ozod

sft. 1. Oʻz erki, haq-huquqi oʻz qoʻlida boʻlgan, ozodlikka erishgan; erkin, xur.

Ozod oʻlka. Ozod mamlakat. Ozod mehnat.

Toza havo, toza suv, Ozod Vatan seniki. — Gʻ, Gʻulom

Bu ayollar teng huquqli, erkin, ozod, hur bir mamlakatda oʻsmoqdalar. — Saodat

2. Qullikdan ozod etilgan, erkinlikka chiqqan, asoratdan qutulgan.

Oryol, Belgorod shaharlari dushmandan ozod qilinganda, Moskvada birinchi marta berilgan salyut odatga aylandi. — S. Zunnunova, Olov

3. Oʻz holiga, mayliga qoʻyilgan, boʻshatib yuborilgan, hech qanday majburiyat bilan bogʻlanmagan; boʻsh.

Eshonning zaharxanda taʼnasini Elmurod yerga tikilganicha, indamay tingladi. Bu gap unga: Sen ozodsan, keta ber! boʻlib eshitildi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Majlisga qatnashishdan oʻzlarini ozod hisoblagan kishilar bu majlis va uning belgilangan vaqtidan oldin boshlanganiga ham oʻzlaricha maʼno berishdi. — A. Qahhor, Qoʻsh-chinor chiroqlari

4. Xoli.

Tashvishdan ozod kishilar.

Qalamni ham bu gʻidi-bididan ozod qilishni muvofiq koʻrdim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. rvsh.vzf. Erkinlik bilan, bemalol, dast.

Yigit bilagimdan ozod koʻtarib, tandirdan sugʻurib oldi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Gʻaybarov, qoʻlida maʼbuda qizni [haykalni] yerdan ozod koʻtardi, mahkam bagʻriga bosdi-da, yuz-u koʻzidan oʻpdi. — Yoshlik

6. rvsh. vzf. Tik, tikka, koʻkrakni kerib.

Ingichka, uzun oyoqlarini chaqqon bosib, chiroyli boshini ozod koʻtarib kelayotgan qashqa saman birdan paxsa devor tomonga burildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona t. o.

7. Qoʻshilmagan, birikmagan holdagi.

Ozod kislorod.

8. Ozod (erkaklar ismi).