{"headword": "ПРОЧНОСТЬ ПОРОД", "key": "prochnost porod", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "402"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "jinslarning oqish yoki maydalanish jarayonida kuchayib boruvchi deformatsiyalarga koʻrsatgan qarshiligi. J.m. miqdori oqish yoki maydalanish jarayonida qoldiq deformatsiyalarni yuzaga keltiradigan kuchlanish miqdori bilan tavsiflanadi. J.m. quyidagi turlarga boʻlinadi: 1) chekli mustahkamlik (mustahkamlik chegarasi) — maʼlum bir samarali bosim, temperatura va deformatsiya tezligi taʼsiriga sinalayotgan namunaning chidamliligi; 2) siqilish mustahkamligi — moʻtadil sharoitlarda namuna uch oʻq boʻylab siqilganda uning buzilishiga sarf boʻlgan kuchlanish miqdori. Odatda, J.m.ni oʻrganishda, moʻtadil sharoitlarda namuna uch oʻq boʻylab (hamma tomondan) siqiladi, unga sarflangan differensial kuchlanish miqdori J.m.dan darak beradi. J.m. asosan temperatura, atrofdan boʻladigan bosim, flyuidlar bosimi miqdoriga va taʼsir etuvchi kuchlanish muddatiga bogʻliq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПРОЧНОСТЬ ПОРОД — Жинс мустаҳкамлиги", "raw_meaning": "— жинсларнинг оқиш ёки майдаланиш жараёнида кучайиб борувчи деформацияларга кўрсатган қаршилиги. Ж.м. миқдори оқиш ёки майдаланиш жараёнида қолдиқ деформацияларни юзага келтирадиган кучланиш миқдори билан тавсифланади. Ж.м. қуйидаги турларга бўлинади: 1) чекли мустаҳкамлик (мустаҳкамлик чегараси) — маълум бир самарали босим, температура ва деформация тезлиги таъсирига синалаётган намунанинг чидамлилиги; 2) сиқилиш мустаҳкамлиги — мўътадил шароитларда намуна уч ўқ бўйлаб сиқилганда унинг бузилишига сарф бўлган кучланиш миқдори. Одатда, Ж.м.ни ўрганишда, мўътадил шароитларда намуна уч ўқ бўйлаб (ҳамма томондан) сиқилади, унга сарфланган дифференциал кучланиш миқдори Ж.м.дан дарак беради. Ж.м. асосан температура, атрофдан бўладиган босим, флюидлар босими миқдорига ва таъсир этувчи кучланиш муддатига боғлиқ."}}]}