{"headword": "ПРОЦЕСС БУРЕНИЯ", "key": "protsess bureniya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "400"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "quduqlarni burgʻilash jarayoni. Burgʻilash qurilmalari va agregatlari oʻrnatilgandan soʻng quduqni qazish boshlanadi. Togʻ jinslari mexanik, termik, fizik-kimyoviy, elektr uchqunli va boshqa usullarda maydalanadi. Amaliyotda, asosan, jinslarni mexanik ravishda maydalash keng qoʻllaniladi. Neft va gaz quduqlarini aylanma burgʻilash usulida kovlash keng tarqalgan. Bunda quduq tanasi dolotaga beriladigan vertikal yoʻnalishdagi ogʻirlik va aylantiruvchi kuch taʼsirida chuqurlashib boradi. Ogʻirlik taʼsirida dolotaning maydalovchi tishlari (elementlari) jins ichiga kirib boradi, aylantiruvchi kuch taʼsirida esa uni qirqadi, parchalaydi, maydalaydi va tirnaydi. Aylanma burgʻilashning ikki: rotorli va tub dvigatelidan foydalanish usuli mavjud. Rotorli burgʻilashda uzatma orqali aylantiriladigan rotor uchiga doloto oʻrnatilgan BQB ni aylantiradi. Tub dvigatellaridan foydalanilganda esa doloto dvigatel oʻqi yordamida aylantiriladi, uning korpusi va BQB harakatsiz qoladi. BQB ni siqilib qolishdan asrash maqsadida vaqti-vaqti bilan uni rotor yordamida biroz aylantirib turiladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПРОЦЕСС БУРЕНИЯ", "raw_meaning": "Бурғилаш жараёни — қудуқларни бурғилаш жараёни. Бурғилаш қурилмалари ва агрегатлари ўрнатилгандан сўнг қудуқни қазиш бошланади. Тоғ жинслари механик, термик, физик-кимёвий, электр учқунли ва бошқа усулларда майдаланади. Амалиётда, асосан, жинсларни механик равишда майдалаш кенг қўлланилади. Нефть ва газ қудуқларини айланма бурғилаш усулида ковлаш кенг тарқалган. Бунда қудуқ танаси долотага бериладиган вертикал йўналишдаги оғирлик ва айлантирувчи куч таъсирида чуқурлашиб боради. Оғирлик таъсирида долотанинг майдаловчи тишлари (элементлари) жинс ичига кириб боради, айлантирувчи куч таъсирида эса уни қирқади, парчалайди, майдалайди ва тирнайди. Айланма бурғилашнинг икки: роторли ва туб двигателидан фойдаланиш усули мавжуд. Роторли бурғилашда узатма орқали айлантириладиган ротор учига долото ўрнатилган БҚБ ни айлантиради. Туб двигателларидан фойдаланилганда эса долото двигатель ўқи ёрдамида айлантирилади, унинг корпуси ва БҚБ ҳаракатсиз қолади. БҚБ ни сиқилиб қолишдан асраш мақсадида вақти-вақти билан уни ротор ёрдамида бироз айлантириб турилади."}}]}