{"headword": "qaytarmoq", "key": "qaytarmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qaytmoq feʼlining orttirma nisbati.", "examples": [{"text": "Koptokni tepib, orqaga qaytarmoq. Podani iziga qaytarmoq. Traktorni oʻngga qaytarmoq. Asliga qaytarmoq. Hayotga qaytarmoq. Xatga javob qaytarmoq. Teshaning yuzini qaytaradigan yogʻoch. Nur qaytaradigan oyna. Yaxshilikka yaxshilik qaytarmoq.", "source": ""}, {"text": "Gulnor bogʻda ishlashga yugurar ekan, Gulsumbibi qaytardi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "[Oʻzbek oyim:] Kecha oʻrda bek oyimdan menga arava kelgan ekan, feʼlim aynab turgan edi, bor-may, aravani boʻsh qaytardim.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Xafa boʻlma. Onani qaytarib boʻlmaydi Singlingni qidirib topamiz.", "source": "N. Safarov, Sharq tongi"}]}, {"order": 2, "text": "Olingan narsani joyiga qoʻymoq yoki egasiga keltirib bermoq, yubormoq.", "examples": [{"text": "Qarzni qaytarmoq. Kitobni kutubxonaga qaytarmoq. Ishlatilgan asboblarni joy-joyiga qaytarib qoʻymoq.", "source": ""}, {"text": "Toʻlagan akaning arizasini, oti bilan sigirini qaytarib berish — ertaga yana bir necha ariza tushuviga yoʻl ochish demakdir.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Saltonbu ichilmagan suvni kuraga qaytarib toʻkdi-yu, shoshib kelib, un yoniga choʻnqaydi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 3, "text": "Takror qilmoq, takror etmoq, takrorlamoq.", "examples": [{"text": "Savolni qaytarmoq. Xatoni qaytarmoq. Darsni qaytarmoq. Xatni qaytarib oʻqimoq.", "source": ""}, {"text": "[Ashulani] Ikkinchi qaytarib aytishda unga Xonimbibi qoʻshilishdi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Rais Nizomiddinovga tanbeh qildi: — Gapirilgan gaplarni qaytarmang-da, hatto oʻzingiz aytgan gaplarni takrorlayotirsiz! Konkret faktlarga oʻting.", "source": "A. Qahhor, Munofiq"}]}, {"order": 4, "text": "Bukmoq, qayirmoq.", "examples": [{"text": "Etakni qaytarmoq. Yoqani qaytarmoq. Dasturxonning chetini qaytarib tikmoq.", "source": ""}, {"text": "Munisxon qora bar-xit paltosining yoqasini boshigacha qaytargan va uchini bir qoʻli bilan iyagi ostidan ushlagan, birovni kutgan vaziyatda turar edi.", "source": "A. Qahhor, Sarob"}]}, {"order": 5, "text": "Kimsani biror nomaqbul yoki nojoʻya ishdan, xatti-harakatdan tiyilishga undamoq, tiymoq.", "examples": [{"text": "Ichkilikdan qaytarmoq. Chekishdan qaytarmoq.", "source": ""}, {"text": "Menga shuncha yaxshi-lik qildingiz yangi kelgan vaqtingizda meni yomon yoʻldan qaytardingiz.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 6, "text": "Daf qilmoq, yoʻq qilmoq, yoʻqqa chiqarmoq.", "examples": [{"text": "Hujumni qaytarmoq. Birlashgan yovni qaytarar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Batalon shu kuni kechgacha dushmanning oʻn uch martaba qilgan shiddatli atakasini qaytardi.", "source": "A. Qahhor, Oltin yulduz"}]}, {"order": 7, "text": "Qaytariq qilmoq, qaytariq qilib daf etmoq, yoʻq qilmoq.", "examples": [{"text": "Margʻilonlikning domlasi juhud ham emas, musulmon ham emas. Hindilarning ham hannosi, bas, hannosning sehrini na musulmon domlasi qaytarsin-u, na juhud.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 8, "text": "Rad etmoq, yoʻq demoq, qabul qilmaslik.", "examples": [{"text": "Raʼyini qaytarmoq. Iltimosini qaytarmoq.", "source": ""}, {"text": "Aqlli, nomusli qiz oʻz dadasining gapini hech vaqt qaytarmaydi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Dadamga mening arzimni aytsangiz, albatta, qaytarmas.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 9, "text": "Qusmoq, qayt qilmoq.", "examples": [{"text": "Oʻrnimdan tursam, boshim aylanadi, ovqat yesam, qaytarib tashlayman. Oydin, Sadagʻang boʻlay, komandir.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/qaytar"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "236"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Olingan narsani joyiga qoʻymoq yoki egasiga keltirib bermoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Takror qilmoq, takror etmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҚАЙТАРМОҚ", "raw_meaning": "1.DÖNDÜRMEK; GERİ GÖNDERMEK; GERİ VERMEK 2.TEKRAR ETMEK 1.Олинган нарсани жойига қўймоқ ёки эгасига келтириб бермоқ. 2.Такрор қилмоқ, такрор этмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "548"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "yengingni qaytar", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "", "examples": [{"text": "dushman hujumini qaytardik", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qaytarmoq", "raw_meaning": "1. возвращать; поворачивать; pulni ~ возвращать деньги; 2. подворачивать; отворачивать; отгибать; yengingni qaytar заверни рукава; 3. отражать, отбивать; dushman hujumini qaytardik мы отбили нападение (атаку) врага; ◊ gap ~ прекословить, возражать; iltimosini ~ отказать в просьбе; tutun ~ (букв. дымить) не согласиться; отказаться; qo‘lini ~ отказаться брать (что-л.) из (чьих-л.) рук."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "598"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qaytarmoq", "raw_meaning": "v turn back, return"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "115"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QAYTARMOQ", "raw_meaning": "1. qaytarıw; 2. búklew, qayırıw; 3. qabıl etpew."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "133"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qaytarmoq", "raw_meaning": "wiederholen vt"}}, {"dictionary": {"name": "Словарь-справочник словесного управления", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Терминологический", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "241"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "U meni (kimni?) bu paltoni olishdan (nimadan?) qaytardi.", "source": ""}, {"text": "He dissuaded me (whom?) from this coat (what...from?).", "source": ""}, {"text": "Er hat mir (wem?) von diesem Mantel (wovon?) abgeraten.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "804. а)қайтармоқ", "raw_meaning": "Бли ТК ЧК: У мени (кимни?) бу пальтони олишдан (нимадан?) қайтарди. отговаривать ВП от РП: Он отговорил меня (кого?) от этого пальто (от чего?). to dissuade smb. from smth.: He dissuaded me (whom?) from this coat (what...from?). abraten D von D: Er hat mir (wem?) von diesem Mantel (wovon?) abgeraten."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь-справочник словесного управления", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Терминологический", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "242"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Oʻz ota-onangga (kimga?) gap qaytarma.", "source": ""}, {"text": "Don't contradict your parents (whom?).", "source": ""}, {"text": "Widersprich deinen Eltern (wem?) nicht.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "б) қайтармоқ", "raw_meaning": "ЖК: Ўз ота-онангга (кимга?) гап қайтарма. перечить ДП: Не перечь своим родителям (кому?). to contradict smb.: Don't contradict your parents (whom?). widersprechen D: Widersprich deinen Eltern (wem?) nicht."}}]}