{"headword": "Повтор", "key": "povtor", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "229"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Badiiy nutqqa xos intonatsion-sintaktik ifoda usullaridan biri: ayrim tovushlarni, bir yoki bir necha soʻzni yoki soʻz birikmalarini, baʼzan esa maʼlum satrni atayin takrorlash orqali fikr yoki his-tuygʻuni ifodalashga, uning taʼsir kuchini oshirishga va turli intonatsiyalarni boʻrttirib koʻrsatishga imkon beradigan stilistik usul. Takrorning alliteratsiya (q.), epifora (q.), rifma (q.), anafora (q.), assonans (q.), konsonans (q.), monorim (q.), pleonazm (q.) tavtologiya (q.), naqorat kabi turli koʻrinishlari mavjud boʻlib, ular oʻtmish adabiyotida ham, sovet adabiyotida ham koʻp uchraydi. Soʻz sanʼatkorlari badiiy takrorlardan tasvirlanayotgan obyektga nisbatan oʻzlarining subyektiv munosabatlarini ifodalash, uni baholash, voqea-hodisaning nazarda tutilgan tomoniga oʻquvchi diqqatini tortish, uni boʻrttirib koʻrsatish uchun foydalanganlar.", "examples": [{"text": "Xayr sizga, ikki ohu koʻz! Xayr yoʻldosh, xayr oshno! Xayr sizga, ey ikki yulduz, Xayr senga, ey goʻzal dunyo!", "source": "Ҳ. Олимжон"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Повтор", "raw_meaning": "— такрор. Бадиий нутққа хос интонацион-синтактик ифода усулларидан бири: айрим товушларни, бир ёки бир неча сўзни ёки сўз бирикмаларини, баъзан эса маълум сатрни атайин такрорлаш орқали фикр ёки ҳис-туйғуни ифодалашга, унинг таъсир кучини оширишга ва турли интонацияларни бўрттириб кўрсатишга имкон берадиган стилистик усул. Такрорнинг аллитерация (қ.), эпифора (қ.), рифма (қ.), анафора (қ.), ассонанс (қ.), консонанс (қ.), монорим (қ.), плеоназм (қ.) тавтология (қ.), нақорат каби турли кўринишлари мавжуд бўлиб, улар ўтмиш адабиётида ҳам, совет адабиётида ҳам кўп учрайди. Сўз санъаткорлари бадиий такрорлардан тасвирланаётган объектга нисбатан ўзларининг субъектив муносабатларини ифодалаш, уни баҳолаш, воқеа-ҳодисанинг назарда тутилган томонига ўқувчи диққатини тортиш, уни бўрттириб кўрсатиш учун фойдаланганлар. Мисоллар: Хайр сизга, икки оҳу кўз! Хайр йўлдош, хайр ошно! Хайр сизга, эй икки юлдуз, Хайр сенга, эй гўзал дунё! (Ҳ. Олимжон)"}}]}