{"headword": "ПАССИВНЫЕ КОНТИНЕНТАЛЬНЫЕ ОКРАИНЫ", "key": "passivnie kontinentalnie okraini", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "355"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "okeandan kontinentga qadimiy va zamonaviy oʻtish zonalarining bir turi. S.k.ch. yosh okean havzalarini (Atlantika okeani turi) oʻrab turuvchi strukturalar majmuidan iborat. Tektonik harakatlar va vulkan jarayonlari faolligi bu joylarda butunlay kuzatilmaydi. S.k.ch. kontinentlarning boʻlinishidan va yangi okean ochilishidan hosil boʻladi. Ularning geologik tuzilishi oʻziga xos boʻlib, quyidagilardan iborat: 1) S.k.ch. zonasida okean va kontinental poʻst oraligʻida keskin oʻtish kuzatiladi; 2) okean qirgʻogʻi boʻyicha kuzatiladigan anomaliya S.k.ch. qiyofasiga parallel joylashgan; 3) S.k.ch rayonlarida ularning chegaralarini kesib oʻtuvchi avlakogenlar rivojlangan. Shuningdek, S.k.ch.ga nisbatan parallel joylashgan va yassilanib boruvchi tashlama-uzulmalar sistemasi mavjud; 4) shelf chegaralarini kesib oʻtuvchi bimodal seriyasidagi lavalarni katta maydonlarga quyilishi kontinentlardagi issiq nuqtalar vulkanlariga geokimyoviy tarkibi boʻyicha mos keladi; 5) S.k.ch. chegarasida terrigen choʻkindilarning qalin qatlami rivojlangan. Qitʼa bloklarini, okean tubi va atrof qismini litostatik bosim taʼsirida egilishi choʻkindilar toʻplanishini tezlashtiradi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПАССИВНЫЕ КОНТИНЕНТАЛЬНЫЕ ОКРАИНЫ", "raw_meaning": "Суст континентал чеккалар — океандан континентга қадимий ва замонавий ўтиш зоналарининг бир тури. С.к.ч. ёш океан ҳавзаларини (Атлантика океани тури) ўраб турувчи структуралар мажмуидан иборат. Тектоник ҳаракатлар ва вулкан жараёнлари фаоллиги бу жойларда бутунлай кузатилмайди. С.к.ч. континентларнинг бўлинишидан ва янги океан очилишидан ҳосил бўлади. Уларнинг геологик тузилиши ўзига хос бўлиб, қуйидагилардан иборат: 1) С.к.ч. зонасида океан ва континентал пўст оралиғида кескин ўтиш кузатилади; 2) океан қирғоғи бўйича кузатиладиган аномалия С.к.ч. қиёфасига параллель жойлашган; 3) С.к.ч районларида уларнинг чегараларини кесиб ўтувчи авлакогенлар ривожланган. Шунингдек, С.к.ч.га нисбатан параллель жойлашган ва яссиланиб борувчи ташлама-узулмалар системаси мавжуд; 4) шельф чегараларини кесиб ўтувчи бимодаль сериясидаги лаваларни катта майдонларга қуйилиши континентлардаги иссиқ нуқталар вулканларига геокимёвий таркиби бўйича мос келади; 5) С.к.ч. чегарасида терриген чўкиндиларнинг қалин қатлами ривожланган. Қитъа блокларини, океан туби ва атроф қисмини литостатик босим таъсирида эгилиши чўкиндилар тўпланишини тезлаштиради."}}]}