{"headword": "ПРОМЫВКА СКВАЖИНЫ", "key": "promivka skvajini", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "391"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "quduq tubini maydalangan jins zarralari — shlamdan uzluksiz tozalash, jins maydalovchi uskunalarni sovutish, quduq devorini mustahkamlash va boshqa maqsadlarda bajariladi. Shuningdek, Q.yu. orqali ayrim gorizontlarni ajratish, jinslarning qattiqligini pasaytirish, burgʻilash uskunasini moylash va sh.k. mumkin boʻladi. Burgʻilash amaliyotida Q.yu. uch: toʻgʻri, teskari va murakkab xillarga boʻlinadi. Toʻgʻri yuvishda (P.6-rasm) suyuqlik quduqqa nasos 1 yordamida shlang 2 boʻyicha salnik 3 va burgʻilash quvurlari 4 orqali haydaladi. Quduq tubini, jins maydalayotgan uskunani 5 yuvib zarralarni quduq tanasi boʻylab yuqoriga koʻtaradi. Yer yuzasida burgʻilash eritmasi maxsus tayyorlangan tozalash navlari 6 va tindirichlarda 7 harakatlanadi, natijada undagi zarralar choʻkadi va tozalangan suyuqlik sigimdan shlang 9 orqali nasosga soʻriladi va quduqqa qayta haydaladi. Toʻgʻri yuvishning quyidagi kamchiliklari qayd qilinadi: yumshoq va beqaror jinslardan kern toʻliq chiqmaydi, uning koʻp qismi suyuqlik oqimi taʼsirida yuvilib ketadi; diametri katta quduqlarni burgʻilashda suyuqlik koʻp miqdorda zarur boʻladi. Teskari yuvishda nasos yordamida suyuqlik shlang 11 boʻyicha zich yopilgan quduq ogʻzi 12 orqali quvur tashqi boʻshligʻiga uzatiladi. Quduq tubini va jins maydalovchi uskunani 5 yuvib, suyuqlik burgʻilash quvurlari 4 ichidan yuqoriga salnik 5, shlang 10 orqali koʻtariladi va aylanish sistemasiga tushadi. Teskari yuvishda quduq tubi shlamdan yaxshi tozalanadi, kern sifati oshadi, katta diametrli quduqlarni burgʻilashda suyuqlik sarfi kamayadi, suyuqlikning yutilishi ham oz boʻladi. Teskari yuvishni amaliyotda qoʻllash koʻp mehnat talab qiladi. Murakkab yuvishda suyuqlikning quduq tanasida harakatlanishi toʻgʻri yuvish, quduq tubida — teskari yuvish sxemasiga mos keladi. Yuvishning bunday sxemasi maxsus snaryadlar yordamida amalga oshiriladi. Suyuqlikning teskari harakatini salnikli maxsus oʻtkazgichdan oʻtayotgan suyuqlik bosimi, chuqurlik suv oqimli nasos yoki turbina turidagi gidrodvigatelli markazdan qochma kuchli nasos orqali yuzaga keltirish mumkin. Geologiya-razvedka ishlari amaliyotida murakkab yuvish sxemasi keng qoʻllaniladi. Quduqni yuvishda uning ichiga yuboriladigan suyuqlik miqdorini aniqlash muhim rol oʻynaydi. Keragidan ortiqcha miqdorda suyuqlik haydash noxush oqibatlarga olib kelishi, mas., boʻsh jinslarni burgʻilashda uning devorlarini yuvib ketishi mumkin. Quduq tubini shlamdan butkul tozalash", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПРОМЫВКА СКВАЖИНЫ — Қудуқни ювиш", "raw_meaning": "қудуқ тубини майдаланган жинс зарралари — шламдан узлуксиз тозалаш, жинс майдаловчи ускуналарни совутиш, қудуқ деворини мустаҳкамлаш ва бошқа мақсадларда бажарилади. Шунингдек, Қ.ю. орқали айрим горизонтларни ажратиш, жинсларнинг қаттиқлигини пасайтириш, бурғилаш ускунасини мойлаш ва ш.к. мумкин бўлади. Бурғилаш амалиётида Қ.ю. уч: тўғри, тескари ва мураккаб хилларга бўлинади. Тўғри ювишда (П.6-расм) суюқлик қудуққа насос 1 ёрдамида шланг 2 бўйича сальник 3 ва бурғилаш қувурлари 4 орқали ҳайдалади. Қудуқ тубини, жинс майдалаётган ускунани 5 ювиб зарраларни қудуқ танаси бўйлаб юқорига кўтаради. Ер юзасида бурғилаш эритмаси махсус тайёрланган тозалаш навлари 6 ва тиндиричларда 7 ҳаракатланади, натижада ундаги зарралар чўкади ва тозаланган суюқлик сигимдан шланг 9 орқали насосга сўрилади ва қудуққа қайта ҳайдалади. Тўғри ювишнинг қуйидаги камчиликлари қайд қилинади: юмшоқ ва беқарор жинслардан керн тўлиқ чиқмайди, унинг кўп қисми суюқлик оқими таъсирида ювилиб кетади; диаметри катта қудуқларни бурғилашда суюқлик кўп миқдорда зарур бўлади. Тескари ювишда насос ёрдамида суюқлик шланг 11 бўйича зич ёпилган қудуқ оғзи 12 орқали қувур ташқи бўшлиғига узатилади. Қудуқ тубини ва жинс майдаловчи ускунани 5 ювиб, суюқлик бурғилаш қувурлари 4 ичидан юқорига сальник 5, шланг 10 орқали кўтарилади ва айланиш системасига тушади. Тескари ювишда қудуқ туби шламдан яхши тозаланади, керн сифати ошади, катта диаметрли қудуқларни бурғилашда суюқлик сарфи камаяди, суюқликнинг ютилиши ҳам оз бўлади. Тескари ювишни амалиётда қўллаш кўп меҳнат талаб қилади. Мураккаб ювишда суюқликнинг қудуқ танасида ҳаракатланиши тўғри ювиш, қудуқ тубида — тескари ювиш схемасига мос келади. Ювишнинг бундай схемаси махсус снарядлар ёрдамида амалга оширилади. Суюқликнинг тескари ҳаракатини сальникли махсус ўтказгичдан ўтаётган суюқлик босими, чуқурлик сув оқимли насос ёки турбина туридаги гидродвигателли марказдан қочма кучли насос орқали юзага келтириш мумкин. Геология-разведка ишлари амалиётида мураккаб ювиш схемаси кенг қўлланилади. Қудуқни ювишда унинг ичига юбориладиган суюқлик миқдорини аниқлаш муҳим роль ўйнайди. Керагидан ортиқча миқдорда суюқлик ҳайдаш нохуш оқибатларга олиб келиши, мас., бўш жинсларни бурғилашда унинг деворларини ювиб кетиши мумкин. Қудуқ тубини шламдан буткул тозалаш"}}]}