{"headword": "pauza", "key": "pauza", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Nutq orasidagi, maʼlum ish jarayonidagi uzilish, toʻxtash.", "examples": [{"text": "Pauza choʻzilib keta boshlagandan keyin Gavhar oʻrnidan turib, orqasiga oʻgirildi-da: — Ha, qani kim qaysi mavzuga qiziqadi? — deb soʻradi.", "source": "P. Qodirov, Uch ildiz"}]}, {"order": 2, "text": "Kuy, ashula oʻrtasida muayyan vaqt uzilish, toʻxtash va uning notadagi belgisi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/pauza"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "216"}, "pos": "ж", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "пауз/а", "raw_meaning": "ж tin, pauza (nutqda, suhbatda, musiqada vaqtincha to'xtash); сделать ~у to'xtab olmoq; говорить с ~ами to'xtab gapirmoq."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Tarjima", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "173"}, "pos": "ж", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПАУЗ/А, -ы ж", "raw_meaning": "pauza (nutqda, suhbatda, musiqada vaqtincha toʻxtash); сделать паузу toʻxtab olmoq; говорить с паузами toʻxtab gapirmoq."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "583"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "pauza", "raw_meaning": "n pause, interval; ~ qilmoq pause, make a pause"}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "221"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "гр. pausis — тугаш, тўхташ сўзидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Nutq davomida bir qadar toʻxtab oʻtish, tinim olish. Pauza nutqning hamma turi — jonli soʻzlashuv va badiiy nutqqa xos boʻlib, u mazmuniy hamda ritmik turlarga boʻlinadi. Fikrni ifodalashning asosiy vositasi boʻlgan mazmuniy pauza maqsadga muvofiq holda tugal nutq birliklari, yaʼni gap boʻlaklari yoki gaplardan soʻng keladi. Ritmik pauza esa ikki xil boʻlib, ular sheʼriy nutqqa xosdir. Ulardan biri — sheʼriy misralar oʻrtasida, muayyan nutq parchalaridan soʻng qatʼiy pozitsiyada keladi va bunday pauza sezura (q.) deb yuritiladi. Ikkinchisi sheʼriy misralar oxiridagi pauza. U sezuraga nisbatan choʻziqroq boʻladi va har bir sheʼriy misra oxirini qayd etadi. Sheʼriy nutqdagi ritmik pauza sheʼrning emotsional-ekspressiv kuchini oshiradi. Masalan, Hamid Olimjonning sheʼridan", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Пауза", "raw_meaning": "(гр. pausis — тугаш, тўхташ сўзидан) — пауза. Нутқ давомида бир қадар тўхтаб ўтиш, тиним олиш. Пауза нутқнинг ҳамма тури — жонли сўзлашув ва бадиий нутққа хос бўлиб, у мазмуний ҳамда ритмик турларга бўлинади. Фикрни ифодалашнинг асосий воситаси бўлган мазмуний пауза мақсадга мувофиқ ҳолда тугал нутқ бирликлари, яъни гап бўлаклари ёки гаплардан сўнг келади. Ритмик пауза эса икки хил бўлиб, улар шеърий нутққа хосдир. Улардан бири — шеърий мисралар ўртасида, муайян нутқ парчаларидан сўнг қатъий позицияда келади ва бундай пауза цезура (қ.) деб юритилади. Иккинчиси шеърий мисралар охиридаги пауза. У цезурага нисбатан чўзиқроқ бўлади ва ҳар бир шеърий мисра охирини қайд этади. Шеърий нутқдаги ритмик пауза шеърнинг эмоционал-экспрессив кучини оширади. Масалан, Ҳамид Олимжоннинг шеъридан"}}, {"dictionary": {"name": "Sinxron tarjima terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim\" нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-sinxron-tarjima-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "91"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Nutq oqimining turli sabablarga koʻra va turli vazifalarni bajarish maqsadida vaqtincha toʻxtatilishi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Пауза.", "raw_meaning": "Танаффус (пауза). Нутқ оқимининг турли сабабларга кўра ва турли вазифаларни бажариш мақсадида вақтинча тўхтатилиши."}}]}