{"headword": "qaynamoq", "key": "qaynamoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kuchli issiqsan koʻpirib, bugʻlanib vaqirlab turmoq.", "examples": [{"text": "Yuz gradus issiqlikda suv qaynaydi. Qozonda shoʻrva qaynamoqda.", "source": ""}, {"text": "Baqirlab qaynayotgan dorini birov qoshiq bilan shopirib turdi.", "source": "A. Qahhor, Koʻr koʻzning ochilishi"}]}, {"order": 2, "text": "Qaynagan holatni bildiruvchi tovush chiqarmoq (ichida suv, suyuqlik boʻlgan idish haqida).", "examples": [{"text": "Samovar qaynadi. Tikilgan qozon qaynamas.", "source": "Maqol."}, {"text": "Pechka ustida uchta kotelok [qozoncha] bugʻ buriqtirib, shaqirlab qaynardi.", "source": "Oybek, Quyosh qoraymas"}]}, {"order": 3, "text": "Xuddi qaynagan koʻrinishli holatda boʻlmoq; otilib chiqmoq (buloq, daryo kabilar haqida).", "examples": [{"text": "Ammo daryo qaynar, koʻpirar — Toʻnka ostin yalab oʻpirar.", "source": "Mushtum"}, {"text": "Qadimiy chinor tagida choyxona, uning hovlisida billurdek tiniq chashmalar qaynab yotadi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Qaynab toshsin neft buloqlari.", "source": "Yo, Mirzo"}, {"text": "ularning hozirgi hollarini sezib yotgan Kumushning-da qaynab chiqqan koʻz yoshlari ikki chekkasidan yostiqqa oqib tusha boshladi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 4, "text": "Pishmoq, pishib yeyishli holga kelmoq.", "examples": [{"text": "Ikki qoʻchqorning boshi bir qozonda qaynamas.", "source": "Maqol"}, {"text": "Dekchada sabzi-piyoz ham miriqib qaynadi.", "source": "H. Gʻulom, Mashʼal."}, {"text": "[Puldorlarning] Qorinlari toʻq. Bolachaqalari rohatda, uylarida qazi-qarta qaynaydi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 5, "text": "Achimoq, bijgʻimoq, achib-bijgʻib bijirlamoq; shu tariqa yetilmoq.", "examples": [{"text": "Bochkaga bosilgan uzum qaynay boshladi.", "source": ""}, {"text": "Kun kishilarning uylarida musallas bilan boʻzalar xumlab qaynab yotsa, ikkinchi tomonda rasmiy suratda ichkilik sotish bilan tiriklik qiluvchilar ham yoʻq emas edilar.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 6, "text": "Kuchli xatti-harakatli, qoʻzgʻalgan, toʻlqinlangan holatda boʻlmoq (koʻpchilik odamlar haqida).", "examples": [{"text": "Sultonmurod qaynagan olomon ichida turtki yeb, bosilib, ezilib, uzoq yurdi.", "source": "Oybek, Navoiy"}, {"text": "Kun sovuq, lekin bozor qaynardi.", "source": "Oybek, Ulugʻ yoʻl"}]}, {"order": 7, "text": "Kuchli, qizgʻin tus olmoq.", "examples": [{"text": "Dalalarda ish qaynaydi: kimlar paxta teradi, kimlar beda oʻradi, kimlar shudgor qiladi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha."}, {"text": "Usta Hazratqulning qurilish maydonchasida ham mehnat qaynaydi.", "source": "Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli"}]}, {"order": 8, "text": "Jahli, asabi kuchli qoʻzgʻalmoq.", "examples": [{"text": "Telefon dastasini qoʻpol harakat bilan, peshonasidan ter chiqquncha aylantiradi-da, javob ololmay qaynab ketadi.", "source": "A. Muxtor, Opa-singillar"}]}, {"order": 9, "text": "Ayrim soʻzlar bilan birikib, shu soʻzlar anglatgan narsaning kuchli, ortiq darajada boʻlishini bildiradi.", "examples": [{"text": "Ichida qaynagan hislar bulogʻi qoʻliga qalam oldirdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Men uncha-munchaga beparvo qizlardan, deb yursam, ichida shunaqa fikrlar qaynab yotgan ekan.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Japaqning miyasida savollar qaynab toshdi.", "source": "A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi"}, {"text": "Rostini aytsam, shu zamonda gap-soʻz qaynab ketgan, lekin birovining ham maʼnosi yoʻq.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 10, "text": "Nihoyatda isimoq; yonmoq.", "examples": [{"text": "Kun qaynab ketgan. Toʻrt tomonni yondirib yotgan saraton olovining tafti chayla ichkarisiga dam-badam uriladi.", "source": "Yoshlik"}]}, {"order": 11, "text": "Koʻp miqdorda tiqilib ketmoq.", "examples": [{"text": "Buloqda baliq qaynab yotibdi.", "source": ""}, {"text": "Bu koridorda tanaffus vaqtida odam qaynaydi.", "source": "P. Qodirov, Uch ildiz"}, {"text": "Hovliga chiqqanda, katta hovli xotinlar bilan qaynar edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/qayna"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "235"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kuchli issiqdan koʻpirib, bugʻlanib vaqirlab turmoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Achimoq, bijgʻimoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҚАЙНАМОҚ", "raw_meaning": "KAYNAMAK 1.Кучли иссиқдан кўпириб, буғланиб вақирлаб турмоқ. 2.Ачимоқ, бижғимоқ."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "250"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qaynamoq", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QAYNA=", "raw_meaning": "qaynamoq – кипеть – be boiled."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "547"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "кипеть", "examples": [{"text": "yoʻl ustida goʻja qaynar", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "бродить (о вине)", "examples": []}, {"order": 3, "text": "кишеть", "examples": [{"text": "maydonda odam qaynaydi", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "кипеть, бурлить", "examples": [{"text": "hamma yerda hayot buloqday qaynaydi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qaynamoq", "raw_meaning": "1. кипеть; вариться; yo‘l ustida go‘ja qaynar загадка посреди дороги похлёбка кипит (Муравейник); 2. бродить (о вине); 3. кишеть; maydonda odam qaynaydi площадь кишит народом; 4. кипеть, бурлить; hamma yerda hayot buloqday qaynaydi везде жизнь бурлит, словно родник; ◊ qaynasa, qoni qo‘shilmaydi (bir qozonda) ирон. его (с кем-л.) хоть в одном котле свари, их кровь не смешается (говорится о человеке,"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "597"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qaynamoq", "raw_meaning": "v boil; be boiled"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "114"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}, {"order": 5, "text": "", "examples": []}, {"order": 6, "text": "", "examples": []}, {"order": 7, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QAYNAMOQ", "raw_meaning": "1. qaynaw, qattı qızıw; 2. pisiw; 3. awıs. ashıw, bırshıw; 4. awıs. qızıw (qızǵın túrde mánisinde); 5. ashıwlanıw, jinigiw, gijiniw; 6. awıs. ısıw, janıw; 7. awıs. kóbeyiw."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "133"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qaynamoq", "raw_meaning": "1. kochen vi; 2. aufbrausen vi"}}]}