{"headword": "перевод", "key": "perevod", "entries": [{"dictionary": {"name": "Русско-узбекский словарь по математике", "title": "МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Сабиров, Мардан Аюбович (1973). МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/matematikadan-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "167"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "(с одного языка или алфавита на другой)", "examples": []}, {"order": 3, "text": "(преобразование)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "перевод", "raw_meaning": "1. кўчириш, ўтказиш; 2. (с одного языка или алфавита на другой) таржима; 3. (преобразование) алмаштириш"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "217"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "хороший перево́д", "source": ""}, {"text": "делать перево́д", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "получить перево́д на тридцать рублей", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "перево́д м", "raw_meaning": "1. tarjima; хороший ~ yaxshi tarjima; делать ~ tarjima qilmoq; 2. perevod, pul yuborish, pul o‘tkazish; получить ~ на тридцать рублей pochta orqali yuborilgan o‘ttiz rublni olmoq."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский словарь", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Переводной", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "174"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "хорошийточный перевод", "source": ""}, {"text": "делать перевод", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "получить перевод на тридцать сумов", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПЕРЕВОД, -а м", "raw_meaning": "1. tarjima; хороший/точный перевод yaxshi/aniq tarjima; делать перевод tarjima qilmoq; 2. perevod, pul yuborish, pul o‘tkazish; получить перевод на тридцать сумов yuborilgan o‘ttiz so‘m pulni olmoq."}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь терминов синхронного перевода", "title": "РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim\" нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-sinxron-tarjima-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "92"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Tarjima. Tarjima deganda birinchi navbatda insonning oʻta murakkab nutqiy-lisoniy faoliyati turlaridan biri tushuniladi. Bundan tashqari tarjima deganda ushbu jarayonning oʻzi, muayyan bir tilda ogʻzaki yoki yozma ravishda bayon qilingan fikrni boshqa til vositasida ogʻzaki yoki yozma ravishda qayta ifodalash tushuniladi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Oʻzbek tilida “tarjima” soʻzi oʻrniga oʻgirish, agʻdarish, qaytarish, chevurish kabi atamalar ham keng qoʻllaniladi. “Tarjima” baʼzan oʻgirma ham deyiladi. Maʼlumki, tarjima ikki tilli vaziyatda yuzaga keladi. Unda ikki til ishtirok etadi (tillararo vaziyat). Tarjima bir tildagi ogʻzaki yoki yozma matnning boshqa tildagi ogʻzaki yoki yozma matnga tillararo qayta qurish yoki transformatsiya qilish jarayonidir. “Tarjima tushunchasining maʼnosi juda keng. Bir tildan ikkinchi tilga badiiy adabiyot: sheʼr, dramatik va nasriy asarlar, fanning turli-tuman sohalariga doir ilmiy va ilmiy-ommabop kitoblar, diplomatiya hujjatlari, rasmiy qogʻozlar, siyosiy arboblarning maqolalari va notiqlarning nutqlari, gazeta materiallari, boshqa-boshqa tillarda soʻzlashuvchi, “tilmoch”ning xizmatiga muhtoj boʻlgan kishilarning suhbatlari tarjima qilinadi, kinofilmlar oʻgiriladi... Tarjima til bilgan har qanday kimsa ham shugʻullansa boʻlaveradigan yumush emas, balki fan va sanʼatdir. Uning oʻz qonun-qoidalari mavjud” (Gʻ.Salomov). Tarjimashunos V.Rosselsning fikricha: “Chet tillar hozirgiga qaraganda hatto ancha durustroq oʻqitila boshlansa va badiiy asar oʻzga tilda soʻzlovchi kishilarga xuddi oʻz ona tilidagidek tushunarli boʻlgan taqdirda ham, tarjimonlarga ehtiyoj aslo kamaydi”.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Перевод.", "raw_meaning": "Таржима. Таржима деганда биринчи навбатда инсоннинг ўта мураккаб нутқий-лисоний фаолияти турларидан бири тушунилади. Бундан ташқари таржима деганда ушбу жараённинг ўзи, муайян бир тилда оғзаки ёки ёзма равишда баён қилинган фикрни бошқа тил воситасида оғзаки ёки ёзма равишда қайта ифодалаш тушунилади. 2. Ўзбек тилида “таржима” сўзи ўрнига ўгириш, ағдариш, қайтариш, чевуриш каби атамалар ҳам кенг қўлланилади. “Таржима” баъзан ўгирма ҳам дейилади. Маълумки, таржима икки тилли вазиятда юзага келади. Унда икки тил иштирок этади (тиллараро вазият). Таржима бир тилдаги оғзаки ёки ёзма матннинг бошқа тилдаги оғзаки ёки ёзма матнга тиллараро қайта қуриш ёки трансформация қилиш жараёнидир. “Таржима тушунчасининг маъноси жуда кенг. Бир тилдан иккинчи тилга бадиий адабиёт: шеър, драматик ва насрий асарлар, фаннинг турли-туман соҳаларига доир илмий ва илмий-оммабоп китоблар, дипломатия ҳужжатлари, расмий қоғозлар, сиёсий арбобларнинг мақолалари ва нотиқларнинг нутқлари, газета материаллари, бошқа-бошқа тилларда сўзлашувчи, “тилмоч”нинг хизматига муҳтож бўлган кишиларнинг суҳбатлари таржима қилинади, кинофильмлар ўгирилади... Таржима тил билган ҳар қандай кимса ҳам шуғулланса бўлаверадиган юмуш эмас, балки фан ва санъатдир. Унинг ўз қонун-қоидалари мавжуд” (Ғ.Саломов). Таржимашунос В.Россельснинг фикрича: “Чет тиллар ҳозиргига қараганда ҳатто анча дурустроқ ўқитила бошланса ва бадиий асар ўзга тилда сўзловчи кишиларга худди ўз она тилидагидек тушунарли бўлган тақдирда ҳам, таржимонларга эҳтиёж асло камайди”."}}]}