{"headword": "parda", "key": "parda", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Xonani quyosh nuri, shamol va hokazolardan toʻsish yoki bezak uchun deraza, eshik va shu kabilarga tutiladigan gazlama, mato.", "examples": [{"text": "Eshik pardasi. Duxoba parda. Chiy parda. Chimildiq pardasi. Parda tutmoq. Pardani ochmoq.", "source": ""}, {"text": "Anvarmurod keng derazalarning shohi pardalarini koʻtardi.", "source": "Oybek, Nur qidirib"}, {"text": "Xodimlarga xonalarni beruxsat tark etish, eshik va derazalarni ochish man etildi. Derazalarga qalin parda va qora qogʻozlar tutildi.", "source": "Yoshlik"}, {"text": "Chimildiq pardasi tushirilib, ikkovi yolgʻiz qolgach. qiz uning pinjiga suriladi.", "source": "S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi"}]}, {"order": 2, "text": "Borliqni koʻzdan berkitib, toʻsib turgan narsa, masalan qorongʻilik, tuman, bulut, koʻz yoshi.", "examples": [{"text": "Chimyon togʻining choʻqqilari parda orasida turgandek, xiragina tuman ichra koʻzga tashlanadi.", "source": "Mirmuhsin, Umid."}, {"text": "Ana, koʻkka tutashgan choʻqqilarni palaxsa-palaxsa bulutlar qoplab, butun olam kulrang pardaga oʻralganday boʻldi.", "source": "H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar"}, {"text": "— Uyatsiz! — U koʻz oʻngini toʻsgan yosh pardasidan hech nimani koʻrolmay, tusmollab, stol yoniga bordi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}, {"order": 3, "text": "Ekran, kino ekrani.", "examples": []}, {"order": 4, "text": "Organizmda ayrim aʼzolarni qoplab, oʻrab yoki bir-biridan ajratib turadigan yupqa toʻqima.", "examples": [{"text": "Oʻpka pardasi. Oʻrdakning panjasidagi suzish pardasi. Yurak pardalari. Quloq pardasi.", "source": ""}, {"text": "Yoshgina yigit barvaqt olamdan oʻtdi. Ichkilik tufayli uning oʻpka pardalarini zardob oʻrab, sil xastaligiga duchor etdi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 5, "text": "Sahna asarining yoxud filmning mustaqil voqelikdan iborat tugal bir qismi.", "examples": [{"text": "Pyesaning uchinchi parda oltinchi koʻrinishi. Shohi soʻzana pyesasi toʻrt pardadan iborat.", "source": ""}, {"text": "Dramaning birinchi pardasi boshlandi.", "source": "S. Ahmad, Saylanma"}]}, {"order": 6, "text": "Teatrda tomosha boshlangunga qadar sahnaga ilingan mato.", "examples": [{"text": "U sahna chekkasiga surib qoʻyilgan parda oldiga borganda, konsert qizib ketgan edi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Parda ochilgandan to tomosha tugaguncha zal kulgidan larzaga tushdi.", "source": "S. Ahmad, Yulduz"}]}, {"order": 7, "text": "Biror holatni yashirish vositasi, toʻsib turuvchi niqob.", "examples": [{"text": "Din ilm-fan yuziga parda tortmaydi.", "source": "Qanotli soʻzlar"}, {"text": "Nusratbekning yuzlaridagi shuncha yillar niqob boʻlib kelgan ziyolinamo yumshoqlik pardasi yirtilib, jagʻ paylari, yonoqlari qizarib boʻrtdi.", "source": "S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi"}, {"text": "baʼzan kimgadir yaxshi koʻrinish ilinjida vijdonning koʻzini nafs pardasi bilan pana qiladi.", "source": "Yoshlik"}, {"text": "Yana bir narsani aytib qoʻyay: er-xotin oʻrtasida parda boʻlishi shart.", "source": "Yoshlik"}]}, {"order": 8, "text": "Tovush paychalari.", "examples": [{"text": "Men seni kuylamoq istayman. Ammo shunday kuylasamki, yirtilib ketsa ovoz pardalarim.", "source": "A. Oripov, Yillar armoni"}]}, {"order": 9, "text": "Parda (erkaklar ismi).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/parda"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Torli cholgʻu asboblari dastasini boʻgʻinlarga ajratuvchi toʻsiqlar.", "examples": [{"text": "Oʻtkinchi bir musofir Tor qorongʻu hujrada Oʻqirdi yangi doston, Oʻynab qoʻli pardada.", "source": "Gʻayratiy"}, {"text": "Shodlik kuychisisan, baxt bulbulisan, Ayni avj pardada jaranglar sozing.", "source": "Uygʻun."}]}, {"order": 2, "text": "Sharq musiqa nazariyasida: muayyan balandlikdagi tovush.", "examples": [{"text": "U hamma vaqt boshqa qoʻshiqlarga qaraganda bir-ikki parda balandda yuradi.", "source": "S. Ahmad, Yulduz"}, {"text": "Tursunoy qoʻshiqlari, nafis ovozi qalbning intim hissiyotlariga monand, kuy pardagariga uygʻun.", "source": "Saodat"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/parda"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "132"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Deraza, eshik va sh.k.ga ziynat yoki toʻsish uchun tutiladigan buyum.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПАРДА", "raw_meaning": "PERDE Дераза, эшик ва ш.к.га зийнат ёки тўсиш учун тутиладиган буюм."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "532"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "kichkina gumbaz ichida qizlar aylabdi makon, yuzlarida parda tutigʻlik, har birining bagʻri qon", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "parda", "raw_meaning": "1. занавес(ка); покрывало; kichkina gumbaz ichida qizlar aylabdi makon, yuzlarida ~ tutig‘lik, har birining bag‘ri qon загадка под маленьким куполом жильё себе избрали девушки, на лицах у них покрывала, на груди у них кровь (Гранат); deraza ~si оконная занавеска; 2. акт, действие (в пьесе); 3."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "580"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "curtain", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "parda", "raw_meaning": "n curtain; act, scene (drama); quloq ~si ear drum; o'pka ~si phlegm"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "101"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "perde", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "PARDA", "raw_meaning": "perde."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "126"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "parda", "raw_meaning": "Vorhang m, Gardine f"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha oʻquv lugʻati", "title": "ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Сулаймонов, Мўминжон; Раҳматуллаев, Юнусхон; Ғойиббоева, Райҳоной; Сулаймонова, Хулкарой (2021). ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim.", "url": "https://til.uz/lugatlar/hammabop-ozbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha-oquv-lugati/", "page": "16"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Парда", "raw_meaning": "ستار Sitar занавеска/ штора Curtain"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "112"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Парда", "raw_meaning": "занавес; акт, действие; тон curtain; act, action; tone voile, rideau; membrane; acte (pièce de théâtre) سِتَارَةٌ، سِتْرٌ؛ فَصْلٌ؛ غِشَاءٌ"}}]}