{"headword": "qolmoq", "key": "qolmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Boshqa joyga ketmay, bor-may, jilmay, qoʻzgʻalmay, oʻz joyida bul-mox; joyini tark etmaslik.", "examples": [{"text": "Uyida qolmoq. Kutubxonada qoldi. Biz bu yil ham qishloqda qoldik.", "source": ""}, {"text": "Otamlar bu yerda qolmoqchilar, sardoba qurishni oʻylayaptilar", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "Majlis boʻlgan joyda oʻsha gapirgan odam-u yana bir necha kishi qoldi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 2, "text": "Bor, mavjud holatda boʻlmoq; bor (inkor shaklida yoʻq holatni, yoʻq ekanlikni bildiradi).", "examples": [{"text": "Yonimda yuz soʻm qoldi. Uyda koʻk choy qolmabdi. Ot agʻanagan yerda jun qolar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Kelgusi asrga ikki qadam-gina yoʻl qoldi.", "source": "S. Ahmad, Yulduz"}, {"text": "Qoʻqondan boshimni olib chiqib ketishdan boshqa choram qolmagan mening, aka!", "source": "K. Yashin, Hamza"}]}, {"order": 3, "text": "Biror holat, vaziyat, makon (joy) va shu kabilarda mavjud boʻlmoq", "examples": [{"text": "Yolgʻiz qolmoq. Jim qolmoq. Vijdon azobida qolmoq. Och qolmoq. Ish chala qoldi. Qurshovda qolmoq.", "source": ""}, {"text": "Fashistlarning oʻq, xanjari-la Talay yoshlar qoldi bepadar.", "source": "Gʻayratiy"}, {"text": "Sodiq jiyanim, basharangmi, doʻlda qolgan tappimi?", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 4, "text": "Ishlatish, foydalanish va shu kabilardan xoli boʻlib saqlanmoq, ortmoq; shu tariqa keyingilar ixtiyoriga oʻtmoq, meros boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Bu imorat otangizdan qolgan boʻlsa kerak?", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Bir parcha yer hammadan qoladi, oʻgʻlim. Hech kim qabriga orqalab ketmaydi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Ota-bobolardan qolgan udum bu, qizim.", "source": "K. Yashin, Hamza"}]}, {"order": 5, "text": "Daxl etolmaslik, yetisholmaslik, erisholmaslik.", "examples": [{"text": "Oʻzimam qiziqman-da, shu yomgʻirdan qoʻrqib, maktabdan qolib oʻtirsam.", "source": "E. Raimov, Ajab qishloq"}, {"text": "Eldan qolguncha erdan qolgan yaxshiroq, deb shuni aytsa kerak-da.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Issiq, yumshoq paxta qoplar, aravaning beshik singari tebranishi kecha uyqudan qolgan Gʻulomjonni elitdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 6, "text": "Barham topmoq, yoʻq boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Shoʻxliklari qoldi. Avvalgi yoʻtalishlari qoldi. Ishonch qolmadi. Sabr-toqat qolmadi. Yurishga madori qolmadi.", "source": ""}, {"text": "Surmaxon, palapartishligingiz sira ham qolmadi, qolmadi-da!", "source": "B. Rahmonov, Yurak sirlari"}]}, {"order": 7, "text": "Masofa, vaqt nuqtayi nazarida boʻlmoq, bor boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Shaharga yana oʻttiz kilometr (yoʻl) qoldi. Poyezd joʻnashiga bir soat qoldi.", "source": ""}]}, {"order": 8, "text": "Saqlanmoq, omon qutulmoq.", "examples": [{"text": "Yuz oʻlimdan qolganman.", "source": ""}, {"text": "Oʻgʻrilardan bittasi tutildi qolganlari ham ushlanur, deb oʻylayman.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 9, "text": "Ish-faoliyat, foydalanish imkoniyatidan mahrum boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Mariyamning baxtiga qarshi, amaki sil kasalligiga uchrab, ishdan qoldi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Quloqdan ham qolganmisiz? Ilhom akamning ham daraklari yoʻq, deyapman!", "source": "B. Rahmonov, Yurak sirlari"}, {"text": "Ilgari katta naychi boʻlgan, keyin koʻzdan qolib, uyga qamalgan hamqishlogʻidan ham bir oz taʼlim olgan edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 10, "text": "Duchor boʻlmoq, giriftor boʻlmoq, yoʻliqmoq.", "examples": [{"text": "Baloga qolmoq. Malomatga qolmoq. Tuhmatga qolmoq. Tashvishga qolmoq.", "source": ""}, {"text": "U ham kishilar oldida bu baxtsiz qizining taʼnasiga qolmasin.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Endi senlarning kasofatlaringga men qolamanmi?", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "[ Surmaxon:] Shu kunga qolishimga siz sababchi boʻldingiz, oyi.", "source": "B. Rahmonov, Yurak sirlari"}]}, {"order": 11, "text": "Biror narsadan benasib, bebahra qolmoq.", "examples": [{"text": "Toʻydan qolmoq. Foydadan qolmoq.", "source": ""}, {"text": "Bir yakshanba kuni Ahmadjon oshxonaga dejur boʻlib, uyqudan qoldi.", "source": "A. Qahhor, Oltin yulduz"}]}, {"order": 12, "text": "(oʻrin-payt kelishigi bilan) Biror hodisaning bevosita taʼsirida boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Yomgʻirda qolmoq. Oftobda qolmoq. Sovuqda qolmoq.", "source": ""}]}, {"order": 13, "text": "Belgilangan vaqtdan keyinga surilmoq, kechiktirilmoq, boshqa muhlatga koʻchirilmoq.", "examples": [{"text": "Majlis qoldi. Toʻy kelasi oyga qoldi. Qolgan ishga qor yogʻar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Damba masalasi keyinga qoldi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "[Yusufbek hoji:] Oʻttiz ikki tangadan soliq yigʻ, emish Bir haftadan keyinga qolmasin, emish.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 14, "text": "Yutqizmoq, magʻlubiyatga uchramoq (oʻyinda).", "examples": [{"text": "U mendan besh marta qoldi.", "source": ""}]}, {"order": 15, "text": "Bogʻli boʻlmoq, qarab turmoq (biror ish, masala va shu kabilar haqida).", "examples": [{"text": "Hamma ish menda qoldi. Ish pulga qarab qoldi.", "source": ""}, {"text": "[Hoji xoda:] Hamma gap oʻzingizda qolgan.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 16, "text": "Harakat nomiga qoʻshilib, shu ishni bajarish lozimligini, shunday vazifa, majburiyat borligini bildiradi.", "examples": [{"text": "Osh pishdi, faqat uni suzish qoldi.", "source": ""}, {"text": "Endi., farmonni xalqqa tushuntirish, uning kerakligini, foydasini uqtirish qoldi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/qol"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Odamning barmoq uchlaridan yelkasigacha boʻlgan qismi, aʼzosi.", "examples": [{"text": "Baquvvat qoʻllar. Qoʻlni oldinga choʻzmoq. Ikki qoʻlni yuqori koʻtarmoq. Qoʻl kuchi. Bosh qashigani ham qoʻlim tegmaydi.", "source": ""}, {"text": "Yoʻlchi ikkinchi qoʻli bilan Qora Ahmadning bir qoʻlini orqaga qayirdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Shu aʼzoning bilakdan barmoqlar uchigacha boʻlgan qismi; panja.", "examples": [{"text": "Qoʻl bilan silamoq. Qoʻl bilan ushlamoq.", "source": ""}, {"text": "Yoʻldosh orqadan asta kelib, Elmurodning koʻzini ikki qoʻli bilan bekitdi.", "source": "Shuhrat, Shinelli yillar"}, {"text": "Qozi domla qoʻllarini yuvib turib, dasturxonga koʻz yugurtirdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 3, "text": "Ish-mehnat bajaruvchi aʼzo (vosita) sifatida.", "examples": [{"text": "Qoʻlim band,", "source": ""}, {"text": "Men bu mol-dunyoni, yer-suvni qoʻlim bilan topgan emasman, aqlim bilan topganman.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Otabek bilan birga Tashkent tushib, oʻz qoʻllari bilan toʻyimizni oʻtkazishingizga ishonib Yusufbek hoji.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 4, "text": "Hayvonlarning oldingi oyoqlari.", "examples": [{"text": "Qoʻyning qoʻli va soni. Qoʻl goʻshti.", "source": ""}]}, {"order": 5, "text": "Barmoq.", "examples": [{"text": "Oʻrta qoʻl. Besh qoʻl baravar emas.", "source": "Maqol"}]}, {"order": 6, "text": "Har kimning oʻziga xos yozuv usuli, uslubi, yozuvi, xati va uning ifodasi.", "examples": [{"text": "Qutidor qizining maqsadiga tushunib, ikki turli qoʻlni darrov payqab oldi: — Vijdonsiz, iblis, — deb qoʻydi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "[Nizomiddinov:] Xat bilmaydigan ogʻzaki guvohlar ham bor, yozib beray desam, hamma arizalar bir odamning qoʻli bilan yozilgan, degan shubha boʻlmasin.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}]}, {"order": 7, "text": "Imzo.", "examples": [{"text": "Dalolatnomaga qoʻl qoʻymoq. Shartnomaga qoʻl qoʻymoq.", "source": ""}, {"text": "Xoʻjabekov — rais, Saidgʻozi bir kichkina odam Barcha hujjatlarda Xoʻjabekovning qoʻli.", "source": "S. Anorboyev, Oqsoy"}, {"text": "Omborchi: — Boʻta qoʻl qoʻymagan qogʻozni qogʻoz demayman, — deb katta ketvordi.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}]}, {"order": 8, "text": "Har kimning oʻziga xos ish usuli, uslubi, ishi, xatti-harakati; shuni aks ettiruvchi ifoda.", "examples": [{"text": "Hovlini oʻrab turgan devorlar ham yangidan urilgan, ichkarisidan hammasi ganch bilan suvalgan. Hamma yoqda aka-sining qoʻli koʻrinadi.", "source": "H. Ahmar, Kim haq?"}]}, {"order": 9, "text": "Imkon, imkoniyat.", "examples": []}, {"order": 10, "text": "(3-sh. egalik hamda j.k. va oʻ.-p. k. shaklida koʻm. vaz.: qoʻliga, qoʻlida) Ixtiyoriga, izmiga; ixtiyorida, izmida.", "examples": [{"text": "Kishi hurmati oʻz qoʻlida.", "source": "Maqol"}, {"text": "[Kumush] Bu uydan chiqib ketishni, bir-ikki oylab Otabekni Zaynab qoʻliga topshirib qoʻyishni yana muvofiq koʻchmas.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Agarda xon koʻtarish mening qoʻlimda boʻlsa edi, xon qilib Otabekni koʻtarar edim.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/qo‘l"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "247"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oʻz joyida turavermoq yoki yashayvermoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Yutqazmoq, magʻlubiyatga uchramoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҚОЛМОҚ", "raw_meaning": "1.KALMAK 2.YENİLMEK 1.Ўз жойида туравермоқ ёки яшайвермоқ. 2.Ютқазмоқ, мағлубиятга учрамоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "253"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Odamning barmoq uchlaridan yelkasigacha boʻlgan qismi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Barmoq.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Kishining oʻz qoʻli bilan yozgan ismi va familiyasi; imzo.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҚЎЛ", "raw_meaning": "EL, KOL 1.Одамнинг бармоқ учларидан елкасигача бўлган қисми. 2.Бармоқ. 3.Кишининг ўз қўли билан ёзган исми ва фамилияси; имзо."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "137"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "(oʻtkazib yubormoq)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qolmoq", "raw_meaning": "1. bleiben vi; charchab ~ ermüden vi; orqada ~ zurückbleiben vi, nachgehen vi; 2. koʻzdan ~ zu sehen aufhören; tildan ~ zu sprechen aufhören; 3. (oʻtkazib yubormoq) verpassen vt, verschlafen vt; poyezddan ~ den Zug verpassen"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "141"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "(imzo)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qo‘l", "raw_meaning": "1. Hand f; Arm m; 2. (imzo) Unterschrift f; ~ qo‘ymoq unterzeichnen vt, unterschreiben vt; ~ bilan yozilgan handgeschrieben"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "271"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qoʻl", "examples": [{"text": "Bu Ay toldï kirdi qawušturdï qol", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QOL I", "raw_meaning": "qo'l - рука - hand. Bu Ay toldï kirdi qawušturdï qol - Bu Oyto'ldi kirib qo'lini qovushtirdi - Этот Ай-Толды вошел и скрестил руки [на груди]-This Aytoldi entered and crossed his arms [on his chest] (QBH, 41₅)."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "271"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "vodiy", "examples": [{"text": "Yazï tay yer obrï tošändi yadïb, etindi qolï qašï kök al keδib", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QOL II", "raw_meaning": "vodiy - долина - valley. Yazï tay yer obrï tošändi yadïb, etindi qolï qašï kök al keδib - Tekisliklar, tog'lar, yer, chuqurliklar yoyilib to'shandi, ko'k (va) ol kiyib, qo'l va qoshi bezandi - Долины и склоны гор украсились, надевзеленыйиалый [наряд] - The valleys and slopes of the mountains were decorated, wearing a green and scarlet [outfit] (QBN, 18₃; QBN, 68; 10a3)."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "271"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "oʻtinmoq", "examples": [{"text": "Kiši asyï qoldum öz ersä ya yat", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QOL=", "raw_meaning": "o'tinmoq - просить, добиваться - beg. Kiši asyï qoldum öz ersä ya yat - Yaqin va begona odamlarga foydam tegishiga harakat qildim - Я"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "554"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "оставаться, остаться", "examples": [{"text": "sandiqchamni ochdim, yopdim, sachoqlari tashqarida qoldi", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "лишаться", "examples": [{"text": "koʻzdan qolmoq", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "прекращаться", "examples": [{"text": "darsdan qolma", "source": ""}, {"text": "qolgan ishga qor yogʻar", "source": ""}, {"text": "bosh ogʻrigʻi qoldi", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "оказаться, очутиться, попасть", "examples": [{"text": "noqulay ahvolda qolmoq", "source": ""}]}, {"order": 5, "text": "проиграть", "examples": [{"text": "kim qoldi?", "source": ""}]}, {"order": 6, "text": "не состояться", "examples": [{"text": "majlis qoldi", "source": ""}]}, {"order": 7, "text": "в сочетании с другими словами образует сложные глаголы", "examples": [{"text": "koʻngli qoldi", "source": ""}, {"text": "qolgan koʻngil chiqqan jon bilan barobar", "source": ""}, {"text": "yaxshi qol", "source": ""}, {"text": "shoshib qolmoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qolmoq", "raw_meaning": "1. оставаться, остаться; sandiqchamni ochdim, yopdim, sachoqlari tashqarida qoldi загадка сундучок я открыла и закрыла, а бахрома снаружи осталась (Глаз и ресницы); 2. лишаться; ko‘zdan ~ лишиться зрения; 3. прекращаться; пропускать; darsdan qolma не пропускай занятий; qolgan ishga qor yog‘ar погов. на брошенное дело снег выпадает (т.е. оно не будет сделано) возьмись за дело вовремя; bosh og‘rig‘i qoldi у него головная боль прекратилась; 4. оказаться, очутиться, попасть; noqulay ahvolda ~ оказаться в неудобном положении; 5. проиграть; kim qoldi? кто проиграл? 6. не состояться; быть отложенным; majlis qoldi собрание не состоялось; 7. в сочетании с другими словами образует сложные глаголы; ko‘ngli qoldi разочаровался; qolgan ko‘ngil chiqqan jon bilan barobar погов. разочарованная душа — словно мёртвая душа (когда человек разлюбит кого-л., то восстановить, наладить отношение очень трудно); yaxshi qol счастливо (тебе) оставаться; shoshib ~ опешить, растеряться; ◊ menga qolsa или menga qolganda по мне, по моему мнению; что касается меня."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "562"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "рука", "examples": [{"text": "oyogʻi yoʻq, qoʻli yoʻq, yoʻlda turib yoʻl boshlar", "source": ""}, {"text": "qoʻl bilan berganga qush toʻymas", "source": ""}, {"text": "qoʻl qoʻlni taniydi", "source": ""}, {"text": "bolaning qoʻlini ushla", "source": ""}, {"text": "oʻng qoʻlingizni koʻtaring", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "почерк", "examples": [{"text": "bu ukamning qoʻli emas", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qoʻl", "raw_meaning": "1. рука, руки; ручной; oyogʻi yoʻq, qoʻli yoʻq, yoʻlda turib yoʻl boshlar загадка без ног, без рук, а в дорогу ведёт (Ветер); qoʻl bilan berganga qush toʻymas погов. (букв. с руки не накормишь даже птицу) пока сам не будешь зарабатывать – не прокормишься; qoʻl qoʻlni taniydi погов. (букв. рука руку знает) у кого брал, тому и следует отдавать; bolaning qoʻlini ushla держи ребёнка за руку; oʻng qoʻlingizni koʻtaring поднимите правую руку; qoʻl soat ручные часы; 2. почерк; bu ukamning qoʻli emas это почерк не моего брата; ◊ qoʻl koʻtarmoq 1) поднять руку (руки); 2) перен. поднять руку (на кого-л.), замах-"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Tarjima", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "91"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qolmoq", "raw_meaning": "зайти в воду по горло tomogʻigacha suvga botmoq; зайти в тыл врага dushman ichkarisiga kirmoq; 3. botmoq (quyosh, oy haqida) солнце заходит kun botayapti."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "600"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qolmoq", "raw_meaning": "v 1) stay, remain; tirik ~ survive; jazolanmay ~ go unpunished; 2) miss; 3) lose; 4) kech ~ be late; charchab ~ be tired; orqada ~ lag behind"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "608"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "hand", "examples": []}, {"order": 2, "text": "signature", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qo‘l", "raw_meaning": "n 1) hand; 2) signature; ~ qo‘ymoq sign qo‘lansa a stinking, foul, smelly, malodorous"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "120"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}, {"order": 5, "text": "", "examples": []}, {"order": 6, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QOLMOQ", "raw_meaning": "1. qalıw; 2. miyras bolıw; 3. aman qalıw, saqlanıw; 4. bos qalıw; 5. jolığıw, duwshar bolıw; 6. ayırılıp qalıw, biynesip bolıw."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "127"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QO‘L", "raw_meaning": "qol."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha oʻquv lugʻati", "title": "ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Сулаймонов, Мўминжон; Раҳматуллаев, Юнусхон; Ғойиббоева, Райҳоной; Сулаймонова, Хулкарой (2021). ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim.", "url": "https://til.uz/lugatlar/hammabop-ozbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha-oquv-lugati/", "page": "25"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ذراع", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Қўл", "raw_meaning": "ذراع ziraa' рука (предплечь) Arm"}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "252"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Bolalar bilan (kim bilan?) kim qoladi?", "source": ""}, {"text": "Men oʻz fikrimda (nimada?) qolaman.", "source": ""}, {"text": "Кто останется с детьми (с кем?) ?", "source": ""}, {"text": "Я остаюсь при своем мнении (при чем?).", "source": ""}, {"text": "Who stays with the children (whom ... with?)?", "source": ""}, {"text": "I remain of my opinion (what ... of?).", "source": ""}, {"text": "Wer bleibt bei den Kindern (bei wem?)?", "source": ""}, {"text": "Ich bleibe bei meiner Meinung (wobei?).", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "848. қолмоқ", "raw_meaning": "БК + билан ЎпК: Болалар билан (ким билан?) ким қолади? Мен ўз фикримда (нимада?) қоламан. оставаться с ТП / при ПП: Кто останется с детьми (с кем?) ? Я остаюсь при своем мнении (при чем?). to stay with smb.: Who stays with the children (whom ... with?)? to remain of smth.: I remain of my opinion (what ... of?). bleiben bei D: Wer bleibt bei den Kindern (bei wem?)? Ich bleibe bei meiner Meinung (wobei?)."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "336"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "savolga oʻrin qolmadi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "қолмоқ", "raw_meaning": "remain, stay; саволга ўрин қолмади the question can be dropped."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "345"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "қўл", "raw_meaning": "hand; ёрдам қўлини чўзмоқ give a helping hand (lend a hand);"}}]}