{"headword": "qismoq", "key": "qis", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Orasiga olmoq, orasiga olgan holda tutmoq, siqib ushlamoq; siqmoq.", "examples": [{"text": "Valiyevning bir oʻzi stolga tirsagini tayab, ikki kafti bilan chekkasini qisib oʻtiribdi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Teshaboy oldidagi qovun kosadan shoshilmasdan bir tilim oldi-yu, ogʻziga keltirmay, ikki barmogʻi orasida qisib turib: — Taqsir, — dedi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Men bilan jilmayib koʻrishdi-da, qoʻlidagi gazetasini buklab, qoʻltigʻiga qisdi.", "source": "Oʻ. Usmonov, Sirli sohil"}, {"text": "Temir qip-qizil boʻlgach, omburda qisib oladi-da, kundaga qoʻyadi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 2, "text": "Siquv, iskanjaga olmoq; ezmoq, siqmoq.", "examples": [{"text": "Begona oʻshlar gʻoʻzani qisib qoʻyibdi.", "source": ""}, {"text": "ikkinchi marta ekilgan chigitni shoʻr qisib, yer betiga chiqarmay qoʻydi.", "source": "Mushtum"}, {"text": "Kampir, rezinkasi oyogʻini qisib yuborgan shekilli, kapron paypogʻini himarib, toʻpigʻiga tushirib olibdi.", "source": "S. Ahmad, Saylanma"}]}, {"order": 3, "text": "Boʻgʻmoq, nafasini qaytarmoq.", "examples": [{"text": "Uning halqumini dard qisib keldi.", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "(ch.k. bilan) Biror narsadan tang holatga solmoq; siqmoq, toliqtirmoq, zoriqtirmoq.", "examples": [{"text": "Puldan qismoq.", "source": ""}, {"text": "Mana boʻlmasam, deb uni ham ovqatdan qisib qoʻydim.", "source": "S. Ahmad, Avtobiografiya"}, {"text": "Xudoyim xotinlarni uy uchun yaratgan. Erkaklarni olib kelishdan qismasin.", "source": "H. Rahimov, Chin hayot"}, {"text": "husn degan narsadan xudo meni qisgan.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 5, "text": "Birlashtirmoq, yummoq.", "examples": [{"text": "Lablarini qismoq.", "source": ""}, {"text": "Valixon mushtini qisib taʼkidladi: — Sipoh kerak.", "source": "Sh. Toshmatov, Erk kushi"}, {"text": "Rangi qum oʻchgan, iztirobdan qaltiragan odamlar, oʻz xarobalari oldida tishlarini qisib, jim oʻylanardilar.", "source": "Oybek, Quyosh qoraymas"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/qis"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "245"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kuch yoki ogʻirlik bilan tazyiq koʻrsatmoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Siqmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҚИСМОҚ", "raw_meaning": "SIKMAK, KISMAK 1.Куч ёки оғирлик билан тазйиқ кўрсатмоқ. 2.Сиқмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "551"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qismoq", "raw_meaning": "1. жать, сжимать; нажимать; 2. стеснять; ограничивать."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "599"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "press", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qismoq", "raw_meaning": "v press, compress, squeeze, tighten; qo'l ~ shake smb.'s hands; yelka ~ shrug one's shoulders"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "117"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QISMOQ", "raw_meaning": "qısıw, sıģıw, buraw, tawlaw."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "135"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qismoq", "raw_meaning": "drücken vt, zudrücken vt, einklemmen vt, zusammenpressen vt; qo‘l ~ die Hand drücken; yelka ~ die Achseln zucken"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "268"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qismoq, bosmoq", "examples": [{"text": "Nekü ter ešitgil özin qïsyan er", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QÏS=", "raw_meaning": "qismoq, bosmoq – сдерживать – press. Nekü ter ešitgil özin qïsyan er – O‘zini bosib olgan kishi nima deydi, eshitgin – Послушай, что говорит сдерживающий себя мужчина – Listen to what the self-restraining man says (QBN, 80₇; QBN, 951; 41a7)."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "269"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qish", "examples": [{"text": "Erinčig qïšïy sürdi yazqï esin", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QÏŠ", "raw_meaning": "qish – зима – winter. Erinčig qïšïy sürdi yazqï esin – Bahoriy shamol zerikarli qishni haydadi – Весенний ветер прогнал неприятную зиму – The spring wind blew away the unpleasant winter (QBN, 17₁₂; QBN, 64; 9b10)."}}]}