{"headword": "otmoq", "key": "otmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Koʻlni siltab yoki qulochkashlab, qoʻlidagi narsani uzoqqa yoki moʻljalga irgʻitmoq, uloqtirmoq.", "examples": [{"text": "Tosh otmoq. Granat otmoq. Koʻpga kesak otma.", "source": "Matal"}, {"text": "Yormat pichoqni sugʻurib olib, uzoqqa otdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Tashlamoq, irgʻitib yubormoq.", "examples": [{"text": "Tantiboyvachcha koʻrpachaga bemalol oʻtirib, doʻppisini bir chekkaga otdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 3, "text": "Shiddat bilan biror tomonga, joyga tashlamoq yoki tashlanmoq, otilmoq.", "examples": [{"text": "Gulnor hushsizlangan kabi, boshini onaning tizzasiga otdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Bolakay, yastanib yotgan poyonsiz lolazordan yugurib kelib, oʻzini uning quchogʻiga otdi.", "source": "Sharq yulduzi"}]}, {"order": 4, "text": "Koʻtarib yerga urmoq, yiqitmoq (kurashda).", "examples": [{"text": "U [Siddiqjon] hozir kurashda raqibini yonboshga olib otgan.", "source": "A. Qahhor, Qoʻsh-chinor chiroqlari"}, {"text": "Qoʻtosni otmadi, zoʻr bilan uni maydonning chetiga — qattiq yerga sudradi.", "source": "A. Qahhor, Sarob"}]}, {"order": 5, "text": "Chekmoq; tortmoq.", "examples": [{"text": "Chori ota barmoqlari titrab, nos otdi.", "source": "S. Nurov, Narvon"}, {"text": "Shu vaqtda kimdir, burnaki otgandek, qayta-qayta apshurdi.", "source": "Oybek, Navoiy"}]}, {"order": 6, "text": "Tortmoq, ichmoq (ichimlik haqida).", "examples": [{"text": "Esonboy chorpoyaga chiqib, u bilan yonma-yon oʻtirganda, chol jinday otib olganini sezdi.", "source": "Yoshlik"}]}, {"order": 7, "text": "Uloqtirib tashlamoq, tark etmoq, yigʻishtirmoq.", "examples": [{"text": "Qoʻlingdan kelgancha chiqar yaxshi ot, Yaxshilik qil, bolam, yomonlikni ot!", "source": "Ergash Jumanbulbul oʻgʻli"}]}, {"order": 8, "text": "Chiqarmoq, yozmoq, yoymoq (asosan oʻsimlik haqida).", "examples": [{"text": "Chechak otmoq. Palak otmoq. Kurtak otmoq.", "source": ""}, {"text": "Hademay karnay-gullar, juda hafsala bilan chiroyli qilib tortilgan iplarga chirmashib, katta-katta yaproqlar otdi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Zilol suvli sharshara yonida ikki bahaybat chinor, Bobur zamonidan guvohlik berib, shox otib turibdi.", "source": "H. Hasanov, Ekvatordan oʻtganda"}]}, {"order": 9, "text": "Biror qurol vositasida oʻq, tosh, snaryad va shu kabilar uzmoq.", "examples": [{"text": "Sopqon otmoq. Kamalak otmoq. Minomyot(dan) otmoq. Otgan oʻq qaytmas.", "source": "Maqol"}, {"text": "Yotib qolguncha, otib qol.", "source": "Maqol"}, {"text": "Tanklarimiz dushmanning oldingi okoplaridan oʻtib, tankka qarshi otadigan batareyani toʻpga tuta boshladi.", "source": "A. Qahhor, Oltin yulduz"}]}, {"order": 10, "text": "Otish quroli vositasida urib shikastlamoq yoki oʻldirmoq.", "examples": [{"text": "Oʻrdak otmoq. Quyon otmoq.", "source": ""}, {"text": "[Yoʻlchi] Tishini qisirlatib dedi: — Toʻpning ogʻziga qoʻyib, otib yuboringlar meni, qonxoʻrlar!", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Baʼzan qiziqsinib, biz ham kaptar otib koʻrmoqchi boʻlardik.", "source": "Shukrullo, Saylanma"}]}, {"order": 11, "text": "Kuch bilan itarib, itqitib chiqarmoq; uchirib yubormoq.", "examples": [{"text": "Shisha probkasini otib yubordi. Vulqon yuz tonnalab olovlangan togʻ jinslarini havoga otdi.", "source": ""}, {"text": "Suv dam oqizib ketadi, dam chetga otadi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}]}, {"order": 12, "text": "Qoʻymoq, tashlamoq.", "examples": [{"text": "Shior otmoq. Masalani oʻrtaga otmok-", "source": ""}, {"text": "Dastlab bu gapni dadangiz oʻzlari oʻrtaga otdilar.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 13, "text": "Uchmoq, sirgʻanmoq.", "examples": [{"text": "Yaxmalak otmoq. Konki otmoq Mening yoshligimda birga oshiq oʻynab, yaxmalak otib oʻsgan bir ogʻaynim bor.", "source": "Shukrullo, Saylanma"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/ot"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Koʻlni siltab yoki qulochkashlab, qoʻlidagi narsani uzoqqa yoki moʻljalga irgʻitmoq, uloqtirmoq.", "examples": [{"text": "Tosh otmoq. Granat otmoq. Koʻpga kesak otma.", "source": "Matal"}, {"text": "Yormat pichoqni sugʻurib olib, uzoqqa otdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Tashlamoq, irgʻitib yubormoq.", "examples": [{"text": "Tantiboyvachcha koʻrpachaga bemalol oʻtirib, doʻppisini bir chekkaga otdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 3, "text": "Shiddat bilan biror tomonga, joyga tashlamoq yoki tashlanmoq, otilmoq.", "examples": [{"text": "Gulnor hushsizlangan kabi, boshini onaning tizzasiga otdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Bolakay, yastanib yotgan poyonsiz lolazordan yugurib kelib, oʻzini uning quchogʻiga otdi.", "source": "Sharq yulduzi"}]}, {"order": 4, "text": "Koʻtarib yerga urmoq, yiqitmoq (kurashda).", "examples": [{"text": "U [Siddiqjon] hozir kurashda raqibini yonboshga olib otgan.", "source": "A. Qahhor, Qoʻsh-chinor chiroqlari"}, {"text": "Qoʻtosni otmadi, zoʻr bilan uni maydonning chetiga — qattiq yerga sudradi.", "source": "A. Qahhor, Sarob"}]}, {"order": 5, "text": "Chekmoq; tortmoq.", "examples": [{"text": "Chori ota barmoqlari titrab, nos otdi.", "source": "S. Nurov, Narvon"}, {"text": "Shu vaqtda kimdir, burnaki otgandek, qayta-qayta apshurdi.", "source": "Oybek, Navoiy"}]}, {"order": 6, "text": "Tortmoq, ichmoq (ichimlik haqida).", "examples": [{"text": "Esonboy chorpoyaga chiqib, u bilan yonma-yon oʻtirganda, chol jinday otib olganini sezdi.", "source": "Yoshlik"}]}, {"order": 7, "text": "Uloqtirib tashlamoq, tark etmoq, yigʻishtirmoq.", "examples": [{"text": "Qoʻlingdan kelgancha chiqar yaxshi ot, Yaxshilik qil, bolam, yomonlikni ot!", "source": "Ergash Jumanbulbul oʻgʻli"}]}, {"order": 8, "text": "Chiqarmoq, yozmoq, yoymoq (asosan oʻsimlik haqida).", "examples": [{"text": "Chechak otmoq. Palak otmoq. Kurtak otmoq.", "source": ""}, {"text": "Hademay karnay-gullar, juda hafsala bilan chiroyli qilib tortilgan iplarga chirmashib, katta-katta yaproqlar otdi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Zilol suvli sharshara yonida ikki bahaybat chinor, Bobur zamonidan guvohlik berib, shox otib turibdi.", "source": "H. Hasanov, Ekvatordan oʻtganda"}]}, {"order": 9, "text": "Biror qurol vositasida oʻq, tosh, snaryad va shu kabilar uzmoq.", "examples": [{"text": "Sopqon otmoq. Kamalak otmoq. Minomyot(dan) otmoq. Otgan oʻq qaytmas.", "source": "Maqol"}, {"text": "Yotib qolguncha, otib qol.", "source": "Maqol"}, {"text": "Tanklarimiz dushmanning oldingi okoplaridan oʻtib, tankka qarshi otadigan batareyani toʻpga tuta boshladi.", "source": "A. Qahhor, Oltin yulduz"}]}, {"order": 10, "text": "Otish quroli vositasida urib shikastlamoq yoki oʻldirmoq.", "examples": [{"text": "Oʻrdak otmoq. Quyon otmoq.", "source": ""}, {"text": "[Yoʻlchi] Tishini qisirlatib dedi: — Toʻpning ogʻziga qoʻyib, otib yuboringlar meni, qonxoʻrlar!", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Baʼzan qiziqsinib, biz ham kaptar otib koʻrmoqchi boʻlardik.", "source": "Shukrullo, Saylanma"}]}, {"order": 11, "text": "Kuch bilan itarib, itqitib chiqarmoq; uchirib yubormoq.", "examples": [{"text": "Shisha probkasini otib yubordi. Vulqon yuz tonnalab olovlangan togʻ jinslarini havoga otdi.", "source": ""}, {"text": "Suv dam oqizib ketadi, dam chetga otadi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}]}, {"order": 12, "text": "Qoʻymoq, tashlamoq.", "examples": [{"text": "Shior otmoq. Masalani oʻrtaga otmok-", "source": ""}, {"text": "Dastlab bu gapni dadangiz oʻzlari oʻrtaga otdilar.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 13, "text": "Uchmoq, sirgʻanmoq.", "examples": [{"text": "Yaxmalak otmoq. Konki otmoq Mening yoshligimda birga oshiq oʻynab, yaxmalak otib oʻsgan bir ogʻaynim bor.", "source": "Shukrullo, Saylanma"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/ot"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Maʼlum yoʻnalishda harakatda boʻlmoq (yurmoq, uchmoq, oqmoq va hokazo)", "examples": [{"text": "It hurar, karvon oʻtar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Koʻchadan oʻtayotgan yosh-u qari qoʻlini koʻksiga qoʻyib, otaxonga salom beradi, hol-ahvol soʻraydi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Dala yoʻllari gʻiz-gʻiz oʻtib turgan mashinalardan gavjum, avtobuslar serqatnov.", "source": "H. Gʻulom, Binafsha atri"}, {"text": "Bu qush har zamon bir tomoq qoqib, koʻkda argʻimchoq solib oʻtayotgan turnalarni kuzatib qoladi.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}]}, {"order": 2, "text": "Sath yoki boshqa makonda maʼlum yoʻnalishdagi harakatni taʼminlaydigan narsa yoʻnalgan (choʻzilgan, yotqizilgan) boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Yer ostidan gaz quvurlari oʻtgan.", "source": ""}, {"text": "Tol oʻsgan yerdan koʻcha oʻtgani uchun, daraxt kesib tashlandi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Darchaning orqasi anorzor, uning etagidan anhor oʻtadi.", "source": "I. Rahim, Chin muhabbat"}, {"text": "Demak, shu buta ostidan telefon simi oʻtgan.", "source": "A. Qahhor, Oltin yulduz"}]}, {"order": 3, "text": "Maʼlum joy, sath va shu kabilar oraligʻida (biror tomonga qarab) harakatlanmoq, shunday harakat bilan uni orqada qoldirib, undan keyingi joyda mavjud boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Gullar yuzida xanda, bu bogʻdan yor oʻtdimi?", "source": "S. Zunnunova"}, {"text": "Qiz bedapoyadan oʻtib, soʻl yoqdagi daraxtlar orasida gʻoyib boʻlgach, Yoʻlchi yana ishga tushdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Ahmadjon bir chordevordan oʻtib, kichkina maydonga chiqqanida, roʻparada pulemyot tarilladi.", "source": "A. Qahhor, Oltin yulduz"}]}, {"order": 4, "text": "Qarama-qarshi tomonlari (boshi va oxiri, ikki cheti) boʻlgan yoʻl, ochiq joy, teshik va shu kabilarning tomonlari oraligʻida harakatlanmoq (yoʻnalmoq) va shu yoʻnalishda bir tomonini qoldirib, ikkinchisida hozir boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Daryodan oʻta boshladi. Zovurdan sakrab oʻtdi. Teshikdan narigi hovliga oʻtmoq.", "source": ""}, {"text": "Yoʻlning narigi yuziga, avtobus bekatiga oʻtmoqchi boʻldi-yu, oʻsha zahoti bu fikridan qaytdi.", "source": "M. Xayrullayev, Tilla marjon"}]}, {"order": 5, "text": "Yurib yoki boshqa harakat bilan (yoʻnalib) maʼlum joy, oʻrinda mavjud boʻlmoq; oʻrin olmoq, joylashmoq.", "examples": [{"text": "Oldingi qatorga oʻtmoq. Mehmonlar maxsus hozirlangan xonaga oʻtishdi.", "source": ""}, {"text": "Muslimjon, qani, toʻrga oʻting.", "source": "N. Safarov, Olovli izlar"}]}, {"order": 6, "text": "Ish-faoliyat koʻrsatayotgan joyini oʻzgartirib, boshqasiga koʻchmoq.", "examples": [{"text": "Texnikumdan rabfakka oʻtibsan deb eshitdim yaxshi qilibsan.", "source": "A. Qahhor, Adabiyot muallimi"}, {"text": "Ahmad Akmalxonning koʻp joylarda ishlab chiqqanini eshitgandi, ikkinchi programma deyapti, demak, radioga oʻtibdi.", "source": "F. Musajonov, Himmat"}]}, {"order": 7, "text": "Ish-faoliyatini yoki undagi usul va shu kabilarni oʻzgartirmoq, boshqasiga koʻchmoq.", "examples": [{"text": "Konveyer usuliga oʻtmoq. Savdo ishiga oʻtmoq. Pudrat usulida ishlashga oʻtmoq.", "source": ""}, {"text": "Segohga oʻtdi, yana allaqanday gʻamgin, ezgin kuylarni aytdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 8, "text": "Oʻz joyini oʻzgartirmoq, biridan boshqasiga koʻchmoq.", "examples": [{"text": "Men bir turmadan ikkinchi turmaga oʻtayotibman, nega yigʻlaysan!", "source": "A. Qahhor, Tomoshabogʻ"}]}, {"order": 9, "text": "Egalik, tasarruf oʻrni oʻzgarmoq.", "examples": [{"text": "Bu yerlar korxona ixtiyoriga oʻtdi.", "source": ""}, {"text": "Ularning oʻzaro pisandalariga muvofiq, yangi yerlar, chiqariladigan suvlar Teshaboyga tekinga oʻtadi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 10, "text": "Kimda yoki nimadadir boʻlgan narsa, xususiyat va shu kabilar boshqasiga ham koʻchmoq, unda ham paydo boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Hokim yigirma besh soldatning kuchi oʻziga oʻtib qolgandek, kuchana boshladi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Ularning biridagi shoʻxlik va zavq ikkinchisiga tez oʻtar edi.", "source": "P. Qodirov, Qora koʻzlar"}, {"text": "Kumush toʻy oʻzbeklar uchun yangi odat boʻlib, Yevropa xalqlaridan oʻtgan.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 11, "text": "Taʼsir etmoq, taʼsiri yuzaga kelmoq.", "examples": [{"text": "Kaltak oʻtmaydi. Oyogʻidan sovuq oʻtdi.", "source": ""}, {"text": "Bir yosh yigitning ikki ogʻiz gapi Salim Gʻafforning u yoq-bu yogʻidan oʻtib ketdi.", "source": "Mushtum"}]}, {"order": 12, "text": "Oʻz yoʻnalishida muayyan joydan (nuqtadan) ilgari yoʻnalmoq, uzoqlashmoq.", "examples": [{"text": "Safar boʻzchi Abdurahmonning toʻxtaganidan xabarsiz ikki-uch qadam nariga oʻtgan edi.", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}, {"text": "Enka-tinkasi chiqib ketganidan, Valijon tushadigan be-katidan oʻtib ketganini endi sezdi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 13, "text": "Bir xil yoʻnalishdagi harakatda (yurish, yugurish, suzish va boshqalar) ortda qoldirmoq, undan oʻzmoq, oʻzib ketmoq.", "examples": [{"text": "Marraga yaqinlashganda, barcha poygachilardan oʻtib, marra chizigʻini birinchi boʻlib kesib oʻtdi.", "source": ""}, {"text": "Goh afandi eshakdan, goh eshak afandidan oʻtib, uyga yetdilar.", "source": "Latifalar"}]}, {"order": 14, "text": "Koʻchma Biror xususiyat, belgi, xatti-harakat va shu kabilarda boshqalarini ortda qoldirmoq; ustun, yuqori boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Qamishkapada bundan oʻtadigan yuzi qora yoʻq", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Ichimizda Yuvoshdan oʻtadigan terimchi yoʻq.", "source": "E. Raimov, Ajab qishloq"}, {"text": "Qovunlar gʻarq pishgan. Bir-birovidan oʻtaman derdi.", "source": "Mushtum"}]}, {"order": 15, "text": "Mazmunidan ish-harakat anglashuvchi otlar, shuningdek, -sh/-sh qoʻshimchali harakat nomi bilan qoʻllanib, shu soʻz bildirgan ish, harakat qilishni boshlash, shunga kirishish maʼnosini bildiradi.", "examples": [{"text": "Oxiri yigʻlashga oʻtdi. Biror natija chiqmagach, doʻq-poʻpisaga oʻtdi. Hujumga oʻtmoq.", "source": ""}]}, {"order": 16, "text": "Kechmoq (biror ish, voqea, hodisa jarayoni haqida).", "examples": [{"text": "Kengash yaxshi oʻtgan edi chamasi, Gʻiyosiddinovning vaqti chogʻ edi.", "source": "P. Qodirov, Qora koʻzlar"}, {"text": "Davra suhbati savol-javob tarzida oʻtdi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Garchi operatsiya muvaffaqiyatli oʻtgan, xirurg roppa-rosa toʻrt soat oʻlim bilan olishgan boʻlsa-da, biroq bashoratga hali erta edi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 17, "text": "Yuz bermoq, boʻlib oʻtmoq; kechmoq.", "examples": [{"text": "oʻzimdan qandoq kamchilik oʻtganiga hayronman.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Abdurasul bilan qassob oʻrtasida oʻtgan gaplar esiga tushdi.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}]}, {"order": 18, "text": "Keyinda qolmoq; kechmoq (vaqt haqida).", "examples": [{"text": "Yillar oʻtdi, bir oz ulgʻaydik, bu kun — Vatan xizmatiga bir qadar dastyor.", "source": "A. Oripov"}, {"text": "Oltin kuzning oltin damlari oʻtib bormoqda.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 19, "text": "Shaxsning shu feʼl bogʻlangan soʻz anglatgan raqamdagi yoshi boshlanishi, shu yoshga qadam qoʻyishi maʼnosini bildiradi.", "examples": [{"text": "Oltiga (olti yoshga) oʻtdi.", "source": ""}, {"text": "Qizimizning boʻyi choʻzilib, oʻn toʻrtdan oʻn beshga oʻtib qoldi.", "source": "Mushtum"}]}, {"order": 20, "text": "Umrning yoki maʼlum qismining shu feʼl bogʻlangan soʻz anglatgan ish, holat bilan kechishini bildiradi.", "examples": [{"text": "Yoshim qirqqa yetdi. Na xotin, na bola-chaqa. Dunyodan toq oʻtdik hisob.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Xonumonimdan kechaman, dunyodan portfelsiz, paltosiz oʻtaman, ammo bu ishni ochmasdan qoʻymayman.", "source": "A. Qahhor, Bek"}, {"text": "Umri mashinada oʻtgan kishini konservator deganlariga hay-ronman.", "source": "Mushtum"}, {"text": "Mana, umrim oʻtdi, nuqul azob ichida oʻtdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 21, "text": "Barham topmoq.", "examples": [{"text": "Boʻronning tezda oʻtib ketishiga koʻzim yetmaydi", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "Azim boyvachcha, Shoʻro hukumati bahor yomgʻiridek tez oʻtib ketadi, deb oʻylar edi.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}, {"text": "Shamollagansiz, xafa boʻlmang, oʻtib ketadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 22, "text": "Biror ish, mansab, tashkilot va shu kabilarga kirmoq, tayinlanmoq, qabul qilinmoq.", "examples": [{"text": "Partiyaga oʻtmoq. Deputatlikka oʻtmoq.", "source": ""}, {"text": "Oqibat, Vohidov aytgan nomzod oʻtdi.", "source": "P. Qodirov, Qora koʻzlar"}, {"text": "Boʻta raislikka oʻtmasa, men xijolat boʻlib qolaman.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}]}, {"order": 23, "text": "Xarid qilinmoq, sotilmoq.", "examples": [{"text": "Bu matolar yaxshi oʻtmayapti.", "source": ""}, {"text": "Korxona xoʻjayini ertalab domlaga: — Agar magazinlarda oʻtmay yotgan mollardan bir oz olmasalar, buyurtma bajarilmaydi, — debdi.", "source": "A. Qahhor, Sarob"}]}, {"order": 24, "text": "Yetakchi feʼldagi harakatning davomliligi, yoʻlakay bajariluvchi harakat ekanligi kabi grammatik va modal maʼnolarni ifodalash uchun xizmat qiladi.", "examples": [{"text": "Sen hovliga bor, joy tayyorla. Bir yoʻla magazinga ham kirib oʻt.", "source": "N. Safarov, Olovli izlar"}]}, {"order": 25, "text": "Biror masalaga oid mavzu, asar va shu kabilarni oʻqish, oʻrganish, tinglash amaliyotini oʻtkazmoq; oʻqitmoq, oʻrgatmoq (oʻqimoq, oʻr-ganmoq).", "examples": [{"text": "— Oʻqiganmisiz? — dedi uning soʻzini kesib boyvachcha. — Oʻqiganman. Navoiy, Fuzuliyni ham oʻtganman — javob berdi Gulandom.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Hamida biologiyadan nimalar oʻqiganini, bu oʻquv yilida yana nimalar oʻtilajagini soʻzlab berdi", "source": "A. Qahhor, Adabiyot muallimi"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/o‘t"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Maʼlum yoʻnalishda harakatda boʻlmoq (yurmoq, uchmoq, oqmoq va hokazo)", "examples": [{"text": "It hurar, karvon oʻtar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Koʻchadan oʻtayotgan yosh-u qari qoʻlini koʻksiga qoʻyib, otaxonga salom beradi, hol-ahvol soʻraydi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Dala yoʻllari gʻiz-gʻiz oʻtib turgan mashinalardan gavjum, avtobuslar serqatnov.", "source": "H. Gʻulom, Binafsha atri"}, {"text": "Bu qush har zamon bir tomoq qoqib, koʻkda argʻimchoq solib oʻtayotgan turnalarni kuzatib qoladi.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}]}, {"order": 2, "text": "Sath yoki boshqa makonda maʼlum yoʻnalishdagi harakatni taʼminlaydigan narsa yoʻnalgan (choʻzilgan, yotqizilgan) boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Yer ostidan gaz quvurlari oʻtgan.", "source": ""}, {"text": "Tol oʻsgan yerdan koʻcha oʻtgani uchun, daraxt kesib tashlandi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Darchaning orqasi anorzor, uning etagidan anhor oʻtadi.", "source": "I. Rahim, Chin muhabbat"}, {"text": "Demak, shu buta ostidan telefon simi oʻtgan.", "source": "A. Qahhor, Oltin yulduz"}]}, {"order": 3, "text": "Maʼlum joy, sath va shu kabilar oraligʻida (biror tomonga qarab) harakatlanmoq, shunday harakat bilan uni orqada qoldirib, undan keyingi joyda mavjud boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Gullar yuzida xanda, bu bogʻdan yor oʻtdimi?", "source": "S. Zunnunova"}, {"text": "Qiz bedapoyadan oʻtib, soʻl yoqdagi daraxtlar orasida gʻoyib boʻlgach, Yoʻlchi yana ishga tushdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Ahmadjon bir chordevordan oʻtib, kichkina maydonga chiqqanida, roʻparada pulemyot tarilladi.", "source": "A. Qahhor, Oltin yulduz"}]}, {"order": 4, "text": "Qarama-qarshi tomonlari (boshi va oxiri, ikki cheti) boʻlgan yoʻl, ochiq joy, teshik va shu kabilarning tomonlari oraligʻida harakatlanmoq (yoʻnalmoq) va shu yoʻnalishda bir tomonini qoldirib, ikkinchisida hozir boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Daryodan oʻta boshladi. Zovurdan sakrab oʻtdi. Teshikdan narigi hovliga oʻtmoq.", "source": ""}, {"text": "Yoʻlning narigi yuziga, avtobus bekatiga oʻtmoqchi boʻldi-yu, oʻsha zahoti bu fikridan qaytdi.", "source": "M. Xayrullayev, Tilla marjon"}]}, {"order": 5, "text": "Yurib yoki boshqa harakat bilan (yoʻnalib) maʼlum joy, oʻrinda mavjud boʻlmoq; oʻrin olmoq, joylashmoq.", "examples": [{"text": "Oldingi qatorga oʻtmoq. Mehmonlar maxsus hozirlangan xonaga oʻtishdi.", "source": ""}, {"text": "Muslimjon, qani, toʻrga oʻting.", "source": "N. Safarov, Olovli izlar"}]}, {"order": 6, "text": "Ish-faoliyat koʻrsatayotgan joyini oʻzgartirib, boshqasiga koʻchmoq.", "examples": [{"text": "Texnikumdan rabfakka oʻtibsan deb eshitdim yaxshi qilibsan.", "source": "A. Qahhor, Adabiyot muallimi"}, {"text": "Ahmad Akmalxonning koʻp joylarda ishlab chiqqanini eshitgandi, ikkinchi programma deyapti, demak, radioga oʻtibdi.", "source": "F. Musajonov, Himmat"}]}, {"order": 7, "text": "Ish-faoliyatini yoki undagi usul va shu kabilarni oʻzgartirmoq, boshqasiga koʻchmoq.", "examples": [{"text": "Konveyer usuliga oʻtmoq. Savdo ishiga oʻtmoq. Pudrat usulida ishlashga oʻtmoq.", "source": ""}, {"text": "Segohga oʻtdi, yana allaqanday gʻamgin, ezgin kuylarni aytdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 8, "text": "Oʻz joyini oʻzgartirmoq, biridan boshqasiga koʻchmoq.", "examples": [{"text": "Men bir turmadan ikkinchi turmaga oʻtayotibman, nega yigʻlaysan!", "source": "A. Qahhor, Tomoshabogʻ"}]}, {"order": 9, "text": "Egalik, tasarruf oʻrni oʻzgarmoq.", "examples": [{"text": "Bu yerlar korxona ixtiyoriga oʻtdi.", "source": ""}, {"text": "Ularning oʻzaro pisandalariga muvofiq, yangi yerlar, chiqariladigan suvlar Teshaboyga tekinga oʻtadi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 10, "text": "Kimda yoki nimadadir boʻlgan narsa, xususiyat va shu kabilar boshqasiga ham koʻchmoq, unda ham paydo boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Hokim yigirma besh soldatning kuchi oʻziga oʻtib qolgandek, kuchana boshladi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Ularning biridagi shoʻxlik va zavq ikkinchisiga tez oʻtar edi.", "source": "P. Qodirov, Qora koʻzlar"}, {"text": "Kumush toʻy oʻzbeklar uchun yangi odat boʻlib, Yevropa xalqlaridan oʻtgan.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 11, "text": "Taʼsir etmoq, taʼsiri yuzaga kelmoq.", "examples": [{"text": "Kaltak oʻtmaydi. Oyogʻidan sovuq oʻtdi.", "source": ""}, {"text": "Bir yosh yigitning ikki ogʻiz gapi Salim Gʻafforning u yoq-bu yogʻidan oʻtib ketdi.", "source": "Mushtum"}]}, {"order": 12, "text": "Oʻz yoʻnalishida muayyan joydan (nuqtadan) ilgari yoʻnalmoq, uzoqlashmoq.", "examples": [{"text": "Safar boʻzchi Abdurahmonning toʻxtaganidan xabarsiz ikki-uch qadam nariga oʻtgan edi.", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}, {"text": "Enka-tinkasi chiqib ketganidan, Valijon tushadigan be-katidan oʻtib ketganini endi sezdi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 13, "text": "Bir xil yoʻnalishdagi harakatda (yurish, yugurish, suzish va boshqalar) ortda qoldirmoq, undan oʻzmoq, oʻzib ketmoq.", "examples": [{"text": "Marraga yaqinlashganda, barcha poygachilardan oʻtib, marra chizigʻini birinchi boʻlib kesib oʻtdi.", "source": ""}, {"text": "Goh afandi eshakdan, goh eshak afandidan oʻtib, uyga yetdilar.", "source": "Latifalar"}]}, {"order": 14, "text": "Koʻchma Biror xususiyat, belgi, xatti-harakat va shu kabilarda boshqalarini ortda qoldirmoq; ustun, yuqori boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Qamishkapada bundan oʻtadigan yuzi qora yoʻq", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Ichimizda Yuvoshdan oʻtadigan terimchi yoʻq.", "source": "E. Raimov, Ajab qishloq"}, {"text": "Qovunlar gʻarq pishgan. Bir-birovidan oʻtaman derdi.", "source": "Mushtum"}]}, {"order": 15, "text": "Mazmunidan ish-harakat anglashuvchi otlar, shuningdek, -sh/-sh qoʻshimchali harakat nomi bilan qoʻllanib, shu soʻz bildirgan ish, harakat qilishni boshlash, shunga kirishish maʼnosini bildiradi.", "examples": [{"text": "Oxiri yigʻlashga oʻtdi. Biror natija chiqmagach, doʻq-poʻpisaga oʻtdi. Hujumga oʻtmoq.", "source": ""}]}, {"order": 16, "text": "Kechmoq (biror ish, voqea, hodisa jarayoni haqida).", "examples": [{"text": "Kengash yaxshi oʻtgan edi chamasi, Gʻiyosiddinovning vaqti chogʻ edi.", "source": "P. Qodirov, Qora koʻzlar"}, {"text": "Davra suhbati savol-javob tarzida oʻtdi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Garchi operatsiya muvaffaqiyatli oʻtgan, xirurg roppa-rosa toʻrt soat oʻlim bilan olishgan boʻlsa-da, biroq bashoratga hali erta edi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 17, "text": "Yuz bermoq, boʻlib oʻtmoq; kechmoq.", "examples": [{"text": "oʻzimdan qandoq kamchilik oʻtganiga hayronman.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Abdurasul bilan qassob oʻrtasida oʻtgan gaplar esiga tushdi.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}]}, {"order": 18, "text": "Keyinda qolmoq; kechmoq (vaqt haqida).", "examples": [{"text": "Yillar oʻtdi, bir oz ulgʻaydik, bu kun — Vatan xizmatiga bir qadar dastyor.", "source": "A. Oripov"}, {"text": "Oltin kuzning oltin damlari oʻtib bormoqda.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 19, "text": "Shaxsning shu feʼl bogʻlangan soʻz anglatgan raqamdagi yoshi boshlanishi, shu yoshga qadam qoʻyishi maʼnosini bildiradi.", "examples": [{"text": "Oltiga (olti yoshga) oʻtdi.", "source": ""}, {"text": "Qizimizning boʻyi choʻzilib, oʻn toʻrtdan oʻn beshga oʻtib qoldi.", "source": "Mushtum"}]}, {"order": 20, "text": "Umrning yoki maʼlum qismining shu feʼl bogʻlangan soʻz anglatgan ish, holat bilan kechishini bildiradi.", "examples": [{"text": "Yoshim qirqqa yetdi. Na xotin, na bola-chaqa. Dunyodan toq oʻtdik hisob.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Xonumonimdan kechaman, dunyodan portfelsiz, paltosiz oʻtaman, ammo bu ishni ochmasdan qoʻymayman.", "source": "A. Qahhor, Bek"}, {"text": "Umri mashinada oʻtgan kishini konservator deganlariga hay-ronman.", "source": "Mushtum"}, {"text": "Mana, umrim oʻtdi, nuqul azob ichida oʻtdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 21, "text": "Barham topmoq.", "examples": [{"text": "Boʻronning tezda oʻtib ketishiga koʻzim yetmaydi", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "Azim boyvachcha, Shoʻro hukumati bahor yomgʻiridek tez oʻtib ketadi, deb oʻylar edi.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}, {"text": "Shamollagansiz, xafa boʻlmang, oʻtib ketadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 22, "text": "Biror ish, mansab, tashkilot va shu kabilarga kirmoq, tayinlanmoq, qabul qilinmoq.", "examples": [{"text": "Partiyaga oʻtmoq. Deputatlikka oʻtmoq.", "source": ""}, {"text": "Oqibat, Vohidov aytgan nomzod oʻtdi.", "source": "P. Qodirov, Qora koʻzlar"}, {"text": "Boʻta raislikka oʻtmasa, men xijolat boʻlib qolaman.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}]}, {"order": 23, "text": "Xarid qilinmoq, sotilmoq.", "examples": [{"text": "Bu matolar yaxshi oʻtmayapti.", "source": ""}, {"text": "Korxona xoʻjayini ertalab domlaga: — Agar magazinlarda oʻtmay yotgan mollardan bir oz olmasalar, buyurtma bajarilmaydi, — debdi.", "source": "A. Qahhor, Sarob"}]}, {"order": 24, "text": "Yetakchi feʼldagi harakatning davomliligi, yoʻlakay bajariluvchi harakat ekanligi kabi grammatik va modal maʼnolarni ifodalash uchun xizmat qiladi.", "examples": [{"text": "Sen hovliga bor, joy tayyorla. Bir yoʻla magazinga ham kirib oʻt.", "source": "N. Safarov, Olovli izlar"}]}, {"order": 25, "text": "Biror masalaga oid mavzu, asar va shu kabilarni oʻqish, oʻrganish, tinglash amaliyotini oʻtkazmoq; oʻqitmoq, oʻrgatmoq (oʻqimoq, oʻr-ganmoq).", "examples": [{"text": "— Oʻqiganmisiz? — dedi uning soʻzini kesib boyvachcha. — Oʻqiganman. Navoiy, Fuzuliyni ham oʻtganman — javob berdi Gulandom.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Hamida biologiyadan nimalar oʻqiganini, bu oʻquv yilida yana nimalar oʻtilajagini soʻzlab berdi", "source": "A. Qahhor, Adabiyot muallimi"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/o‘t"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kesmoq, qirqmoq.", "examples": [{"text": "Qattiq yogʻochga bolta yaxshi oʻtmayapti.", "source": ""}, {"text": "Sabziga oʻtmaydigan pichoqni yoningda olib yuribsanmi?", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "Ichiga botib, oʻyib kirmoq; teshmoq, sanchilmoq.", "examples": [{"text": "Oʻq oʻtmaydi.", "source": ""}, {"text": "Ahmoqqa aytgan bilan gap uqmaydi, Xarsangga qoqqan bilan mix oʻtmaydi.", "source": "Maqol"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/o‘t"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kesmoq, qirqmoq.", "examples": [{"text": "Qattiq yogʻochga bolta yaxshi oʻtmayapti.", "source": ""}, {"text": "Sabziga oʻtmaydigan pichoqni yoningda olib yuribsanmi?", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "Ichiga botib, oʻyib kirmoq; teshmoq, sanchilmoq.", "examples": [{"text": "Oʻq oʻtmaydi.", "source": ""}, {"text": "Ahmoqqa aytgan bilan gap uqmaydi, Xarsangga qoqqan bilan mix oʻtmaydi.", "source": "Maqol"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/o‘t"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "128"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qoʻlni siltab qoʻldagi narsani uloqtirmoq, irgʻitmoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Biror qurol vositasida oʻq, tosh, snaryad va sh.k. uzmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ОТМОҚ", "raw_meaning": "1.ATMAK 2.KURŞUN ATMAK 1.Қўлни силтаб қўлдаги нарсани улоқтирмоқ, ирғитмоқ. 2.Бирор қурол воситасида ўқ, тош, снаряд ва ш.к. узмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "231"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror bir narsaning ichidan, ustidan yoki yonidan narigi tomonga oʻtmoq, yetmoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Biror xususiyati bilan boshqalardan yuqori turmoq; ortiq darajada boʻlmoq.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Birovdan voz kechib, boshqaga qoʻshilmoq, boshqaga tarafkash boʻlmoq.", "examples": []}, {"order": 4, "text": "Biror narsani yoki tadbirni boshlashga kirishmoq.", "examples": []}, {"order": 5, "text": "Biror lavozimga saylanmoq.", "examples": []}, {"order": 6, "text": "Oʻzmoq.", "examples": []}, {"order": 7, "text": "Biror narsani aniqlash, belgilash uchun oʻtkazilgan tekshirishdan ijobiy natijaga erishmoq.", "examples": []}, {"order": 8, "text": "Haqiqiy deb hisoblanmoq, inobatga olinmoq; oʻz kuchini saqlamoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЎТМОҚ", "raw_meaning": "GEÇMEK 1.Бирор бир нарсанинг ичидан, устидан ёки ёнидан нариги томонга ўтмоқ, етмоқ. 2.Бирор хусусияти билан бошқалардан юқори турмоқ; ортиқ даражада бўлмоқ. 3.Бировдан воз кечиб, бошқага қўшилмоқ, бошқага тарафкаш бўлмоқ. 4.Бирор нарсани ёки тадбирни бошлашга киришмоқ. 5.Бирор лавозимга сайланмоқ. 6. Ўзмоқ. 7. Бирор нарсани аниқлаш, белгилаш учун ўтказилган текширишдан ижобий натижага эришмоқ. 8. Ҳақиқий деб ҳисобланмоқ, инобатга олинмоқ; ўз кучини сақламоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "525"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "suvga tosh otmoq", "source": ""}, {"text": "soʻz otmoq", "source": ""}, {"text": "quloch otmoq", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "miltiq otmoq", "source": ""}, {"text": "toʻp otmoq", "source": ""}, {"text": "tong otdi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "otmoq", "raw_meaning": "1. бросать; кидать; метать, швырять; suvga tosh ~ бросать камень в воду; so‘z ~ задевать словом; quloch ~ раскинуться, размахнуться; 2. стрелять; miltiq ~ стрелять на ружья; to‘p ~ стрелять из пушки; tong otdi рассвело."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "673"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": [{"text": "Burungi oʻtgan zamonda, oʻn olti urugʻ Qoʻngʻirot elida Dovonbiy degan oʻtdi", "source": "«Alpomish»"}]}, {"order": 5, "text": "", "examples": []}, {"order": 6, "text": "", "examples": [{"text": "Podshoim, bir qoshiq qonimdan oʻtsangiz, aytaman", "source": "«Ertaklar»"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o‘tmoq", "raw_meaning": "1. проходить, проезжать; переходить, перейти; переступать; пересекать; протекать; 2. обгонять, перегонять, опережать; 3. истекать, миновать; проходить; bu ham o‘tar, ketar погов. пройдёт и это; 4. быть, жить, прожить, пройти жизненный путь; Burungi o‘tgan zamonda, o‘n olti urug‘ Qo‘ng‘irot elida Dovonbiy degan o‘tdi («Alpomish») В давно минувшие времена в шестнадцатиколенном племени Конграт жил (бий) Даванбий; otangiz temirchi o‘tganmi погов. ваш отец кузнецом, что ли, был? (говорится человеку, который без конца говорит об одном и том же); 5. пробивать; повлиять, подействовать, пронять; ahmoqqa aytgan bilan gap uqmaydi, xarsangga qoqqan bilan mix o‘tmaydi посл. дурака словом не проймёшь, камня гвоздем не пробьёшь; 6. перен. фольк. извинять, прощать; отказаться; gunohidan ~ прощать грех, прощать вину; Podshoim, bir qoshiq qonimdan o‘tsangiz, aytaman («Ertaklar») Государь, если вы откажетесь от ложки моей крови (т.е. если вы меня оставите в живых), то скажу; соотв. не велите казнить, а велите слово вымолвить."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "575"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "otmoq", "raw_meaning": "v throw, fling; miltiq ~ shoot"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "688"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "pass (by, through), go (by, past)", "examples": []}, {"order": 2, "text": "cross, step over (ostonadan)", "examples": []}, {"order": 3, "text": "leave behind, pass", "examples": []}, {"order": 4, "text": "fly", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o'tmoq", "raw_meaning": "v 1) pass (by, through), go (by, past); 2) cross, step over (ostonadan); 3) leave behind, pass; 4) fly"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "97"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "atıw", "examples": []}, {"order": 2, "text": "kóterip jerge urıw", "examples": []}, {"order": 3, "text": "shegiw", "examples": []}, {"order": 4, "text": "ushıw", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "OTMOQ", "raw_meaning": "1. atıw, ılaqtırıw, taslaw; 2. kóterip jerge urıw, jığıltıw; 3. shegiw, tartıw; ishiw; 4. ushıw, sırğanaw."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "228"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ótiw (júriw, ketiw, ushıw, aǵıw)", "examples": []}, {"order": 2, "text": "orın alıw", "examples": []}, {"order": 3, "text": "ózgertiw", "examples": []}, {"order": 4, "text": "ózgeriw", "examples": []}, {"order": 5, "text": "juǵıw", "examples": []}, {"order": 6, "text": "tásir etiw", "examples": []}, {"order": 7, "text": "alıslaw", "examples": []}, {"order": 8, "text": "ozıw", "examples": []}, {"order": 9, "text": "bolıp ótiw", "examples": []}, {"order": 10, "text": "waqıt ótiw", "examples": []}, {"order": 11, "text": "jasqa ótiw", "examples": []}, {"order": 12, "text": "dúnyadan ótiw", "examples": []}, {"order": 13, "text": "ótip ketiw", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "O'TMOQ", "raw_meaning": "1. ótiw (júriw, ketiw, ushıw, aǵıw); 2. orın alıw, jaylasıw; 3. ózgertiw, kóshiw (jumıs, oqıw hám t.b. lar haqqında); 4. ózgeriw, almasıw; 5. juǵıw, awısıw; 6. tásir etiw; 7. alıslaw, uzaqlaw; 8. ozıw, ozıp ketiw; 9. bolıp ótiw, keshiw, júz beriw (waqıya, hádiyseniń barısı haqqında); 10. waqıt ótiw; 11. jasqa ótiw, jası tolıw (altı jasqa ótti); 12. dúnyadan ótiw; 13. ótip ketiw;"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "123"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "werfen vt", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "otmoq", "raw_meaning": "werfen vt, schießen vt; miltiq ~ mit dem Gewehr schießen"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "206"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": [{"text": "yomgʻir oʻtib ketdi", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}, {"order": 5, "text": "", "examples": [{"text": "yoʻl oʻrmondan oʻtadi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "oʻtmoq", "raw_meaning": "1. übergehen vi, vorübergehen vi, durchgehen vi; 2. (vaqt) vergehen vi s, verlaufen vi s, verfließen vi s; 3. (tugamoq) vergehen vi s, aufhören vi; yomgʻir oʻtib ketdi der Regen hat aufgehört; 4. (mavzuni) durchnehmen; 5. (roʻy bermoq) sich ereignen, stattfinden vi, yoʻl oʻrmondan oʻtadi der Weg geht durch den Wald"}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "122"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Biz navbatma-navbat nishonga (nimaga otdik.", "source": ""}, {"text": "We shut in turn the target (what?).", "source": ""}, {"text": "Wir schossen der Reihe nach auf da Ziel (worauf?).", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "401. отмоқ ЖК", "raw_meaning": "Биз навбатма-навбат нишонга (нимага отдик. стрелять по ДП: Мы поочередно стреляли по мишен (по чему?). to shoot smth.: We shut in turn the target (what?). schießen auf A: Wir schossen der Reihe nach auf da Ziel (worauf?)."}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "236"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "выдержать ВП", "examples": [{"text": "Anvar bitirish imtihonidan (nimadan?) oʻtdi.", "source": ""}, {"text": "Anvar has passed the school-leaving examination (what?).", "source": ""}, {"text": "Anwar hat die Abgangsprüfung (was?) bestanden.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "785. а) ўтмоқ", "raw_meaning": "ЧК: Анвар битириш имтиҳонидан (нимадан?) ўтди. выдержать ВП: Анвар выдержал выпускной экзамен (что?). to pass smth.: Anvar has passed the school-leaving examination (what?). bestehen A: Anwar hat die Abgangsprüfung (was?) bestanden."}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "236"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Koʻchadan (nimadan?) faqat koʻk chiroq yongandagina oʻting.", "source": ""}, {"text": "Cross the road (what?) only by green light.", "source": ""}, {"text": "Überqueren Sie die Straße (was?) nur bei grünem Licht.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "б) ўтмоқ", "raw_meaning": "ЧК: Кўчадан (нимадан?) фақат кўк чироқ ёнгандагина ўтинг. перейти ВП: Переходите улицу (что?) только на зеленый свет. to cross smth.: Cross the road (what?) only by green light. überqueren A: Überqueren Sie die Straße (was?) nur bei grünem Licht."}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "236"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Maktabga ketayotganda biz bolalar bogʻchasi yonidan (nima yonidan?) oʻtamiz.", "source": ""}, {"text": "Bolalar oʻqituvchi yonidan (kim yonidan?) oʻtdilar va u bilan salomlashdilar.", "source": ""}, {"text": "On the way to school we pass by a kindergarten (what...by?).", "source": ""}, {"text": "The children went past the teacher (whom?) and greeted him.", "source": ""}, {"text": "Auf dem Weg in die Schule gehen wir an einem Kindergarten (woran?) vorbei.", "source": ""}, {"text": "Die Kinder gingen an dem Lehrer (an wem?) vorbei und begrüßten ihn.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "в) ўтмоқ", "raw_meaning": "Бсиз ҚК + ёрдамида: Мактабга кетаётганда биз болалар боғчаси ёнидан (нима ёнидан?) ўтамиз. Болалар ўқитувчи ёнидан (ким ёнидан?) ўтдилар ва у билан саломлашдилар. проходить мимо РП: По дороге в школу мы проходим мимо детского сада (мимо чего?). Дети прошли мимо учителя (мимо кого?) и поздоровались с ним. to pass smth./ to go past smb.: On the way to school we pass by a kindergarten (what...by?). The children went past the teacher (whom?) and greeted him. vorbeigehen an D: Auf dem Weg in die Schule gehen wir an einem Kindergarten (woran?) vorbei. Die Kinder gingen an dem Lehrer (an wem?) vorbei und begrüßten ihn."}}]}