "Biror aʼzoni silkitmoq, qimirlatmoq.", "examples": [{"text": "Qoshini qoqmoq. Qanot qoqmoq.", "source": ""}, {"text": "Shakar buvi belini ushlab, kiftini qoqqancha bobilladi.", "source": "H. Nazir, Tomosha"}, {"text": "Rais darrov oʻrnidan turdi, bir qoʻlini orqasiga qoʻyib, ikkinchi qoʻlini boshi uzra kamalak qilib, ikki-uch yelka qoqdi-da, shunday yoʻgʻon gavdali boʻlishiga qaramasdan, bedanaday yoʻrgʻaladi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 8, "text": "Holdan toydirmoq, toliqtirmoq.", "examples": [{"text": "— Yur biznikiga, — taklif etdi rais, — andak dam ol, birga ovqatlanaylik, mashina kishini qoqib qoʻyadi.", "source": "Oybek, Oltin vodiydan shabadalar"}, {"text": "Yoʻl qoqib, oʻzi adoyi tamom boʻlgan-u, ketidagi Zulxumordan nomus qilganidan ham yoʻldan qolmay chidab boradi.", "source": "M. Mansurov, Yombi"}, {"text": "Kecha meni ot qoqqan ekan, oʻrnimga kirishim bilan qotib uxlabman.", "source": "A. Qodiriy, Uloqsa"}]}, {"order": 9, "text": "Qoqim qilmoq, qoqim qilib davolamoq.", "examples": [{"text": "Hakka kelib choʻqisin, Mulla kelib oʻqisin, Qoqimchi kelib qoqsin, Koʻzing suv boʻlib oqsin.", "source": "Folklor"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/qoq"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Zarb bilan kiritmoq (qoziq, mix kabilar haqida).", "examples": [{"text": "Yerga qoziq qoqmoq. Yogʻochga mix qoqmoq. || Ungur chuqurlashgan sari qoziqlar shu zaylda qoqib borilsa, yoʻldan adashmaymiz.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "[Unsin] Ichkari uyda oʻtirib, mahsilarga shon qoqadi, shondan tushiradi, pardozlaydi, qoragul, lok surkaydi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Mixlab yopishtirmoq, mahkamlamoq.", "examples": [{"text": "Pol qoqmoq. Otga taqa qoqmoq. Tomga tunuka qoqmoq.", "source": ""}, {"text": "Nima uchun devorlarga gilam qoqmadinglar?", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Nima boʻldi-yu, hech kim bilan kengashmay pravleniyening eshigiga shunday bir eʼlonnoma qoqib qoʻydi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 3, "text": "Urib ovoz chiqarmoq, taqillatmoq, dukullatmoq.", "examples": [{"text": "Hamma uxlaganda, u mullavachchaning hujrasini qattiqroq qoqsangiz, hammasini koʻrasiz.", "source": "J. Sharipov, Xorazm"}, {"text": "Samandarov qalamning orqasi bilan stolni qoqib, gʻovurni bosdi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "[Sharofat] Uyning narigi devorini qoqib, qoʻshnini chaqirish uchun oʻrnidan arang turdi.", "source": "H. Ziyoxonova, Arzanda"}]}, {"order": 4, "text": "Yelkaga yoki orqaga kaft bilan sekingina urmoq, shappatilamoq.", "examples": [{"text": "Kerishayotgan jangchining yelkasiga panjasi bilan qoqib: — Ketdikmi, Dehqonboy! — dedi oʻzbek tilida bir jangchi.", "source": "N. Safarov, Jangchi shoir"}, {"text": "Bobom meni qattiq quchib, qoʻli bilan orqamni bir-ikki qoqadi, tagʻin ishga tutinadi.", "source": "Oybek, Bolalik"}]}, {"order": 5, "text": "Urib, chertib, silkitib va boshqalar yoʻl bilan ichidagi, ustidagi narsani tushirmoq, shu yoʻl bilan tozalamoq.", "examples": [{"text": "Gilamning changini qoqmoq. Iliq qoqmoq. Burnini qoqmoq. Dasturxonni qoqmoq. Kiyimlarni qoqmoq. Telpakning qorini qoqmoq.", "source": ""}, {"text": "U etakka ilashib qolgan paxtalarni qoqayotganda, boshidagi chopon birdan sirgʻalib, tushib ketdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Imom, toʻpolonda boshidan tushib, tuproqqa qorishgan sallasini qoqib-qoqib, qaytadan oʻrarkan, oʻz qavmiga vaʼz-nasihat qildi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Siz kelguningizcha, men koʻrpachalaringizni qoqib, supurib qoʻyaman.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 6, "text": "Urib yoki silkib, mevalarni tushirmoq.", "examples": [{"text": "Jiyda qoqmoq. Olma qoqmoq. Shaftoli qoqmoq.", "source": ""}, {"text": "Salomatning onasi ellikboshining bogʻidagi azim tup yongʻogʻini qoqayotganda, yiqilib yotib qoldi.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}, {"text": "Men sizga aytsam, bahorda gul terib, kuzda oʻrik qoqib berib, koʻnglini olib yurdim.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}]}, {"order": 7, "text": "Biror aʼzoni silkitmoq, qimirlatmoq.", "examples": [{"text": "Qoshini qoqmoq. Qanot qoqmoq.", "source": ""}, {"text": "Shakar buvi belini ushlab, kiftini qoqqancha bobilladi.", "source": "H. Nazir, Tomosha"}, {"text": "Rais darrov oʻrnidan turdi, bir qoʻlini orqasiga qoʻyib, ikkinchi qoʻlini boshi uzra kamalak qilib, ikki-uch yelka qoqdi-da, shunday yoʻgʻon gavdali boʻlishiga qaramasdan, bedanaday yoʻrgʻaladi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 8, "text": "Holdan toydirmoq, toliqtirmoq.", "examples": [{"text": "— Yur biznikiga, — taklif etdi rais, — andak dam ol, birga ovqatlanaylik, mashina kishini qoqib qoʻyadi.", "source": "Oybek, Oltin vodiydan shabadalar"}, {"text": "Yoʻl qoqib, oʻzi adoyi tamom boʻlgan-u, ketidagi Zulxumordan nomus qilganidan ham yoʻldan qolmay chidab boradi.", "source": "M. Mansurov, Yombi"}, {"text": "Kecha meni ot qoqqan ekan, oʻrnimga kirishim bilan qotib uxlabman.", "source": "A. Qodiriy, Uloqsa"}]}, {"order": 9, "text": "Qoqim qilmoq, qoqim qilib davolamoq.", "examples": [{"text": "Hakka kelib choʻqisin, Mulla kelib oʻqisin, Qoqimchi kelib qoqsin, Koʻzing suv boʻlib oqsin.", "source": "Folklor"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/qoq"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "249"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Zarb bilan urib kirgizmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҚОҚМОҚ", "raw_meaning": "KAKMAK\tЗарб билан уриб киргизмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "254"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Bli TK JK", "examples": [{"text": "U mixni (nimani?) devorga (qayerga?) qiyshiq qoqib qoʻydi.", "source": ""}, {"text": "He has hammered a nail (what?) in the wall (what ... in?) crookedly.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "856. қоқмоқ Бли ТК ЖК", "raw_meaning": "У михни (нимани?) деворга (қаерга?) қийшиқ қоқиб қўйди. забить ВП в ВП: Он забил гвоздь (что?) в стену (куда?) криво. to hammer smth. in smth.: He has hammered a nail (what?) in the wall (what ... in?) crookedly. schlagen A in A: Er hat den Nagel (was?) schief in die Wand (worin?) geschlagen."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "555"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qoqmoq", "raw_meaning": "1. бить, колотить; стучать; eshik ~ стучать в дверь; 2. вбивать, вколачивать, прибивать; qoziq ~ вбивать колышек; 3. трясти; встряхивать, вытряхивать; gilamni ~ трясти ковёр; ◊ burun ~ сморкаться; qanot ~ хлопать крыльями; qoqqan qoziqday (букв. как забитый кол) неподвижно, как вкопанный; jiyda ~ (букв. трясти джиду) сильно дрожать, трястись от холода; to'rva qoqdi (букв. она вытрясла торбу) последний ребёнок, последыш; cho'michda ~ оставить (кого-л.) ни с чем, обездолить; qosh ~ кокетливо двигать бровями."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "605"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qoqmoq", "raw_meaning": "v 1) knock, beat; 2) bang, slam (eshik); 3) shake out"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "121"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qağıw", "examples": []}, {"order": 2, "text": "shegelew", "examples": []}, {"order": 3, "text": "taqıldatıw", "examples": []}, {"order": 4, "text": "urıw", "examples": []}, {"order": 5, "text": "qağıp tazalaw", "examples": []}, {"order": 6, "text": "silkitiw", "examples": []}, {"order": 7, "text": "haldan taydıriw", "examples": []}, {"order": 8, "text": "qağıp emlew", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QOQMOQ", "raw_meaning": "1. qağıw, urıp kirgiziw; 2. shegelew, bekkemlew; 3. taqıldatıw, dúkildetiw; 4. urıw, shappatlaw; 5. qağıp tazalaw; 6. silkitiw, qıymıldatıw; 7. awıs. haldan taydıriw, sharshatıw; 8. qağıp emlew."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "138"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "mix qoqmoq", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qoqmoq", "raw_meaning": "1. schlagen; mix ~ einen Nagel einschlagen; 2. einschlagen vt, einhämmern vt"}}]}