озод

сфт. 1. Ўз эрки, ҳақ-ҳуқуқи ўз қўлида бўлган, озодликка эришган; эркин, хур.

Озод ўлка. Озод мамлакат. Озод меҳнат.

Тоза ҳаво, тоза сув, Озод Ватан сеники. — Ғ, Ғулом

Бу аёллар тенг ҳуқуқли, эркин, озод, ҳур бир мамлакатда ўсмоқдалар. — Саодат

2. Қулликдан озод этилган, эркинликка чиққан, асоратдан қутулган.

Орёл, Белгород шаҳарлари душмандан озод қилинганда, Москвада биринчи марта берилган салют одатга айланди. — С. Зуннунова, Олов

3. Ўз ҳолига, майлига қўйилган, бўшатиб юборилган, ҳеч қандай мажбурият билан боғланмаган; бўш.

Эшоннинг заҳарханда таънасини Элмурод ерга тикилганича, индамай тинглади. Бу гап унга: Сен озодсан, кета бер! бўлиб эшитилди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Мажлисга қатнашишдан ўзларини озод ҳисоблаган кишилар бу мажлис ва унинг белгиланган вақтидан олдин бошланганига ҳам ўзларича маъно беришди. — А. Қаҳҳор, Қўш-чинор чироқлари

4. Холи.

Ташвишдан озод кишилар.

Қаламни ҳам бу ғиди-бидидан озод қилишни мувофиқ кўрдим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

5. rvsh.vzf. Эркинлик билан, бемалол, даст.

Йигит билагимдан озод кўтариб, тандирдан суғуриб олди. — Ғ. Ғулом, Шум бола

Ғайбаров, қўлида маъбуда қизни [ҳайкални] ердан озод кўтарди, маҳкам бағрига босди-да, юз-у кўзидан ўпди. — Ёшлик

6. рвш. взф. Тик, тикка, кўкракни кериб.

Ингичка, узун оёқларини чаққон босиб, чиройли бошини озод кўтариб келаётган қашқа саман бирдан пахса девор томонга бурилди. — М. Исмоилий, Фарғона т. о.

7. Қўшилмаган, бирикмаган ҳолдаги.

Озод кислород.

8. Озод (эркаклар исми).