{"headword": "operatsion tizim (OT)", "key": "operatsion tizim ot", "entries": [{"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "181"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Dasturlarning bajarilishini boshqaradigan va tizimning resurslarini taqsimlash, rejalashtirish, kirish-chiqishni va maʼlumotlarni boshqarish kabi vazifalarni taʼminlaydigan dasturiy vosita. Garchand operatsion tizimlar koʻproq dasturiy boʻlsalar ham, biroq, qisman apparat vositalari qoʻllanishi ham mumkin. Operatsion tizimlarning asosiy vazifalariga:- fayl tizimini boshqarish (yozish, oʻzgartish, fayllardan nusxa koʻchirish, foydalanishni nazorat qilish); dasturlar bajarilishini boshqarish (protsessor vaqtini taqsimlash, dasturlarni diskdan tezkor xotiraga yuklash, yashirin xavfli taʼsirni tutib olish va h.q.); xotirani boshqarish (keshlash, taqsimlash, maʼlumotlar butligi nazorati va h.q.); foydalanuvchi bilan muloqot (klaviaturadan, sichqonchadan buyruqlarni oʻqish, axborotni ekranga, printerga chiqarish va h.q.) kiradi. Bundan tashqari, operatsion tizimlar kompyuterlarni turli rusumdagi tarmoqlardan – lokal tarmoqlardan global korporativ tarmoqlargacha, shu jumladan, Internet tarmogʻidan foydalanishni boshqaradi. Operatsion tizimga misollar – MS-DOS, Linux, UNIX, Windows, Solaris, Doppix va boshqalar.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "операцион тизим (ОТ)", "raw_meaning": "ингл: operating system (OS) рус: операционная система (ОС) Дастурларнинг бажарилишини бошқарадиган ва тизимнинг ресурсларини тақсимлаш, режалаштириш, кириш-чиқишни ва маълумотларни бошқариш каби вазифаларни таъминлайдиган дастурий восита. Гарчанд операцион тизимлар кўпроқ дастурий бўлсалар ҳам, бироқ, қисман аппарат воситалари қўлланиши ҳам мумкин. Операцион тизимларнинг асосий вазифаларига:- файл тизимини бошқариш (ёзиш, ўзгартиш, файллардан нусха кўчириш, фойдаланишни назорат қилиш); дастурлар бажарилишини бошқариш (процессор вақтини тақсимлаш, дастурларни дискдан тезкор хотирага юклаш, яширин хавфли таъсирни тутиб олиш ва ҳ.қ.); хотирани бошқариш (кешлаш, тақсимлаш, маълумотлар бутлиги назорати ва ҳ.қ.); фойдаланувчи билан мулоқот (клавиатурадан, сичқончадан буйруқларни ўқиш, ахборотни экранга, принтерга чиқариш ва ҳ.қ.) киради. Бундан ташқари, операцион тизимлар компьютерларни турли русумдаги тармоқлардан – локал тармоқлардан глобал корпоратив тармоқларгача, шу жумладан, Интернет тармоғидан фойдаланишни бошқаради. Операцион тизимга мисоллар – MS-DOS, Linux, UNIX, Windows, Solaris, Doppix ва бошқалар."}}]}