{"headword": "Переводческая компетенция", "key": "perevodcheskaya kompetentsiya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Sinxron tarjima terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim\" нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-sinxron-tarjima-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "101"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "– Tarjima kompetensiyasi. (Tarjima malakasi; tarjimonlik vakolatlari) 1. Tarjima jarayonining muhim omili sifatida tarjima malakasi tushunishning retseptiv kompetensiyasi va shakllantirishning samarali kompetensiyasini birlashtiradi. Boshqacha aytganda, tarjima kompetensiyasi manba matnni tushunish qobiliyati va asliyat tilida matn yaratish qobiliyatini oʻz ichiga oladi. Bunda tarjimonning hayotiy tajribasi asosiy bilim (fonovoye znaniye) sifatida namoyon boʻladi. Tarjima kompetensiyasi tarkibiy qismlari orasida tarjima tili idiomatikasini bilish katta ahamiyatga ega. Bundan tashqari, tarjima kompetensiyasi tarjima jarayonida toʻqnashadigan ikki madaniyat elementlarini ham oʻz ichiga oladi. Tarjimon manba matniga yoʻnalgan holda tarjima tilida asl nusxaning “qayta ifodalanishi” bilan yakunlanadigan qarorlarni qabul qiladi. 2. Uning farqlanishi (differensiatsiya) ikki yoʻnalishda mavjud boʻladi: 1) janr boʻyicha (ilmiy-texnik matn, badiiy matn va b.) va 2) yoʻnalish boʻyicha (ona tilidan chet tiliga va chet eldan ona tiliga). Ushbu kompetensiyalardan har biri, oʻz navbatida, ikki kichik kompetensiyani oʻz ichiga oladi (manba tili borasida retseptiv va tarjima tili borasida mahsuldor). Ikkala kichik kompetentsiya bir-birini toʻldiradi va tarjimon uchun zarur boʻlgan kommunikativ ekvivalentlik darajasiga ega boʻlgan muhim va stilistik jihatdan murakkab boʻlgan matnlar tarjimasi uchun zarur boʻlgan kompetensiyalarning asosini tashkil etadi. Tarjima mahoratining ushbu matnli xususiyati, ikkita tilni yaxshi biladiganlar, shuningdek, yaxshi tarjimon boʻlishlari shartligini koʻrsatadi. Yana shu narsa maʼlumki, ikki tilni mukammal bilgan kishining yaxshi tarjimon deb boʻlmaydi. 3. Tarjimon asliyat matnini qanday tushunadi, qanday", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Переводческая компетенция.", "raw_meaning": "– Таржима компетенцияси. (Таржима малакаси; таржимонлик ваколатлари) 1. Таржима жараёнининг муҳим омили сифатида таржима малакаси тушунишнинг рецептив компетенцияси ва шакллантиришнинг самарали компетенциясини бирлаштиради. Бошқача айтганда, таржима компетенцияси манба матнни тушуниш қобилияти ва аслият тилида матн яратиш қобилиятини ўз ичига олади. Бунда таржимоннинг ҳаётий тажрибаси асосий билим (фоновое знание) сифатида намоён бўлади. Таржима компетенцияси таркибий қисмлари орасида таржима тили идиоматикасини билиш катта аҳамиятга эга. Бундан ташқари, таржима компетенцияси таржима жараёнида тўқнашадиган икки маданият элементларини ҳам ўз ичига олади. Таржимон манба матнига йўналган ҳолда таржима тилида асл нусханинг “қайта ифодаланиши” билан якунланадиган қарорларни қабул қилади. 2. Унинг фарқланиши (дифференциация) икки йўналишда мавжуд бўлади: 1) жанр бўйича (илмий-техник матн, бадиий матн ва б.) ва 2) йўналиш бўйича (она тилидан чет тилига ва чет элдан она тилига). Ушбу компетенциялардан ҳар бири, ўз навбатида, икки кичик компетенцияни ўз ичига олади (манба тили борасида рецептив ва таржима тили борасида маҳсулдор). Иккала кичик компетентсия бир-бирини тўлдиради ва таржимон учун зарур бўлган коммуникатив эквивалентлик даражасига эга бўлган муҳим ва стилистик жиҳатдан мураккаб бўлган матнлар таржимаси учун зарур бўлган компетенцияларнинг асосини ташкил этади. Таржима маҳоратининг ушбу матнли хусусияти, иккита тилни яхши биладиганлар, шунингдек, яхши таржимон бўлишлари шартлигини кўрсатади. Яна шу нарса маълумки, икки тилни мукаммал билган кишининг яхши таржимон деб бўлмайди. 3. Таржимон аслият матнини қандай тушунади, қандай"}}]}