{"headword": "par", "key": "par", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Parranda tanasini qoplab turadigan yumshoq va nafis pat.", "examples": [{"text": "Tovuqning pari,", "source": ""}, {"text": "Yayrab havolarda bir qush uchadi Charcharkan, simlarni sekin quchadi, Yumshoq parlar bilan yopib yuzini.", "source": "H. Olimjon"}]}, {"order": 2, "text": "Ichida pari boʻlgan, par solingan.", "examples": [{"text": "Par yostiq. Par toʻshak.", "source": ""}, {"text": "Keng taxta karavot. Ustiga choyshab yopilib, katta par yostiq qoʻyilgan. Derazaga oq shohi parda tutilgan.", "source": "S. Nurov, Narvon"}, {"text": "Choʻtir xola uni gapga tutmay, par yostiq bilan yangi atlas koʻrpani taxmondan olib, Umid ustiga tashladi.", "source": "Mirmuhsin, Umid"}]}, {"order": 3, "text": "Pagʻa 2.", "examples": [{"text": "Yosh burgut uchmoqda koʻkda shiddatkor, Kumush bulutlarning toʻzgʻitib parin.", "source": "A. Oripov, Yillar armoni"}, {"text": "Par bulutlar, marvarid qorlar Yuksak choʻqqi uzra qoʻygan bosh.", "source": "A. Oripov, Yillar armoni"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/par"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Juft 3.", "examples": [{"text": "Bir par etik.", "source": ""}, {"text": "Kechqurun par otli izvosh koʻchaning boshida toʻxtab, undan tergovchi tushdi.", "source": "A. Qahhor, Sarob"}, {"text": "Uyda oyoq kiyimi bir necha par: chuvak, mahsi, sandal, kalish, tuflilar.", "source": "Gʻ. Gʻulom"}]}, {"order": 2, "text": "Birga ishlatiladigan ikkita bir xil narsaning biri, bittasi.", "examples": [{"text": "Pari yoʻq paypoq.", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "Oʻz xislatlari bilan bir-biriga mos, teng ikki kishining biri.", "examples": [{"text": "Bu yigit senga par emas.", "source": ""}, {"text": "Qizim bor edi yakka, ismi Qamar, Oz erdi husn bobida unga par.", "source": "S. Abdulla, Tohir va Zuhra"}, {"text": "Taʼrif-u tavsifingiz qilsam agar, afandim, Badjahllik bobida yoʻq sizga par, afandim.", "source": "Guldasta"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/par"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Bugʻ.", "examples": [{"text": "Suyuqlikning parga aylanishi. Xonani par bilan isitmoq.", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "Qattiq moddalarning bugʻga aylangan holati.", "examples": [{"text": "Kamfara pari. Simob pari.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/par"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "INGLIZCHA-O'ZBEKCHA LUG'AT / ENGLISH-UZBEK DICTIONARY", "kind": "Tarjima", "imprint": "Isaqov, Ulug'bek; Rahimov, Mansur; Sobirov, Burxon; Temirov, Sanjar; Isaqov, Shavkat (2016). INGLIZCHA-O'ZBEKCHA LUG'AT / ENGLISH-UZBEK DICTIONARY. Toshkent: Yangi asr avlodi.", "url": "https://til.uz/lugatlar/inglizcha-ozbekcha-lugat-english-uzbek-dictionary/", "page": "537"}, "pos": "", "labels": ["also para"], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "paragraph", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "par (also para)", "raw_meaning": "paragraph: paragraf"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "132"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Parranda tanasini qoplab turadigan yumshoq va nafis pat.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Bugʻ.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПАР", "raw_meaning": "1.TUY 2.BUHAR 1.Парранда танасини қоплаб турадиган юмшоқ ва нафис пат. 2.Буғ."}}, {"dictionary": {"name": "Telekommunikatsiya qisqartmalari lugʻati", "title": "Телекоммуникацияларга оид атамалар қисқартмаларининг инглизча-русча-ўзбекча луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Таджибаев, Ш.; Ахмедова, Ё.; Туляганов, Ш.; Вахидова, Р. (2007). Телекоммуникацияларга оид атамалар қисқартмаларининг инглизча-русча-ўзбекча луғати. Tashkent: Фан-техника ва маркетинг тадқиқотлари маркази.", "url": "https://til.uz/lugatlar/telekommunikatsiyalarga-oid-atamalar-qisqartmalarining-inglizcha-ruscha-ozbekcha-lugati/", "page": "259"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Precision Approach Radar", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "P.A.R."}], "extra": {"raw_word": "PAR, P.A.R.", "raw_meaning": "Precision Approach Radar точная приводная (посадочная) радиолокационная станция аниқ келтирувчи (қўндирувчи) радиолокацион станция"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "532"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "par", "raw_meaning": "пух; перо; ~ yostiq пуховая подушка; ~ to‘shak перина."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "215"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "bugʻ", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "пар", "raw_meaning": "м bug', par; ◊ ~ костей не ломит погов. bug'dan suyak sinmaydi (issiqning turgan bitgani foyda, degan ma'noda); задать пару кому qattiq koyimoq, tanbeh bermoq; на всех парах nihoyatda tezlik bilan, jadallik bilan; с лёгким паром см. лёгкий."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Tarjima", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "172"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "вода в чайнике кипит, из него идёт пар", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПАР, пара, предл. о паре, в пару, м", "raw_meaning": "bugʻ; вода в чайнике кипит, из него идёт пар choynakda suv qaynab, undan bugʻ chiqib turipti."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "580"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "par I", "raw_meaning": "n leather; ~ yostiq a feather pillow"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "580"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "par II", "raw_meaning": "n steam"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "260"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "pɑ:", "senses": [{"order": 1, "text": "tenglik, baravarlik, bir xillik", "examples": []}, {"order": 2, "text": "ustiga yozib qoʻyilgan qiymat, normal narx, oʻz narxi; nominal (biror narsaning belgilangan, ustiga yozilgan bahosi)", "examples": []}, {"order": 3, "text": "normal holat", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "par [pɑ:]", "raw_meaning": "1) tenglik, baravarlik, bir xillik 2) ustiga yozib qo'yilgan qiymat, normal narx, o'z narxi; nominal (biror narsaning belgilangan, ustiga yozilgan bahosi) 3) normal holat"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "101"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "pár", "examples": []}, {"order": 2, "text": "jup", "examples": []}, {"order": 3, "text": "puw", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "PAR", "raw_meaning": "1. pár; 2. jup, jubay; 3. puw."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "126"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "par I", "raw_meaning": "Daumen pl, Flaum m"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "126"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Dampf m", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "par II", "raw_meaning": "Dampf m"}}, {"dictionary": {"name": "Fransuzcha-ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Қораева, М. Ҳ. (1991). ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/frantsuzcha-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "169"}, "pos": "prèp.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "1. места", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "par prèp.", "raw_meaning": "1. места;"}}, {"dictionary": {"name": "Fransuzcha-ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Қораева, М. Ҳ. (1991). ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/frantsuzcha-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "28"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "par ~", "raw_meaning": "к счастью; яхшиямки;"}}, {"dictionary": {"name": "Metallurgiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "195"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "moddaning gazsimon holati. bugʻning gazdan farqi shuki bugʻ", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "пар", "raw_meaning": "vapour ['veıpə] буғ: модданинг газсимон ҳолати. буғнинг газдан фарқи шуки буғ"}}, {"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "353"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "suyuqlik (yoki qattiq jism)ning gazsimon holati. Moddaning gaz holatdagi fazasi uning suyuq (qattiq) holatdagi fazasi bilan muvozanatda boʻladi. B.ning bosimi va temperaturasi moddaning kritik holatidan kam farqlanadi, shuning uchun bu tushunchalar shartli qabul qilingan. Baʼzan gazsimon holatdagi modda uning bosimi va temperaturasining qiymatidan qatʼiy nazar B. (mas., suv B.i) yoki gaz (mas., uglerod ikki oksidi) deb ataladi. Toʻyingan B. moddaning suyuq yoki qattiq fazasi bilan muvozanatda boʻladi. Uning xususiyatlari (zichligi, solishtirma issiqlik sigʻimi va b.) temperaturaga qarab aniqlanadi. Agar mazkur temperaturada B. bosimi toʻyingan B. bosimidan kam boʻlsa oʻta qizigan B. deb ataladi. Past bosim va yuqori temperaturada B.ning xossalari ideal gazning xususiyatlariga yaqin boʻladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПАР — Буғ", "raw_meaning": "суюқлик (ёки қаттиқ жисм)нинг газсимон ҳолати. Модданинг газ ҳолатдаги фазаси унинг суюқ (қаттиқ) ҳолатдаги фазаси билан мувозанатда бўлади. Б.нинг босими ва температураси модданинг критик ҳолатидан кам фарқланади, шунинг учун бу тушунчалар шартли қабул қилинган. Баъзан газсимон ҳолатдаги модда унинг босими ва температурасининг қийматидан қатъий назар Б. (мас., сув Б.и) ёки газ (мас., углерод икки оксиди) деб аталади. Тўйинган Б. модданинг суюқ ёки қаттиқ фазаси билан мувозанатда бўлади. Унинг хусусиятлари (зичлиги, солиштирма иссиқлик сиғими ва б.) температурага қараб аниқланади. Агар мазкур температурада Б. босими тўйинган Б. босимидан кам бўлса ўта қизиган Б. деб аталади. Паст босим ва юқори температурада Б.нинг хоссалари идеал газнинг хусусиятларига яқин бўлади."}}]}