{"headword": "protsessor", "key": "protsessor", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Raqamli hisoblash mashinasining dastur (programma)da koʻzda tutilgan arifmetik va mantiqiy amallarni; axborotlarni oʻzgartirish, barcha hisoblash jarayonlarini va shu kabilarni boshqarib turish uchun moʻljallangan markaziy qurilmasi.", "examples": [{"text": "Kompyuterning protsessori.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/protsessor"}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "194"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kompyuterning buyruqlarni tahlil qiluvchi va bajaruvchi funksional qurilmasi. Protsessor kamida buyruqlarni boshqarish qurilmasi va arifmetik-mantiqiy qurilmadan iborat boʻladi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Muayyan buyruqlarning aniq bajarilishini taʼminlovchi funksional qurilma.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "процессор", "raw_meaning": "ингл: processor рус: процессор 1 Компьютернинг буйруқларни таҳлил қилувчи ва бажарувчи функционал қурилмаси. Процессор камида буйруқларни бошқариш қурилмаси ва арифметик-мантиқий қурилмадан иборат бўлади. 2 Муайян буйруқларнинг аниқ бажарилишини таъминловчи функционал қурилма."}}, {"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "402"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "EHM qurilmasi. P. maʼlumotlarni berilgan dasturga asosan oʻzgartiradi, barcha hisoblash jarayoni va mashina qurilmalarining birgalikda ishlashini boshqaradi. P. elementar arifmetik va mantiqiy operatsiyalarni bajaruvchi arifmetik qurilma va boshqarish qurilmasidan iborat. Bundan tashqari, P. ga tezkor xotira qurilmasi va hisoblash jarayonini tashkil etishga moʻljallangan qator bloklar ham kiradi. P. arifmetik, mantiqiy va qator registrlardan tuzilgan. Registr yuqori tezlikda xotiralovchi uskuna va bajarilayotgan komandalar mazmunini vaqtincha saqlashga xizmat qiladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПРОЦЕССОР — Процессор", "raw_meaning": "— ЭҲМ қурилмаси. П. маълумотларни берилган дастурга асосан ўзгартиради, барча ҳисоблаш жараёни ва машина қурилмаларининг биргаликда ишлашини бошқаради. П. элементар арифметик ва мантиқий операцияларни бажарувчи арифметик қурилма ва бошқариш қурилмасидан иборат. Бундан ташқари, П. га тезкор хотира қурилмаси ва ҳисоблаш жараёнини ташкил этишга мўлжалланган қатор блоклар ҳам киради. П. арифметик, мантиқий ва қатор регистрлардан тузилган. Регистр юқори тезликда хотираловчи ускуна ва бажарилаётган командалар мазмунини вақтинча сақлашга хизмат қилади."}}]}