{"headword": "ПРИРОДНЫЙ РЕЖИМ ЗАЛЕЖИ", "key": "prirodniy rejim zaleji", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "384"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qatlamdagi neft yoki gazni ishlayotgan quduq tubiga yoʻnaltiradigan tabiiy kuchlar yigʻindisi. Neft uyumlarida qatlamdagi neftni harakatga keltiruvchi kuchlarning asosiy manbalariga quyidagilar kiradi: suyuqlik tarangligi va jins qovushqoqligi; chegara suvi ogʻirligidan hosil boʻladigan bosim; togʻ jinsi va suvning qayishqoq kengayishidan hosil boʻladigan chegara suvi bosimi; gaz qalpogʻidagi gaz bosimi; neftdan ajralib chiqayotgan erigan gazning qayishqoqligi; neftning ogʻirlik kuchi va h.k. qayd etilgan energiya manbalarining birontasi ustunligiga koʻra, neft uyumlarining quyidagi rejimlari ajratiladi: suvbosimli, qayishqoq suvbosimli, gazbosimli (yoki gaz qalpogʻi rejimi), erigan gazbosimli va gravitatsion rejimlar. Gaz va gazkondensat uyumlarida siqilgan gazning kengayishidan va chekka qatlam suvlari taʼsiridan hamda suyuqlik va jinslarning qayishqoqligidan hosil boʻladigan bosimlar energiya manbai hisoblanadi. Shunga muvofiq gazli va qayishqoq suvbosimli rejimlar farqlanadi. Qayishqoq suvbosimli rejimda chekka suvlar bosimi doimo gazning qayishqoqlik kuchlariga qoʻshilib ketadi, shu sababli bunday rejim sof holda uchramaydi va gazli suvbosimli rejim deb ataladi. Tabiatda qatlamdan neft va gaz ikki yoki uch koʻrinishdagi energiyalar taʼsirida olinishi koʻp uchraydi. Bun", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПРИРОДНЫЙ РЕЖИМ ЗАЛЕЖИ — Уюмнинг табиий режими", "raw_meaning": "қатламдаги нефть ёки газни ишлаётган қудуқ тубига йўналтирадиган табиий кучлар йиғиндиси. Нефть уюмларида қатламдаги нефтни ҳаракатга келтирувчи кучларнинг асосий манбаларига қуйидагилар киради: суюқлик таранглиги ва жинс қовушқоқлиги; чегара суви оғирлигидан ҳосил бўладиган босим; тоғ жинси ва сувнинг қайишқоқ кенгайишидан ҳосил бўладиган чегара суви босими; газ қалпоғидаги газ босими; нефтдан ажралиб чиқаётган эриган газнинг қайишқоқлиги; нефтнинг оғирлик кучи ва ҳ.к. қайд этилган энергия манбаларининг биронтаси устунлигига кўра, нефть уюмларининг қуйидаги режимлари ажратилади: сувбосимли, қайишқоқ сувбосимли, газбосимли (ёки газ қалпоғи режими), эриган газбосимли ва гравитацион режимлар. Газ ва газконденсат уюмларида сиқилган газнинг кенгайишидан ва чекка қатлам сувлари таъсиридан ҳамда суюқлик ва жинсларнинг қайишқоқлигидан ҳосил бўладиган босимлар энергия манбаи ҳисобланади. Шунга мувофиқ газли ва қайишқоқ сувбосимли режимлар фарқланади. Қайишқоқ сувбосимли режимда чекка сувлар босими доимо газнинг қайишқоқлик кучларига қўшилиб кетади, шу сабабли бундай режим соф ҳолда учрамайди ва газли сувбосимли режим деб аталади. Табиатда қатламдан нефть ва газ икки ёки уч кўринишдаги энергиялар таъсирида олиниши кўп учрайди. Бун"}}]}