{"headword": "parametr", "key": "parametr", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "parametron — oʻlchab ajratuvchi", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Matematik formulada qoʻllanadigan va oʻzining maʼlum qiymatida shu tenglama bilan ifodalangan munosabatlardan muayyan biriga olib keladigan miqdor.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Biror texnologik jarayon, hodisa, tizim, texnik qurilma va boshqalarning asosiy xususiyatlaridan birini ifodalaydigan miqdor.", "examples": [{"text": "Elektr lampa parametrlari.", "source": ""}, {"text": "Protoplazmaning fizik parametrlari uning [hujayraning] sirtida membrana boʻlishi kerakligidan dalolat berardi.", "source": "Fan va turmush."}]}, {"order": 3, "text": "Biror voqea-hodisani tavsiflash va baholash uchun zarur boʻlgan belgi, mezon.", "examples": [{"text": "Roʻyxat tuzuvchilarning fikricha, universitetning oʻtgan yillarda ayrim parametrlar boʻyicha koʻrsatkichlari pasaygan.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Yangi yilga moʻljallanayotgan Davlat byudjeti loyihasining parametri ustida toʻxtaldilar.", "source": "Gazetadan"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/parametr"}}, {"dictionary": {"name": "Tabiatdan foydalanish va atrof-muhit lugʻati", "title": "Табиатдан оқилона фойдаланиш ва атроф муҳитнинг муҳофазаси бўйича сўз ва терминларнинг русча-ўзбекча ўқув услубий изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Алихонов, Б.Б.; Абдураҳмонов, А.А.; Сафаев, М.А. (2003). Табиатдан оқилона фойдаланиш ва атроф муҳитнинг муҳофазаси бўйича сўз ва терминларнинг русча-ўзбекча ўқув услубий изоҳли луғати. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://til.uz/lugatlar/tabiatdan-oqilona-foydalanish-va-atrof-muhitning-muhofazasi-boyicha-soz-va-terminlarning-ruscha-ozbekcha-oquv-uslubiy-izohli-lugati/", "page": "149"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "математическая величина, входящая в формулу и выражения, значение которой", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Параметр", "raw_meaning": "1) математическая величина, входящая в формулу и выражения, значение которой Параметр - 1) кўрилаётган маълум масала (экологик тизимнинг математик модели) доира-"}}, {"dictionary": {"name": "Metrologik izohli lugʻat", "title": "Русча-ўзбекча изоҳли МЕТРОЛОГИК ЛУҒАТ / Русско-узбекский толковый МЕТРОЛОГИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдувалиев, Абдуқаҳҳор Абдулхаевич; Валиев, Умаржон Назирович; Жебровский, Станислав Константинович (2010). Русча-ўзбекча изоҳли МЕТРОЛОГИК ЛУҒАТ / Русско-узбекский толковый МЕТРОЛОГИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Tafakkur» нашриёти; «Ўзстандарт» агентлиги нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-izohli-metrologik-lugat-russko-uzbekskiy-tolkov-y-metrologicheskiy-slovar/", "page": "310"}, "pos": "м.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Величина, характеризующая какое-либо свойство или состояние процесса, явления, системы, изделия или технического устройства (см. тж ПОКАЗАТЕЛЬ, ХАРАКТЕРИСТИКА).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПАРАМЕТР м.", "raw_meaning": "Величина, характеризующая какое-либо свойство или состояние процесса, явления, системы, изделия или технического устройства (см. тж ПОКАЗАТЕЛЬ, ХАРАКТЕРИСТИКА). ПАРАМЕТР Жараён, ҳодиса, тизим, буюм ёки техник қурилманинг бирор бир хоссаси ёки ҳолатини тавсифловчи катталик (яна КЎРСАТКИЧ, ТАВСИФга қар.). PARAMETR Jarayon, hodisa, tizim, buyum yoki texnik qurilmaning biror bir xossasi yoki holatini tavsiflovchi kattalik (yana KO‘RSATKICH, TAVSIFga qar.)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "580"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "parametr I", "raw_meaning": "n mat. tex. parameter"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "580"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "parametr II", "raw_meaning": "n tib. parametritis, pelvic cellulitis"}}, {"dictionary": {"name": "Matematikadan ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Сабиров, Мардан Аюбович (1973). МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/matematikadan-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "165"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "parametr", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "параметр", "raw_meaning": "параметр"}}, {"dictionary": {"name": "Qurilish atamalari lugʻati", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА-ҚОРАҚАЛПОҚЧА-ИНГЛИЗЧА ҚУРИЛИШ АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қосимов, Э. У.; Тўлаганов, А. А.; Асқаров, Б. А.; Ахмедов, С. И.; Ешниязов, Р. Н.; Жумамуратов, Д. Қ.; Хабилов, Б. А.; Ашрабов, А. А.; Қосимов, И. И.; Юсупов, Р. А.; Касимова, Г. А.; Пурханатдинов, А. П. (2017). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА-ҚОРАҚАЛПОҚЧА-ИНГЛИЗЧА ҚУРИЛИШ АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-qoraqalpoqcha-inglizcha-qurilish-atamalar-lugati/", "page": "150"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Параметр", "raw_meaning": "Параметр (бирор предметнинг асосий хусусиятларини ифодалайдиган кўрсатгич) Параметр (бир предметтиң тийкарғы қәсийетлериниң белгилеўши көрсеткиши) Parameter"}}, {"dictionary": {"name": "Metallurgiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "197"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "hodisa, jarayon, kurilma, sistema va obyektlarning asosiy xossalarini tavsiflovchi kattalik. Parametrga hajm, bosim, harorat, zichlik, ichki energiya, entropiya va b. kiradi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "параметр", "raw_meaning": "Parameter [pə'ræmıtə] параметр: ҳодиса, жараён, курилма, система ва объектларнинг асосий хоссаларини тавсифловчи катталик. Параметрга ҳажм, босим, ҳарорат, зичлик, ички энергия, энтропия ва б. киради."}}]}