{"headword": "ПАМЯТЬ", "key": "pamyat", "entries": [{"dictionary": {"name": "Русско-латинско-узбекский медицинский словарь", "title": "Русча-латинча-ўзбекча медицина луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Якубова, С. И.; Тўлаганов, Ф. Ж. (1978). Русча-латинча-ўзбекча медицина луғати. Tashkent: Медицина.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-latincha-ozbekcha-meditsina-lugati/", "page": "117"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "одно из основных свойств нервной системы, выражающееся в способности длительно хранить информацию о событиях внешнего мира и реакциях организма и многократно использовать ее в сфере сознания и поведения.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "см.", "target": "Амнезия"}, {"kind": "см.", "target": "Гипомнезия"}, {"kind": "см.", "target": "Мнемастения"}], "extra": {"raw_word": "ПАМЯТЬ", "raw_meaning": "— одно из основных свойств нервной системы, выражающееся в способности длительно хранить информацию о событиях внешнего мира и реакциях организма и многократно использовать ее в сфере сознания и поведения. См. Амнезия, Гипомнезия, Мнемастения. — memoria, ae, f.; mneme, es, f. (гр.) — ХОТИРА — нерв системасининг асосий хусусиятларидан бири; ўтмиш тажрибаларини қайта тиклаш қобилияти, ташқи дунё воқеалари ва организм реакциялари тўғрисидаги ахборотни узоқ вақт сақлаш, онг ҳамда ахлоқ доирасида бир неча бор ундан фойдаланиш билан ифодаланади."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "215"}, "pos": "ж", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "у него хорошая память", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "память", "raw_meaning": "ж 1. es, yod, xotira, zehn; у него хорошая ~ uning xotirasi o'tkir; 2. xotira, esdalik, yo'qlash; посвятить книгу ~и учителя kitobni o'qituvchi xotirasiga bag'ishlamoq; оставить о себе хорошую ~ o'zi haqida yaxshi xotira qoldirmoq; ◊ короткая ~ у кого yaxshilikni tez unutadi; yaxshilikni bilmaydi; на ~ (дать, подарить, получить) esdalik uchun (bermoq, sovg'a qilmoq, olmoq kabilar); на ~ (знать, говорить, рассказывать) yod, yoddan (bilmoq, gapirmoq); по старой ~и (сделать что) odati bo'yicha, eski odaticha (biror narsa) qilmoq; без ~и от кого, от чего разг. (biror kishi yoki narsadan) juda ham mamnun; o'zida yo'q xursand; es-hushini yo'qotib; на свежую ~ь esda borligida; esdan chiqmay turib; дай бог ~ь разг. ey xudo (yo xudo) esimga tushsin; yodimga kelsin; ishqilib esimdan chiqmasin-da."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский словарь", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Переводной", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "172"}, "pos": "ж", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "у него хорошая память", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПАМЯТ/Ь, -и (мн. нет) ж", "raw_meaning": "1. es, yod, xotira, zehn; у него хорошая память uning xotirasi oʻtkir; 2. xotira, esdalik, yoʻqlash; посвятить книгу памяти учителя kitobni oʻqituvchi xotirasiga bagʻishlamoq; оставить о себе хорошую память oʻzi haqida yaxshi xotira qoldirmoq ♦ короткая память у кого yaxshilikni tez unutadi; yaxshilikni bilmaydi; на память [дать, подарить, получить] esdalik uchun [bermoq, sovgʻa qilmoq, olmoq]; он подарил мне на память книгу u menga esdalik uchun kitob sovgʻa qildi; на память [знать, говорить, рассказывать] yod, yoddan [bilmoq, gapirmoq]; прочитать стихотворение на память sheʼrni yod oʻqimoq; по старой памяти [сделать что] odati boʻyicha, eski odaticha [biror narsa qilmoq]."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский тематический словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Переводной", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "129"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "память", "raw_meaning": "способность"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский тематический словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Переводной", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "133"}, "pos": "ж.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "память, -и, ж.", "raw_meaning": "хотира, эс, хуш"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь терминов синхронного перевода", "title": "РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim\" нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-sinxron-tarjima-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "90"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Tashqi dunyo bilan oʻzaro muloqotda olingan maʼlumotlarni keyinchalik saqlash va foydalanish bilan bogʻliq umumiy funksional mexanizm. Fiziologik jihatdan xotiraning shartli reflektorli, obrazli, ogʻzaki-mantiqiy va hissiy turlari ajratiladi. Xotira axborot retseptorlari nuqtayi nazaridan tasniflanadi: vizual, eshitish, sezish va. Vaqt parametrlariga muvofiq esa xotiraning uch turi ajratiladi: bir lahzali idrok (0,1 soniya), bevosita xotira (1 soniyadan 10 soniyaga qadar) va uzoq muddatli xotira. Bevosita xotira, agar u faoliyatga kiritilgan boʻlsa, operativ xotiraga aylanadi. Insonning meʼyordagi xotirasi 7+2 soni bilan ifodalanadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Память.", "raw_meaning": "– Хотира. Ташқи дунё билан ўзаро мулоқотда олинган маълумотларни кейинчалик сақлаш ва фойдаланиш билан боғлиқ умумий функционал механизм. Физиологик жиҳатдан хотиранинг шартли рефлекторли, образли, оғзаки-мантиқий ва ҳиссий турлари ажратилади. Хотира ахборот рецепторлари нуқтаи назаридан таснифланади: визуал, эшитиш, сезиш ва. Вақт параметрларига мувофиқ эса хотиранинг уч тури ажратилади: бир лаҳзали идрок (0,1 сония), бевосита хотира (1 сониядан 10 сонияга қадар) ва узоқ муддатли хотира. Бевосита хотира, агар у фаолиятга киритилган бўлса, оператив хотирага айланади. Инсоннинг меъёрдаги хотираси 7+2 сони билан ифодаланади."}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь информационно-коммуникационных технологий", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "553"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "xotira", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "память", "raw_meaning": "хотира"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь психологических терминов", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "114"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "idrok qilingan narsa va hodisalarni yoki inson tajribasida bor boʻlgan narsalarni esda qoldirish, mustahkamlash hamda zarur vaqtda esga tushirishdan iborat psixik protsess.", "source": ""}, {"text": "X. ning fiziologik asoslari bosh miya yarim sharlari qobigʻida muvaqqat nerv bogʻlanishlarining hosil boʻlishi, mustahkamlanishi va keyinchalik aktivlashuvi (jonlanish)dir", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "см.", "target": "Двигательная память"}, {"kind": "см.", "target": "Образная память"}, {"kind": "см.", "target": "Словесно-логическая память"}, {"kind": "см.", "target": "Эмоциональная память"}, {"kind": "см.", "target": "Запоминание"}, {"kind": "см.", "target": "Воспроизведение"}, {"kind": "см.", "target": "Сохранение"}, {"kind": "см.", "target": "Забывание"}], "extra": {"raw_word": "ПАМЯТЬ", "raw_meaning": "хотира; идрок қилинган нарса ва ҳодисаларни ёки инсон тажрибасида бор бўлган нарсаларни эсда қолдириш, мустаҳкамлаш ҳамда зарур вақтда эсга туширишдан иборат психик процесс. Х. нинг физиологик асослари бош мия ярим шарлари қобиғида муваққат нерв боғланишларининг ҳосил бўлиши, мустаҳкамланиши ва кейинчалик активлашуви (жонланиш)дир (қ. Двигательная память, Образная память, Словесно-логическая память, Эмоциональная память, Запоминание, Воспроизведение, Сохранение, Забывание)."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский толковый словарь по биологии", "title": "БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/biologiyadan-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "85"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "koʻrgan hamda eshitganlarini esda saqlash va shu asosda mantiqiy fikrlash, tasavvur etish qobiliyati. Asab sistemasining asosiy xususiyatlaridan biri.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Память", "raw_meaning": "Хотира — кўрган ҳамда эшитганларини эсда сақлаш ва шу асосда мантиқий фикрлаш, тасаввур этиш қобилияти. Асаб системасининг асосий хусусиятларидан бири."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский словарь по математике", "title": "МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Сабиров, Мардан Аюбович (1973). МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/matematikadan-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "164"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "см.", "target": "устройство хранения"}, {"kind": "см.", "target": "хранение"}], "extra": {"raw_word": "память мат. маш.", "raw_meaning": "— хотира; қиёс. устройство хранения, хранение"}}]}