{"headword": "ОТБОР ПРОБ ВОДЫ", "key": "otbor prob vodi", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "345"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ОТБОР ПРОБ ВОДЫ", "raw_meaning": "Сув намунасини олиш — ер ости сувларидан намуна қазилган излов-қидирув қудуқларининг турли чуқурликларидаги қатламларни синаш жараёнида гидрогеокимёвий маълумотларни ўрганиш мақсадида олинади. Таҳлил учун намуналар олиш усули олинадиган сувлар таркибидаги туз ва газларнинг тўлиқ сақланишини кафолатлаши лозим. Шунингдек, намуна олишда қуйидагиларга эътибор берилади: 1) фақат қатлам сувидан намуна олиниши шарт. Бу мақсадда сувнинг концентрацияси барқарорлашгунча хлор иони миқдори аниқланиб, унинг ўзгариши назорат қилиб турилади, шундан сўнг фавворали қудуқлар оғзидан ёки махсус чуқурлик намунаолгичлар ёрдамида қудуқнинг чуқур қисмидан сув намунаси олинади; 2) нефть қудуқлари мураккаб иншоот бўлганлигидан, унинг техноген омиллар таъсирида ифлосланиши тоза қатлам суви намунаси олишни қийинлаштиради. Шунингдек, нефть (газ) қудуқларининг 5—6 км чуқурликкача бурғиланишини ҳисобга олсак, тоза сув намунасини олиш қанчалик мушкуллигини тасаввур этиш қийин эмас. Тоза сув намунасини олиш учун ПД—3, ПРИЗ—2, ГПВ ва бошқа турдаги намунаолгичлардан фойдаланилади; 3) нефть-газли ҳудудлардаги қатлам сувлари доимо қайтарилувчи геокимёвий шароитда бўлганлиги сабабли, улар атмосферадаги геокимёвий ва термобарик шароитлар билан тўқнашганда ўз таркибини тез ўзгартиради. Бир лаҳзада Еh қиймати ошади, рН эса тезликда ўзгаради, натижада сув таркибидаги микроэлементлар ва эриган органик моддаларнинг миқдори ҳам ўзгаради. Айрим бирикма ва компонентлар йўқ бўлиб, бошқалари янгидан ҳосил бўлади. Бу ҳодиса қатлам шароитидаги сувли эритмаларнинг табиий модда таркибини ўзгаришига олиб келади. Олинган сув намуналарининг узоқ вақт сақланиши сувнинг ион-газли таркибидаги турғун компонентлар миқдорини ҳам сезиларли ўзгаришига сабаб бўлади. Олинадиган сув ҳажми: а) таҳлил аниқлигига; б) сувнинг минералла-"}}]}