{"headword": "oʻqimoq", "key": "oqimoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Soʻz, jumla, gap, matn va shu kabilarning yozma shaklini ichda yoki ogʻzaki ifodalamoq.", "examples": [{"text": "Maqolani oʻqimoq. Qadimiy yozuvni oʻqimoq. Tovush chiqarib oʻqimoq. Oʻqib eshittirmoq. Roʻyxatni oʻqimoq. Notoʻgʻri oʻqimoq. Qiynalib oʻqimoq. Birinchi savolni oʻqidi.", "source": ""}, {"text": "Koʻp oʻtmay, u durustgina oʻqiydigan va uncha-muncha yozadigan boʻlib qoldi. A.", "source": "Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 2, "text": "Sheʼriy yoki nasriy matnni yoddan aytmoq.", "examples": [{"text": "Yigit forscha bir bayt oʻqidi. — Bobo Uryoniy bu, bilaman! — dedi Avaz. — Boshqa oʻqi!", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Choyxonada uzun quloqli qalandar koʻzlarini yumib, yangroq ovozini baland qoʻyib, Mashrabdan gʻazallar oʻqiydi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Buvijon, duolaringizni oʻzimizning tilimizda oʻqiyversangiz, xudo tushunmasmikin-a?", "source": "Guldasta"}]}, {"order": 3, "text": "Diqqat bilan, tahlil qilib nazardan oʻtkazmoq; mutolaa qilmoq.", "examples": [{"text": "Diqqat bilan qayta-qayta oʻqimoq.", "source": ""}, {"text": "Koʻp oʻqigansiz, lekin kam bilasiz, singlim!", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Fuzuliyni yaxshilab oʻqish kerak!", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 4, "text": "Oʻzi birikib kelgan soʻzni yoki unga xos maʼnoni (mazmunni) bildiruvchi soʻzlarni, iboralarni aytmoq.", "examples": [{"text": "Laʼnat oʻqimoq. Tasannolar oʻqimoq.", "source": ""}, {"text": "Bu yerda ishlayotgan ekskursovodlar hamda qayiqchilar mahorati va matonatiga ofarinlar oʻqidik.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "bugun Erboʻta bilan yoʻlda kelayotib, bolani esdan chiqarib qoʻyganda ham, Hayoti dilrozini oʻqiyotganda ham shu oʻy miyasida, tilining uchida edi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona t. o."}]}, {"order": 5, "text": "Diniy tushunchalarni ifodalovchi baʼzi soʻzlar bilan qoʻllanib, shu soʻz ishtirokidagi jumla, gap va shu kabilarni aytmoq, unga oid holat, marosimni oʻtamoq maʼnosini bildiradi.", "examples": [{"text": "Nikoh oʻqimoq. Fotiha oʻqimoq. Duo oʻqimoq. Namoz oʻqimoq.", "source": ""}, {"text": "— Shariat boʻyicha nikoh xutbasi oʻqilgan, — dedi shayx", "source": "K. Yashin, Hamza"}, {"text": "Mansur onasining qabri tepasida uzoq oʻtirdi. Qorovul chol qurʼon oʻqiganidan keyin huvullab qolgan hovliga qaytdi. Oʻ.", "source": "Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}, {"order": 6, "text": "Oʻz tilida soʻzlamoq (shaxsdan boshqa narsalarga nisbatan).", "examples": [{"text": "Tong yorishgani, dunyoga nur toʻlgani uchun quvonayotgandek, osmonda toʻrgʻaylar hamd-u sano oʻqiydilar", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Bir necha qaldirgʻoch Salor oqimi boʻylab uchar va uchgan koʻyi valfajri oʻqir edilar.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 7, "text": "Shaxs yoki narsaning qiyofa, holatidan biror maʼnoni anglamoq, bilmoq, tushunmoq, uqmoq.", "examples": [{"text": "Goʻyo bu sehrgar chol hamma sirni betdan oʻqib olar edi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Uning koʻzlarida, seni suyganimdan joʻrttaga noz qilyapman, deganday bir maʼno oʻqidi Komila.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Tabiat oʻz tilida roz aytib shuvullar ekan, yigit bundan oʻz quvonchining madhini oʻqirdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 8, "text": "Oʻquv yurtlarida tahsil olmoq.", "examples": [{"text": "Maktabda oʻqimoq. Litseyda oʻqimoq. Madrasada oʻqimoq. Beshinchi kursda oʻqimoq.", "source": ""}, {"text": "Qunt bilan oʻqidi. Oliy maʼlumotli boʻldi.", "source": "X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari"}, {"text": "Boʻldi! Teatr-rassomchilik institutida oʻqiydigan qiz. Xuddi oʻshaning oʻzi!", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}, {"order": 9, "text": "Biror maqsadga koʻndiruvchi, ogʻdiruvchi gaplarni qilmoq, miyasiga quymoq.", "examples": [{"text": "Biz ham anoyi emasmiz, axir. Muxbirni oʻrtaga olib, rosa oʻqiymiz", "source": "Mushtum"}, {"text": "Keyin asta ustidan suv sochdim, tushungan xotinlar tugun koʻtarib yurmaydi, bir kilo — ikki kilo shirinlik yoki biror kiyimlik oladi-qoʻyadi, deb rosa oʻqidim.", "source": "T. Alimov, Dashshoʻ"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/o‘qi"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "232"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yozilgan narsani yoki matnni undagi belgilar, harflar vositasida aynan aytib bermoq yoki bilib olmoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Oʻqishni, yozishni oʻrganmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЎҚИМОҚ", "raw_meaning": "OKUMAK 1.Ёзилган нарсани ёки матнни ундаги белгилар, ҳарфлар воситасида айнан айтиб бермоқ ёки билиб олмоқ. 2.Ўқишни, ёзишни ўрганмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "203"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "(maktabda)", "examples": []}, {"order": 3, "text": "(oliy taʼlim)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o‘qimoq", "raw_meaning": "1. lesen vt; tovush chiqarib ~ vorlesen vt; 2. (maktabda) lernen; 3. (oliy ta'lim) studieren; satrlararo ~ zwischen den Zeilen lesen; fikrini ~ Gedanken lesen"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "669"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "oʻqigan oʻgʻil otadan ulugʻ", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "oʻqimoq", "raw_meaning": "читать, учиться; maktabda ~ учиться в школе; oʻqigan oʻgʻil otadan ulugʻ погов. ученый сын превзошел отца; oʻqib olmoq прочитать (для себя); oʻqib bermoq прочитать (для кого-л.); oʻqib chiqmoq прочитать (вообще); oʻqib boʻlmoq закончить читать; oʻqiy boshlamoq начать читать; ◊ laʼnat ~ проклинать, посылать проклятия; madhiya ~ прославлять; славословить; namoz ~ молиться, совершать молитву."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "686"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "maʼruza oʻqimoq", "source": ""}, {"text": "janoza oʻqimoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o‘qimoq", "raw_meaning": "v read, study; recite; ma’ruza ~ deliver (give) a lecture; janoza ~ recite a burial prayer"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "226"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "oqıw", "examples": []}, {"order": 2, "text": "yaddan aytıw", "examples": []}, {"order": 3, "text": "kitap oqıw", "examples": []}, {"order": 4, "text": "oqıw", "examples": []}, {"order": 5, "text": "biliw", "examples": []}, {"order": 6, "text": "óz tilinde söylew", "examples": []}, {"order": 7, "text": "miyine quyıw", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "O'QIMOQ", "raw_meaning": "- 1. oqıw, awızeki aytıw 2. yaddan aytıw; 3. kitap oqıw; 4. oqıw, bilim alıw (oqıw orınlarında oqıw); 5. biliw, uģıw, ańlaw, túsiniw; 6. awıs. óz tilinde söylew; 7. awıs. miyine quyıw."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь-справочник словесного управления", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Терминологический", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "237"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "U universitetda (qayerda?) oʻqiydi.", "source": ""}, {"text": "Он учится в университете (где?).", "source": ""}, {"text": "He is studying at the University (where?).", "source": ""}, {"text": "Er studiert an der Universität (wo?).", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "791. а) ўқимоқ", "raw_meaning": "ЎпК: У университетда (қаерда?) ўқийди. учиться в ПП: Он учится в университете (где?). to study at smth.: He is studying at the University (where?). studieren an D: Er studiert an der Universität (wo?)."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь-справочник словесного управления", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Терминологический", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "237"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "обучаться", "examples": [{"text": "U ashula aytishga (nimaga?) oʻqimoqda.", "source": ""}, {"text": "Она обучается пению (чему?).", "source": ""}, {"text": "She is learning singing (what?).", "source": ""}, {"text": "Sie bildet sich im Gesang (worin?) aus.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "б) ўқимоқ", "raw_meaning": "ЖК: У ашула айтишга (нимага?) ўқимоқда. обучаться ДП: Она обучается пению (чему?). to learn smth.: She is learning singing (what?). sich ausbilden in D: Sie bildet sich im Gesang (worin?) aus."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь-справочник словесного управления", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Терминологический", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "238"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Qizcha otasiga (kimga?) gazeta (nima?) oʻqib beradi.", "source": ""}, {"text": "The girl reads out the newspaper (what?) to her father (whom...to?).", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "в) ўқимоқ", "raw_meaning": "ЖК Бсиз ТК: Қизча отасига (кимга?) газета (нима?) ўқиб беради. читать ДП ВП: Девочка читает отцу (кому?) газету (что?). to read aloud (out) smth. to smb.: The girl reads out the newspaper (what?) to her father (whom...to?). vorlesen D A: Das Mädchen liest dem Vater (wem?) die Zeitung (was?) vor."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь духовности", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "194"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "читать", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ўқимоқ", "raw_meaning": "читать; учить; учиться to read; to study; to learn lire, étudier; réciter قَرَأَ، تَعَلَّمَ"}}]}