{"headword": "ota", "key": "ota", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Farzandli, bola-chaqali er kishi (oʻz bolalariga nisbatan).", "examples": [{"text": "Ota boʻlmay, ota qadrini bilmas.", "source": "Maqol"}, {"text": "otamisiz, nimasiz axir, oʻgʻlingizni tiyib olish sira esingizga keladimi?", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Tojiddinning otasi ham kampirining oʻlimidan keyin koʻp oʻtmay vafot etgan edi.", "source": "S. Zunnunova, Olov"}]}, {"order": 2, "text": "Yoshi katta kishilarga murojaat qilishda yoki ularni hurmatlash uchun ishlatiladi.", "examples": [{"text": "Otalar soʻzi — aqlning koʻzi.", "source": "Maqol"}, {"text": "Yunusali ota qayoqqa borishni bilmay, hardamxayol boʻlib turgandan keyin idora tarafga yoʻl oldi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}, {"text": "Qoratoy Oʻrozni darrov Shokir otaga yubordi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 3, "text": "Oʻgʻil bolani erkalatish uchun ishlatiladi.", "examples": []}, {"order": 4, "text": "Biror ish yoki harakatni boshlab bergan, unga asos solgan kishi haqida.", "examples": [{"text": "Abdulla Qodiriy oʻzbek romanchiligining otasidir. Jukovskiy rus aviatsiyasining otasidir.", "source": ""}]}, {"order": 5, "text": "Mehribon boshliq, rahnamo haqida.", "examples": [{"text": "U [Mixail Markovich] kolxozchilarga ota boʻldi, gʻamxoʻrlik qildi, ish oʻrgatdi.", "source": "Oydin, Mardlik — mangulik"}]}, {"order": 6, "text": "El-yurtga boshchilik qiluvchi, yoshi yoki mansabi ulugʻ zot haqida", "examples": [{"text": "[Yormat:] Tayyorlan, qizim, Senga yurt otasi, ellikboshimiz gapiradilar.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/ota"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "128"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Farzandli, bola-chaqali er kishi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ОТА", "raw_meaning": "BABA Фарзандли, бола-чақали эр киши."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "525"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "отец", "examples": [{"text": "ota lar soʻzi — aqlning koʻzi", "source": ""}, {"text": "ota-ona (farzandiga) taxt yaratadi-yu, baxt yarata olmaydi", "source": ""}, {"text": "ota-onang duosi oʻtga, suvga botirmas", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ota", "raw_meaning": "отец; ~ lar so‘zi — aqlning ko‘zi посл. слова отцов — источник разума; ~-ona родители; ~-ona (farzandiga) taxt yaratadi-yu, baxt yarata olmaydi посл. родители детям дают приданое (богатство), а счастье — не в их силах; соотв. каждый кузнец своего счастья; ~-onang duosi o‘tga, suvga botirmas посл. с родительским благословением ни в воде не утонешь, ни в огне не сгоришь; ~-bobolar предки; ◊ ~mning molini talashamizmi ирон. нам нечего ссориться; нам с тобой нечего делить; нам наследства не делить; ~-onasidan o‘tib qayoqqa borardi пренебр. яблоко от яблони далеко не падает."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "672"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o‘ta: ~ ketgan", "raw_meaning": "крайний, чрезмерный; слишком, чересчур."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "574"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ota", "raw_meaning": "n father; ~-ona parents; o'gay ~ stepfather"}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "688"}, "pos": "adv", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o'ta", "raw_meaning": "adv very, ultra, extreme"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "97"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "áke", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "OTA", "raw_meaning": "áke."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "228"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "O'TA", "raw_meaning": "1. óte (ótiw); 2. óte, oǵada, júdá, dım, asa."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "123"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Vater m", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ota", "raw_meaning": "Vater m; ~ -ona Eltern pl; o‘gay ~ Stiefvater m"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "205"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o'ta", "raw_meaning": "übermäßig; ~ qisqa to'lqinlar Ultrakurzwellen f, pl"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-арабско-русско-английский учебный словарь", "title": "ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ", "kind": "Переводной", "imprint": "Сулаймонов, Мўминжон; Раҳматуллаев, Юнусхон; Ғойиббоева, Райҳоной; Сулаймонова, Хулкарой (2021). ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim.", "url": "https://til.uz/lugatlar/hammabop-ozbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha-oquv-lugati/", "page": "15"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "اب", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ота", "raw_meaning": "اب Ab Отец Father, dad"}}, {"dictionary": {"name": "Словарь духовности", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "109"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ота", "raw_meaning": "отец father; daddy père أَبٌ (آبَاءٌ)، وَالِدٌ"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь «Кутадгу билиг»", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Терминологический", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "232"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "davolamoq", "examples": [{"text": "Otayïl daru birlä", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "OTA=", "raw_meaning": "davolamoq – лечить – cure. Otayïl daru birlä – dori bilan davola – лечи лекарством – treat with the medicine (QBN, 377₁₀)."}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь «Кутадгу билиг»", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Терминологический", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "243"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "oʻtamoq", "examples": [{"text": "Atay tapyï bar erdi artuq telim, ötäyümädim bardï qaldï berim", "source": "(QBN, 124₁₃; QBN, 1570; 63a14)"}, {"text": "Atay tapyï bar erdi artuq telim, ötäyümädim bardï qaldï berim", "source": "(QBN, 124₁₃; QBN, 1570; 63a14)"}, {"text": "Atay tapyï bar erdi artuq telim, ötäyümädim bardï qaldï berim", "source": "(QBN, 124₁₃; QBN, 1570; 63a14)"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ÖTÄ =", "raw_meaning": "o‘tamoq, bajarmoq – отплачивать, выполнять – pay. Atay tapyï bar erdi artuq telim, ötäyümädim bardï qaldï berim – Otang menga ko‘p xizmat ko‘rsatgan edi, men ularni qaytarolmadim, otang ketdi, men uning xizmatlariga mukofot berolmadim – Очень много услуг оказал твой отец, я не мог отплатить, умер он, остался мой долг – A lot of services were rendered by your father, I could not replay, he died, my debt remained (QBN, 124₁₃; QBN, 1570; 63a14)."}}]}