{"headword": "qator", "key": "qator", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Narsa yoki kishilarning bir yoʻl (chiziq)da joylashgan holati; shunday joylashgan tizimi.", "examples": [{"text": "Qator uylar. Qator teraklar.", "source": ""}, {"text": "Nonvoylik rastasiga kelsalar, qator doʻkonlarning hammasi yopiq.", "source": "P. Qodirov, Yulduzli tunlar"}, {"text": "Andijon degan katta yurt, Tevaragi qator tut.", "source": "Qoʻshiqlar"}, {"text": "Tutlarning qator oralariga ishlov berilmoqda.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Saodatxon oldingi qatorda oʻtirgan Lolaxonga qaradi.", "source": "S. Zunnunova, Yangi direktor"}]}, {"order": 2, "text": "Saf 1.", "examples": [{"text": "Qatorda katta-katta odimlar otib borayotgan Elmurod shikoyat-landi.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Dushman qayta-qayta atakaga oʻtib, qatorlarimizni yorib oʻtishga harakat qilmoqda.", "source": "T. Rustamov, Mangu jasorat"}, {"text": "Rota bir qator boʻlib, soʻqmoqdan ketmoqda edi.", "source": "A. Qahhor, Oltin yulduz"}]}, {"order": 3, "text": "Biror ijtimoiy guruh, tashkilot va shu kabilarga mansub kishilar majmui; saf.", "examples": [{"text": "Ilgʻorlar qatori kengaymoqda. Qatordan qolguncha xatardan qol.", "source": "Maqol"}, {"text": "Bu yigitni Chilimahram togʻi etagida askariy mashq oʻtkazayotgan navkarlar qatoriga qoʻshing.", "source": "P. Qodirov, Yulduzli tunlar"}, {"text": "Sheriklari qatoriga qoʻshib, uni oʻqitamiz.", "source": "H. Nazir, Yonar daryo"}]}, {"order": 4, "text": "Bir qancha, bir talay, ancha koʻp.", "examples": [{"text": "Aholi orasida jismoniy tarbiyani rivojlantirish sohasida qator ishlar amalga oshirildi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Romandagi qator obrazlarning zamirida konkret tarixiy shaxslar yotadi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 5, "text": "Maʼlum tartibda joylashgan kattaliklar sirasi.", "examples": [{"text": "Butun sonlar qatori. Furye qatorlari. Qatorlar nazariyasi.", "source": ""}]}, {"order": 6, "text": "Oʻzaro maʼlum munosabatda bogʻlangan kimyoviy birikmalar guruhi.", "examples": []}, {"order": 7, "text": "(Z-sh. egalik shaklida — qatori) Oʻxshatish, qiyos munosabatini (kabi, tengi kabi maʼnolarni) bildiradi.", "examples": [{"text": "Mana endi, u odamlar qatori ertalab ishga borib, kechki payt, el-yurt qatori, uyga qaytadi.", "source": "T. Ashurov, Oq ot"}, {"text": "kecha-yu kunduz oʻshaning juvozida, yaylovida ishlashadi. Biz ham shular qatorimiz-ku!? Nimamiz ortiq?!", "source": "A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi"}, {"text": "Men Zokir ota bilan Roʻzimatni qoralab, oʻzimni oqlamoqchi emasman. Shular qatori men ham gunohkorman.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 8, "text": "(3-sh. egalik va oʻ.-p. k. shaklida — qatorida) qator 7.", "examples": [{"text": "Agar menga hurmat lozim boʻlsa, mubolagʻa bilan emas, yana takror aytaman, bir qarindoshingiz qatorida takallufsiz muomala qilish bilan boʻlsin!.", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}, {"text": "Shu qatori-da badiiy adabiyot va sanʼat ham bir qadar eʼtibor topadi.", "source": "Fan va turmush"}, {"text": "Yusufbek hoji bekning uylanishini ham oddiy gaplar qatorida eshitib oʻtkardi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/qator"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "240"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yonma-yon yoki birin-ketin joylashgan kishilar, narsalar majmui va ular joylashgan chiziq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Maʼlum tartibda joylashgan kattaliklar sirasi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҚАТОР", "raw_meaning": "DİZİ, SAF, SIRA 1.Ёнма-ён ёки бирин-кетин жойлашган кишилар, нарсалар мажмуи ва улар жойлашган чизиқ. 2.Маълум тартибда жойлашган катталиклар сираси."}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь информационно-коммуникационных технологий", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "299"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Munosabatli axborot bazasida qator biror bir jadval sxema bilan tavsiflanadigan obyekt atributlar yigʻimidan (kortejdan) iborat.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "қатор", "raw_meaning": "ингл: row рус: строка Муносабатли ахборот базасида қатор бирор бир жадвал схема билан тавсифланадиган объект атрибутлар йиғимидан (кортеждан) иборат."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "546"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "qatorda noring boʻlsa, yuking yerda qolmaydi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qator", "raw_meaning": "ряд; шеренга; ~ma-~, zanjirdek ~ загадка вереница за вереницей, цепочкой вереница (Муравьи); ~da noring boʻlsa, yuking yerda qolmaydi посл. (букв. если есть у тебя в караване верблюд-самец, то груз твой на земле не останется) если у тебя опора, то нигде не пропадёшь (нечего тебе бояться); uchinchi ~da в третьем ряду; bir ~ boʻlib saf tortmoq построиться в одну шеренгу; ◊ odam ~ida sanamoq считать за человека; ~ga kirmoq разг. выйти в люди; стать взрослым."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "597"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "birinchi qatorda oʻtir-moq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qator", "raw_meaning": "n row, line; birinchi ~da o'tir-moq sit in the first row"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "113"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qatar", "examples": []}, {"order": 2, "text": "kópshilik", "examples": []}, {"order": 3, "text": "bir qansha", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QATOR", "raw_meaning": "1. qatar, sap; 2. kópshilik, topar; 3. bir qansha, bir talay, kóp."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "133"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qator", "raw_meaning": "Reihe f; beshinchi ~da o‘tirmoq in der fünften Reihe sitzen"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-английский общественно-политический словарь", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Терминологический", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "332"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "row", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "қатор", "raw_meaning": "row, line, rank, series, a number (of); бир қатор фирмалар a number of firms; бошқалар қатори among others; менинг сизга бир қатор саволим бор I want to ask you a number of questions; саноати ривожланган мамлакатлар қаторига (жумласига) кирмоқ join the ranks of the industrialized (industrially developed) countries; ўз қаторларини (сафларини) жипслаштирмоқ close (rally) one's ranks."}}]}