{"headword": "Последовательный перевод", "key": "posledovatelniy perevod", "entries": [{"dictionary": {"name": "Sinxron tarjima terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim\" нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-sinxron-tarjima-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "109"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ogʻzaki tarjimaning ushbu turida notiq soʻzi (nutqi)ning muayyan tugallangan qismi tinglab boʻlingach, bir tildan boshqa tilga tarjima qilinadi. Bunda suhbat ishtirokchisining soʻzi, notiqning nutqi, radio xabari toʻliq bayon qilinadi; tarjimaning bu turi tovushli nutqning toʻliq idrok etilishi, chiquvchi xabarning ogʻzaki nutq shaklida shakllantirilishini koʻzda tutadi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Ogʻzaki nutqning tinglab boʻlingandan soʻng ogʻzaki tarjima qilinishi. Ketma-ket tarjimaning quyidagi turlari mavjud: yozib olib tarjima qilish; abzasli-frazali tarjima; bir tomonlama va ikki tomonlama tarjima. Ketma-ket tarjima deganda, asosan tarjima faoliyatining professional turi sifatida nutq (soʻz)ni eshitib ogʻzaki tarjima qilish tushuniladi.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Manba matn (nutq) tugagandan soʻng tarjima matnining ovoz chiqarib oʻqilishi.", "examples": []}, {"order": 4, "text": "Eshitib qilinadigan ogʻzaki tarjima. Ketma-ket tarjima tovushli nutqni idrok etish va chiquvchi xabarni ogʻzaki nutq koʻrinishida shakllantirilishini koʻzda tutadi. Manba va chiquvchi xabarning vaqt nuqtayi nazaridan uzilganligi ketma-ket tarjimaning asosiy xususiyati hisoblanadi. Vaqtdagi uzilishning qancha davom etishi notiq nutqining qancha davom etganligi bilan belgilanadi. Gap shundaki, notiq nutqi qisqa yoki uzun boʻlishi mumkin, va ushbu omil ketma-ket tarjima (tarjimon ishi)ni jiddiy tarzda murakkablashtirishi mumkin. Chunki tarjimon oʻz xotirasida operativ xotira imkoniyatlaridan oshib ketishi mumkin boʻlgan maʼlumotlar hajmini muayyan vaqt ichida ushlab turishi lozim. Ushbu vazifani sifatli bajarish uchun tarjimon xotirasini vaqti-vaqti bilan boʻshab-toʻlib turishini taʼminlovchi maxsus yozuv (yozma qayd) tizimidan foydalaniladi.", "examples": []}, {"order": 5, "text": "Matnning muayyan birligi eshitib boʻlingandan soʻng notiq soʻzidagi tanaffusda amalga oshirilgan tarjima.", "examples": []}, {"order": 6, "text": "Matn eshitilgandan soʻng uning boshqa til vositalari bilan ogʻzaki qayta tiklash jarayoni. Shuni ham taʼkidlash kerakki, 1948-1951 yillarda BMT Kotibiyatida ketma-ket tarjima qiluvchi mutaxassislar va sinxronist-tarjimonlar oʻrtasida ixtiloflar yuzaga kelgan. Ket-", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Последовательный перевод.", "raw_meaning": "– Кетма-кет таржима. 1. Оғзаки таржиманинг ушбу турида нотиқ сўзи (нутқи)нинг муайян тугалланган қисми тинглаб бўлингач, бир тилдан бошқа тилга таржима қилинади. Бунда суҳбат иштирокчисининг сўзи, нотиқнинг нутқи, радио хабари тўлиқ баён қилинади; таржиманинг бу тури товушли нутқнинг тўлиқ идрок этилиши, чиқувчи хабарнинг оғзаки нутқ шаклида шакллантирилишини кўзда тутади. 2. Оғзаки нутқнинг тинглаб бўлингандан сўнг оғзаки таржима қилиниши. Кетма-кет таржиманинг қуйидаги турлари мавжуд: ёзиб олиб таржима қилиш; абзацли-фразали таржима; бир томонлама ва икки томонлама таржима. Кетма-кет таржима деганда, асосан таржима фаолиятининг профессионал тури сифатида нутқ (сўз)ни эшитиб оғзаки таржима қилиш тушунилади. 3. Манба матн (нутқ) тугагандан сўнг таржима матнининг овоз чиқариб ўқилиши. 4. Эшитиб қилинадиган оғзаки таржима. Кетма-кет таржима товушли нутқни идрок этиш ва чиқувчи хабарни оғзаки нутқ кўринишида шакллантирилишини кўзда тутади. Манба ва чиқувчи хабарнинг вақт нуқтаи назаридан узилганлиги кетма-кет таржиманинг асосий хусусияти ҳисобланади. Вақтдаги узилишнинг қанча давом этиши нотиқ нутқининг қанча давом этганлиги билан белгиланади. Гап шундаки, нотиқ нутқи қисқа ёки узун бўлиши мумкин, ва ушбу омил кетма-кет таржима (таржимон иши)ни жиддий тарзда мураккаблаштириши мумкин. Чунки таржимон ўз хотирасида оператив хотира имкониятларидан ошиб кетиши мумкин бўлган маълумотлар ҳажмини муайян вақт ичида ушлаб туриши лозим. Ушбу вазифани сифатли бажариш учун таржимон хотирасини вақти-вақти билан бўшаб-тўлиб туришини таъминловчи махсус ёзув (ёзма қайд) тизимидан фойдаланилади. 5. Матннинг муайян бирлиги эшитиб бўлингандан сўнг нотиқ сўзидаги танаффусда амалга оширилган таржима. 6. Матн эшитилгандан сўнг унинг бошқа тил воситалари билан оғзаки қайта тиклаш жараёни. Шуни ҳам таъкидлаш керакки, 1948-1951 йилларда БМТ Котибиятида кетма-кет таржима қилувчи мутахассислар ва синхронист-таржимонлар ўртасида ихтилофлар юзага келган. Кет-"}}]}