{"headword": "ПРЕДУПРЕЖДЕНИЕ ОБРЫВОВ БУРИЛЬНЫХ ТРУБ", "key": "preduprejdenie obrivov burilnix trub", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "378"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "burgʻilash quvurlarining uzilib ketishini ogohlantirish. Bunga burgʻilash quvurlarning uzilib ketishdan va yemirilishdan himoya qilish, ishlash muddatini uzaytirish kiradi. Olmosli burgʻilashda quvurlarni himoyalashning eng oddiy va tejamli, yuqori natijali usuli ularni nigrol-konifol KAVS tarkibli moy bilan moylashdir. BQB ning yuzasi bunday moy bilan moylanganda burgʻilashga sarf boʻladigan quvvat va aylanish tarangligi 3—5 marta kamayadi. Yuvuvchi suyuqlikka turli antifriksion qoʻshimcha va emulsiyalar qoʻshilsa snaryad yemirilishdan yaxshi saqlanadi. Uzilib ketishning oldini olishni eng samarali usulini SKB VPO «Soyuztexnika» tavsiya etgan. Shunga koʻra quvur, qulf, muftalar va ularning rezbalari yuzasi induksion mustahkamlanadi. Yemirilishni shablon yordamida nazorat qilish, quvurlarning moʻrtlashishdan yemirilishi va metaldagi nuqsonlarni defektoskopiya (nuqson aniqlagich) yordamida aniqlash, BQB qismlarining yaroqsizlarini ajratish, uzilishlarning oldini olishda asosiy usul hisoblanadi. Uzilib qolishning oldini olishda qayd etilganlardan tashqari, yana OBQni ishlatish juda muhim. OBQning massasi jinsni yemiruvchi asbobga oʻq boʻyicha beriladigan ogʻirlikdan 1,25—1,5 marta yuqori boʻlishi kerak. Jinsni yemiruvchi asbob va burgʻilash quvurlarining uzilib ketishini oldini olish uchun quyidagi tadbirlarni oʻtkazish zarur: — jinsni yemiruvchi asbobni quduqqa tushirishdan avval uning qobigʻini, rezbasini va kavsharlangan joylarini sinchiklab tekshirib chiqish va nuqsonlari bor-yoʻqligini aniqlash; — qattiq qotishma va matritsalarning yaxshi mahkamlanganligini, ularning koronka qobigʻi halqasida toʻgʻri joylashganligini aniqlash; — kern uzgichga yoki burgʻilash quvurlar birikmasiga koronkaning oxirigacha burab kirgazganligini tekshirish; — quduq tanasining toraygan, kovaklar va novlar hosil boʻlgan joylarida jinsning yemiruvchi asbob yoki quvurlar birikmasiga zarar yetkazmaslik maqsadida snaryadni bir tekisda tushirish; — jinsni yemiruvchi asbobning quduqqa tushirishda oʻyiqliklarga urilib zararlanishidan asrash; — oʻq boʻylab beriladigan ogʻirlikni asta-sekin koʻpaytirish, uning miqdori geologik-texnik naryadga koʻrsatilganiga mos kelishi; — qattiq qotishmali koronkalarni tishlanib qolishidan saqlash uchun ularning tashqi diametri boʻyicha yemirilishini 1,5 mm dan oshirilmaslik; — koronkaning notoʻgʻri ishlashi sezilganda burgʻilashni zudlik bilan toʻxtatib, burgʻilash snaryadini chiqarib olish; — uzunligi 120—150 mm dan kam boʻlgan pitrali koronkalardan foydalanilmaslik; — quduqda kern qisman yoki butunlay qolib ketganda navbatdagi reysda avval ishlatilgan koronkadan foydalanish; — koronka va oʻtkazgichlar rezbasini oxirigacha kalit bilan burash; — koronka va oʻtkazgichlar rezbasining oxirgi aylanish tishi buzilgan boʻlsa, ulardan foydalanilmaslik lozim. Jinsni yemiruvchi asbob va burgʻi-", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПРЕДУПРЕЖДЕНИЕ ОБРЫВОВ БУРИЛЬНЫХ ТРУБ", "raw_meaning": "Бурғилаш қувурларининг узилишини олдини олиш — бурғилаш қувурларининг узилиб кетишини огоҳлантириш. Бунга бурғилаш қувурларнинг узилиб кетишдан ва емирилишдан ҳимоя қилиш, ишлаш муддатини узайтириш киради. Олмосли бурғилашда қувурларни ҳимоялашнинг энг оддий ва тежамли, юқори натижали усули уларни нигрол-конифоль КАВС таркибли мой билан мойлашдир. БҚБ нинг юзаси бундай мой билан мойланганда бурғилашга сарф бўладиган қувват ва айланиш таранглиги 3—5 марта камаяди. Ювувчи суюқликка турли антифрикцион қўшимча ва эмульсиялар қўшилса снаряд емирилишдан яхши сақланади. Узилиб кетишнинг олдини олишни энг самарали усулини СКБ ВПО «Союзтехника» тавсия этган. Шунга кўра қувур, қулф, муфталар ва уларнинг резьбалари юзаси индукцион мустаҳкамланади. Емирилишни шаблон ёрдамида назорат қилиш, қувурларнинг мўртлашишдан емирилиши ва металдаги нуқсонларни дефектоскопия (нуқсон аниқлагич) ёрдамида аниқлаш, БҚБ қисмларининг яроқсизларини ажратиш, узилишларнинг олдини олишда асосий усул ҳисобланади. Узилиб қолишнинг олдини олишда қайд этилганлардан ташқари, яна ОБҚни ишлатиш жуда муҳим. ОБҚнинг массаси жинсни емирувчи асбобга ўқ бўйича бериладиган оғирликдан 1,25—1,5 марта юқори бўлиши керак. Жинсни емирувчи асбоб ва бурғилаш қувурларининг узилиб кетишини олдини олиш учун қуйидаги тадбирларни ўтказиш зарур: — жинсни емирувчи асбобни қудуққа туширишдан аввал унинг қобиғини, резьбасини ва кавшарланган жойларини синчиклаб текшириб чиқиш ва нуқсонлари бор-йўқлигини аниқлаш; — қаттиқ қотишма ва матрицаларнинг яхши маҳкамланганлигини, уларнинг коронка қобиғи ҳалқасида тўғри жойлашганлигини аниқлаш; — керн узгичга ёки бурғилаш қувурлар бирикмасига коронканинг охиригача бураб киргазганлигини текшириш; — қудуқ танасининг торайган, коваклар ва новлар ҳосил бўлган жойларида жинснинг емирувчи асбоб ёки қувурлар бирикмасига зарар етказмаслик мақсадида снарядни бир текисда тушириш; — жинсни емирувчи асбобнинг қудуққа туширишда ўйиқликларга урилиб зарарланишидан асраш; — ўқ бўйлаб бериладиган оғирликни аста-секин кўпайтириш, унинг миқдори геологик-техник нарядга кўрсатилганига мос келиши; — қаттиқ қотишмали коронкаларни тишланиб қолишидан сақлаш учун уларнинг ташқи диаметри бўйича емирилишини 1,5 мм дан оширилмаслик; — коронканинг нотўғри ишлаши сезилганда бурғилашни зудлик билан тўхтатиб, бурғилаш снарядини чиқариб олиш; — узунлиги 120—150 мм дан кам бўлган питрали коронкалардан фойдаланилмаслик; — қудуқда керн қисман ёки бутунлай қолиб кетганда навбатдаги рейсда аввал ишлатилган коронкадан фойдаланиш; — коронка ва ўтказгичлар резьбасини охиригача калит билан бураш; — коронка ва ўтказгичлар резьбасининг охирги айланиш тиши бузилган бўлса, улардан фойдаланилмаслик лозим. Жинсни емирувчи асбоб ва бурғи-"}}]}